Những lỗi tiếng Anh người Việt hay mắc nhất

Tiếng Việt chỉ cần “hôm qua” là đủ hiểu chuyện đã xảy ra, động từ “đi” không đổi. Trong tiếng Anh, có từ chỉ thời gian rồi mà động từ vẫn phải chuyển sang thì quá khứ đơn: go → went.

Người Việt thường không phát âm âm cuối -ed, và thói quen này đi vào cả bài viết. Động từ có quy tắc ở thì quá khứ đơn luôn cần -ed, dù trong câu đã có “last week”.

“Đang” trong tiếng Việt chỉ là một từ đứng trước động từ. Thì hiện tại tiếp diễn trong tiếng Anh cần đủ hai phần: am/is/are + V-ing. Thiếu “am”, câu sai ngữ pháp.

“Sẽ” không làm thay đổi động từ trong tiếng Việt, nên người học hay ghép “will” với bất kỳ dạng nào. Sau “will” luôn là động từ nguyên mẫu không “to”: will go, will be, will have.

“Tôi ăn rồi” → “I eat already” là dịch từng chữ. “Rồi” không chỉ là “already”: ý “việc đã xong, có kết quả bây giờ” cần thì hiện tại hoàn thành (present perfect): have + V3.

Tiếng Anh không có từ nào đứng trước động từ mang nghĩa “chưa”. Thay vào đó, tiếng Anh dùng thì hiện tại hoàn thành ở dạng phủ định và đặt “yet” ở cuối câu: haven't finished… yet.

“Tôi từng đi Thái Lan” → “I ever went” là dịch sát chữ “từng”. Trong tiếng Anh, “ever” chủ yếu dùng trong câu hỏi (“Have you ever…?”). Để kể một trải nghiệm, dùng thì hiện tại hoàn thành: I've been to…

“Đây là lần đầu tôi đến Hà Nội” không có dấu hiệu thời gian nào. Nhưng sau “This is the first time…”, tiếng Anh luôn dùng thì hiện tại hoàn thành.

“Tôi sống ở đây được mười năm rồi” dùng động từ “sống” như ở hiện tại. Với việc bắt đầu trong quá khứ và vẫn còn tiếp diễn, tiếng Anh dùng thì hiện tại hoàn thành, không dùng thì hiện tại đơn.

“Từ năm 2015” → since 2015 là đúng, nhưng động từ đi với since phải ở thì hiện tại hoàn thành (have lived), vì việc sống ở đó vẫn còn đến bây giờ.

“Trong mười năm” dễ bị dịch thành “during”. Để nói một sự việc kéo dài bao lâu, tiếng Anh dùng for + khoảng thời gian; during đi với tên một sự kiện hay giai đoạn: during the summer, during the meeting.

“Bạn học tiếng Anh bao lâu rồi?” vừa thiếu trợ động từ vừa sai thì. Khi hỏi một việc bắt đầu từ trước và vẫn đang tiếp tục, tiếng Anh dùng thì hiện tại hoàn thành tiếp diễn: have you been + V-ing.

Khi đã học thì hiện tại hoàn thành, nhiều bạn dùng thì này cho mọi việc đã xong. Nhưng nếu có thời điểm cụ thể trong quá khứ (yesterday, last week, in 2020), tiếng Anh bắt buộc dùng thì quá khứ đơn.

Động từ tiếng Việt không đổi theo chủ ngữ, và âm cuối -s cũng hay bị “nuốt” khi nói. Ở thì hiện tại đơn, chủ ngữ ngôi thứ ba số ít (he, she, my father) thì động từ phải thêm -s/-es.

“Have” là động từ bất quy tắc: với he, she, it và danh từ số ít, dạng đúng là “has”, không phải “haves” hay “have”.

Câu phủ định cũng phải chia theo chủ ngữ: he/she/it đi với “doesn't”. Lưu ý sau “doesn't”, động từ trở về nguyên mẫu: doesn't like (không phải doesn't likes).

“Mọi người” trong tiếng Việt mang nghĩa số nhiều, nên người học hay chia “are”. Nhưng everybody, everyone, nobody trong tiếng Anh luôn đi với động từ số ít.

