Động từ tường thuật (reporting verbs)

Không chỉ có say, tell và ask

Khi đã biết tường thuật câu kể, câu hỏi và mệnh lệnh, bạn có thể dùng các động từ như suggest, deny hay accuse để kể lại chính xác hơn: chúng không chỉ cho biết ai đó đã nói, mà còn cho biết đó là kiểu lời nói gì – một gợi ý, một lời hứa hay một lời buộc tội.

Mẹo quan trọng: mỗi động từ có một mẫu câu cố định, bạn không tự chọn được. Tiếng Việt chỉ cần đặt động từ thứ hai ngay sau: “gợi ý đi xem phim”, “hứa sẽ gọi”, “phủ nhận đã lấy tiền”. Tiếng Anh thì khác: có động từ đi với to + động từ nguyên mẫu, có động từ cần -ing, có động từ cần tân ngữ hoặc mệnh đề với that. Vì vậy, hãy học mỗi động từ cùng với mẫu câu đi kèm.

Động từ đi với -ing

Suggest, admit và deny đi với dạng -ing; apologize đi với for + -ing. Chúng không đi với to + động từ nguyên mẫu. “Cô ấy gợi ý đi xem phim” là “She suggested going to the cinema.”, không phải “suggested to go”. Lỗi rất phổ biến của người Việt là “Cô ấy gợi ý chúng tôi đi xem phim” → “She suggested us to go”: suggest không có mẫu suggest + người + to. Hãy nói “She suggested going…” hoặc dùng mệnh đề với that: “She suggested that we go / that we should go.”

Với admit và deny, đừng dịch chữ “đã” trong “phủ nhận đã lấy tiền” hay “thừa nhận đã làm vỡ”: “denied to take” hay “denied took” đều sai. Chỉ cần dạng -ing: “She denied taking the money.” Nếu muốn nhấn mạnh việc xảy ra trước, có thể dùng having + quá khứ phân từ (denied having taken). Admit còn đi được với to + -ing (admitted to breaking), nhưng to + động từ nguyên mẫu (admitted to break) vẫn sai. Cả hai động từ cũng đi được với mệnh đề that: He admitted (that) he hadn't read my email.

Apologize giống “xin lỗi vì”, nhưng sau giới từ for phải là -ing hoặc danh từ: “He apologized for being late”, không phải “for late” hay “for arrive late”. (Trong tiếng Anh Anh còn viết là apologise.)

Động từ đi với to + động từ nguyên mẫu

Promise, refuse, agree và offer đi với to + động từ nguyên mẫu: hứa gọi lại (promised to call), từ chối ký (refused to sign), đồng ý làm (agreed to do), đề nghị giúp (offered to help). Đừng quên to, và đừng dịch “sẽ” trong “hứa sẽ gọi” thành will: “He promised to call me”, không phải “promised will call”.

Cẩn thận với “đề nghị”: trong tiếng Việt, từ này có thể là offer (tự mình làm giúp), suggest (gợi ý) hoặc request (yêu cầu). “Anh ấy đề nghị giúp tôi” là offer: “He offered to help me.”, không phải “He offered me to help”: người được giúp đứng sau động từ thứ hai. Với promise cũng vậy, thường không đặt người nghe trước to: He promised to call me. Muốn nhắc đến người nghe, dùng mệnh đề với that: He promised me (that) he would call.

Tân ngữ + to + động từ và các mẫu khác

Warn, advise, remind và invite cần người nghe làm tân ngữ trước to + động từ nguyên mẫu. Trật tự này giống tiếng Việt (“khuyên tôi đi khám”, “nhắc tôi mang chìa khóa”), chỉ cần thêm to: “She advised me to see a doctor”, không phải “advised me see”. Không được bỏ tân ngữ: He warned me not to go near the edge. Phủ định đứng ngay trước to: not to go – “cảnh báo tôi đừng lại gần” không phải “warned me don't go”.

Insist thường đi với mệnh đề that. Động từ trong mệnh đề đó hay ở dạng nguyên mẫu, kể cả sau động từ ở quá khứ (He insisted that I stay, nhất là trong tiếng Anh Mỹ); tiếng Anh Anh cũng hay nói that I should stay. Cách khác là insist on + -ing: He insisted on me staying. Lưu ý: “insisted me to stay” là sai, dù tiếng Việt nói “nhất quyết bắt tôi ở lại”.

Accuse đi với tân ngữ + of + -ing: She accused me of breaking her phone. Tiếng Việt nói “buộc tội tôi làm vỡ điện thoại”, không có giới từ, nên rất dễ viết “accused me break” hay “accused me of break”. Sau of phải là -ing. Cũng không nói “accused me that I broke”.

Còn explain, dù tiếng Việt nói “giải thích cho tôi”, không đi trực tiếp với người nghe: He explained that… hoặc He explained to me that…, không bao giờ là “He explained me”.

Tiếng Anh trong đời sống

Lưu ý

So sánh với tiếng Việt

Luyện tập

Thử thách nhanh

Năm câu hỏi ngắn để kiểm tra những gì bạn đã học.

Bài ngữ pháp liên quan