“Ba quyển sách” – danh từ tiếng Việt không đổi dạng, số lượng đã nằm ở con số. Trong tiếng Anh, từ hai trở lên thì danh từ đếm được phải thêm -s: three books, two cats.

Vì có “one”, nhiều bạn để danh từ ở số ít. Nhưng “one of…” là “một trong số nhiều người”, nên danh từ sau đó luôn ở số nhiều: one of my friends.

“Thông tin” trong tiếng Việt có thể đếm (“vài thông tin”), nhưng “information” trong tiếng Anh là danh từ không đếm được: không thêm -s, không đi với “a”.

“Advice” là danh từ không đếm được, nên không có dạng “advices” và không đi với “many”. Muốn đếm, hãy nói “a piece of advice”, “some advice”.

“Bài tập về nhà” có thể đếm trong tiếng Việt (“ba bài tập”), nhưng “homework” trong tiếng Anh không đếm được: much homework, a lot of homework.

“Tôi là sinh viên” không có mạo từ. Trong tiếng Anh, danh từ đếm được số ít chỉ nghề nghiệp, vai trò cần a/an: a student, an engineer.

Đây là lỗi mạo từ phổ biến nhất của người Việt. Nhớ thêm: trước âm nguyên âm dùng “an” (an engineer, an actor), trước âm phụ âm dùng “a”.

“Mặt trời” chỉ có một, nên tiếng Việt không cần từ nào thêm. Tiếng Anh dùng mạo từ xác định “the” cho những thứ duy nhất: the sun, the moon, the sky, the internet.

Cả người nói và người nghe đều biết đó là cái cửa sổ nào trong phòng, nên tiếng Anh dùng “the”. Danh từ đếm được số ít không thể đứng một mình.

“Chị bạn đẹp” – tiếng Việt đặt tính từ ngay sau chủ ngữ. Tiếng Anh cần động từ to be giữa chủ ngữ và tính từ: is beautiful.

“Tôi mệt” → “I tired” là thiếu động từ. Với cảm giác và trạng thái (tired, hungry, busy), tiếng Anh luôn dùng am/is/are.

Lỗi ngược lại: thêm “am” vì nghĩ “là” cần có mặt. “Agree” đã là động từ, nên không đi với to be. Tương tự: “I am like it” → “I like it”.

“Is” và “go” không thể đứng cạnh nhau như hai động từ chính. Với thói quen hằng ngày, dùng thì hiện tại đơn (goes); “is going” thường dùng cho việc đang diễn ra.

“Tôi 20 tuổi” → “I am 20 years” là thiếu chữ “old”. Hãy nói “I'm 20” hoặc “I'm 20 years old”. Cách nói “My age is 20” đúng ngữ pháp nhưng nghe không tự nhiên.

“Tôi chán” dễ bị dịch thành “I am boring”, nghĩa là “tôi là người nhàm chán”. Tính từ -ed nói về cảm xúc của người (bored), tính từ -ing nói về thứ gây ra cảm xúc (a boring film).

Người Việt nói “tôi bị stress” như một danh từ. Khi đứng sau to be để chỉ cảm xúc, phải dùng tính từ -ed: stressed. Tương tự: “I was very shock” → “I was very shocked”.

“Tôi rất thích” – trong tiếng Việt “rất” đứng được trước động từ. Trong tiếng Anh, “very” chỉ bổ nghĩa cho tính từ và trạng từ. Với động từ, dùng “really like” hoặc “like… very much”.

Tiếng Việt đặt tính từ sau danh từ (“nhà to”), tiếng Anh thì ngược lại: tính từ đứng trước danh từ – a big house, a beautiful city.

“Sách của mẹ tôi” → “the book of my mother” là dịch theo trật tự tiếng Việt. Với người, tiếng Anh thường dùng sở hữu cách: my mother's book, Lan's phone.

“Xe máy của anh ấy” → tiếng Anh không nói “of him”, mà dùng tính từ sở hữu đứng trước danh từ: his motorbike, my bag, their house.

“Nói tiếng Anh rất giỏi/rất tốt” – tiếng Việt dùng cùng một từ cho cả người và hành động. Để bổ nghĩa cho động từ “speak”, tiếng Anh cần trạng từ: well, không phải tính từ good.

“7 giờ sáng” ghép thẳng hai từ với nhau. Tiếng Anh cần “in the”: at 7 in the morning, at 3 in the afternoon – hoặc dùng “7 a.m.”.

“Trong nhà tôi có ba phòng ngủ” – câu tiếng Việt không có chủ ngữ, “có” đứng một mình. Tiếng Anh không cho phép “have” thiếu chủ ngữ. Hãy dùng “There are…” hoặc lấy “my house” làm chủ ngữ: My house has three bedrooms.

“Có một quán cà phê ngon gần đây” → khi nói một thứ tồn tại ở đâu đó, tiếng Anh dùng there is/there are, không mở đầu câu bằng “have”.

Câu này trộn hai cách nói. Hoặc chọn “Vietnam” làm chủ ngữ (Vietnam has…), hoặc dùng “There are many beautiful beaches in Vietnam”. Cụm “In Vietnam” không thể làm chủ ngữ.

“Bạn có thích cà phê không?” – cặp “có… không” bị dịch thành “or not”. Câu hỏi có/không trong tiếng Anh cần trợ động từ đặt trước chủ ngữ: Do you…? Are you…? Can you…?

Nhiều bạn dùng “are” thay cho “có” ở mọi câu hỏi. Với động từ thường (like, live, want), trợ động từ là do/does; are/is chỉ dùng với tính từ, danh từ hoặc V-ing.

“Bạn có biết bơi không?” – “có” bị dịch thành “do”. Động từ khuyết thiếu (can, should, must) tự đứng đầu câu hỏi, không cần do.

“Bạn sống ở đâu?” đặt từ hỏi ở cuối câu. Trong tiếng Anh, từ hỏi (where, what, when) đứng đầu, sau đó là trợ động từ rồi mới đến chủ ngữ: Where do you live?

“Có, tôi thích” → “Yes, I like” là dịch sát. Câu trả lời ngắn trong tiếng Anh lặp lại trợ động từ của câu hỏi: Yes, I do. / No, I don't. “Like” cần có tân ngữ (I like it).

Tiếng Việt đáp theo câu hỏi: “Bạn không đói à?” – “Ừ (không đói)”. Tiếng Anh đáp theo sự thật: nếu bạn không đói thì luôn là “No”, nếu có đói thì là “Yes, I am”.

“…, phải không?” dùng được cho mọi câu, nên nhiều bạn gắn “isn't it?” vào cuối tất cả. Câu hỏi đuôi (tag question) phải lặp lại trợ động từ và đại từ của câu chính: She is → isn't she?, You went → didn't you?

Tiếng Việt có “mượn” và “cho mượn” gần giống nhau. Tiếng Anh tách rõ: borrow là mượn (từ người khác về mình), lend là cho mượn: “Can I borrow your pen?” hoặc “Can you lend me your pen?”.

“Nói” trong tiếng Việt dùng cho mọi trường hợp. Trong tiếng Anh, tell đi thẳng với người nghe (tell me), còn say thì không: say something, say something to me.

“Làm” có thể là do hoặc make. Với công việc, bài tập, việc nhà, tiếng Anh dùng do: do homework, do the housework, do exercise.

Ngược lại với homework, “mistake” đi với make: make a mistake, make a decision, make a plan. Cách tốt nhất là học thuộc theo cụm.

“Mặc áo” vừa là hành động mặc vào, vừa là trạng thái đang mặc. Tiếng Anh tách hai nghĩa: put on là hành động mặc vào, wear là đang mặc trên người.

“Mở đèn, tắt đèn” → “open/close the light” là dịch sát. Với đèn, quạt, TV và các thiết bị điện, tiếng Anh dùng cụm động từ turn on/turn off (hoặc switch on/off).

“Nghe nhạc” không có giới từ, nhưng trong tiếng Anh listen luôn cần “to” khi có tân ngữ: listen to music, listen to me.

“Đợi bạn” không cần giới từ, còn tiếng Anh nói wait for someone. Lỗi này rất hay gặp trong tin nhắn.

“Giải thích cho tôi” – nhiều bạn đặt “me” ngay sau explain như sau give hay tell. Nhưng explain không có mẫu đó: explain something to someone.

“Thảo luận về” → “discuss about” là dịch cả chữ “về”. Discuss là ngoại động từ, đi thẳng với tân ngữ. (Danh từ thì khác: a discussion about…)

“Cưới với” → “marry with” là sai. Marry đi thẳng với tân ngữ (marry someone), hoặc dùng get married to someone.

“Về nhà” → nhiều bạn thêm “to” vì quen “go to school”. “Home” là trường hợp đặc biệt: go home, come home, get home – không có “to”.

“Ở” có thể là in, on hoặc at. Với thành phố, quốc gia, tiếng Anh dùng in: in Hanoi, in Vietnam. At dùng cho một điểm cụ thể: at home, at the bus stop.

“Vào thứ Hai” – tiếng Việt chỉ có “vào”. Tiếng Anh dùng on với thứ và ngày (on Monday, on September 2), in với tháng, năm, buổi (in May, in the morning), at với giờ (at 7).

“Quan tâm về, hứng thú với” dễ bị dịch thành about hoặc with. Tính từ interested luôn đi với in.

“Khác với” → “different with” là dịch theo chữ “với”. Tiếng Anh dùng different from (tiếng Anh Mỹ cũng nói different than).

“Tôi thích bơi” – tiếng Việt đặt hai động từ cạnh nhau. Trong tiếng Anh, động từ thứ hai phải ở dạng V-ing hoặc to-infinitive: like swimming / like to swim.

Một số động từ chỉ đi với V-ing, ví dụ enjoy, finish, mind, avoid. Không có quy tắc trong tiếng Việt để đoán, nên hãy học theo nhóm.

Ngược lại với enjoy, want luôn đi với to-infinitive: want to go, want to buy. Tương tự: need to, decide to, hope to.

“Để học” → “for study” là lỗi rất phổ biến. Khi nói mục đích bằng một động từ, tiếng Anh dùng to + động từ nguyên mẫu (to study); for đi với danh từ (for a holiday).

Sau can, could, should, must, động từ luôn ở dạng nguyên mẫu, kể cả khi chủ ngữ là he/she: can speak, không phải can speaks.

“Bạn nên nghỉ ngơi” – nhiều bạn thêm “to” vì quen want to, need to. Sau should, must, can không dùng “to” (riêng ought to là ngoại lệ).

“To hơn” = “to” + “hơn”, nên người học dịch thành “more big”. Tính từ ngắn (một âm tiết) thêm -er: bigger, taller, cheaper; “more” chỉ dùng cho tính từ dài như more expensive.

“Better” đã là dạng so sánh hơn của good, không thêm “more” nữa. Tương tự: worse (không phải more worse).

So sánh hơn (more… than) và so sánh nhất (the most… in/of) là hai cấu trúc khác nhau, không trộn với nhau. Có thể nói: “Ha Long Bay is the most beautiful place in Vietnam.”

“Bằng tuổi với tôi” → tiếng Anh dùng the same… as: the same age as, the same size as. Không bỏ “the” và không dùng “with”.

“Tôi không thích” → “I not like” là đặt “không” ngay trước động từ như tiếng Việt. Với động từ thường, câu phủ định cần trợ động từ: don't/doesn't/didn't + động từ nguyên mẫu.

Tiếng Việt xưng hô bằng “chị, anh, em”, và khi nói “nó” thì không phân biệt nam nữ, nên người học dễ nhầm he và she. Trong tiếng Anh, he chỉ nam, she chỉ nữ, và phải nhất quán trong cả đoạn.

“Chào cô/chào thầy” → “Hello, teacher” là dịch sát. Người bản ngữ gọi giáo viên bằng Mr/Ms + họ (hoặc tên, tùy nơi), hoặc chỉ nói “Excuse me” rồi hỏi.

Tiếng Việt dùng cặp “Mặc dù… nhưng…”. Trong tiếng Anh, although và but không đi cùng nhau trong một câu – chọn một: “Although it rained, we…” hoặc “It rained, but we…”.

Tương tự cặp “Vì… nên…”: tiếng Anh chỉ dùng một liên từ. “Because I was tired, I…” hoặc “I was tired, so I…”.