Sự hòa hợp giữa chủ ngữ và động từ

Ý chính

Hòa hợp nghĩa là hình thức của động từ phải khớp với chủ ngữ. Trong tiếng Việt không có chuyện này: “tôi làm”, “anh ấy làm”, “họ làm”, động từ “làm” lúc nào cũng vậy. Vì thế đây là một thói quen mới. Tin vui là ở thì hiện tại đơn (present simple), động từ tiếng Anh chỉ đổi khi chủ ngữ là he, she hoặc it.

Chỉ cần nhớ vài mẫu (I/you/we/they + động từ nguyên mẫu, he/she/it + động từ thêm -s, và động từ to be với các dạng riêng) là bạn gần như không phải nghĩ về sự hòa hợp nữa.

I/you/we/they + động từ nguyên mẫu

Với I, you, we và they, động từ giữ dạng nguyên mẫu như trong từ điển, không thêm gì: “I work downtown.” “They live nearby.” “We start at nine.”

Lưu ý với you: tiếng Việt có “bạn”, “anh”, “chị”, “các bạn”…, còn tiếng Anh chỉ có một từ you, dù là một người hay nhiều người. Dù bạn đang nói với một người, you vẫn đi với động từ nguyên mẫu và với are: you work, you are, không phải “you works” hay “you is”.

He/she/it + động từ thêm -s

Với he, she hoặc it, động từ ở thì hiện tại đơn thêm -s (hoặc -es sau một số đuôi): “He works downtown.” “She watches the news every night.” “It rains a lot here in spring.”

Đây là lỗi phổ biến nhất của người Việt, cả khi nói lẫn khi viết, vì tiếng Việt không có đuôi nào như vậy và ta cũng quen không phát âm âm -s cuối từ. Với người bản xứ, “He work downtown” nghe sai ngay, dù từng từ đều viết đúng. Hãy tập đọc rõ âm cuối: works, watches, rains. Và nhớ rằng -s chỉ dành cho he/she/it (hoặc một danh từ số ít như my brother): với they hay danh từ số nhiều thì không thêm (they work, my parents work, không phải “they works”).

Động từ to be: am, is, are

Be không theo quy tắc “nguyên mẫu hay thêm -s” mà có các dạng riêng: I am, he/she/it is, you/we/they are. “I am ready.” “She is at work.” “They are on vacation.”

Be thường được so với “là”, nhưng “là” không bao giờ đổi, còn be có ba dạng ở hiện tại. Hơn nữa, be còn xuất hiện ở những chỗ tiếng Việt không cần từ nào: “Tôi sẵn sàng rồi” → “I am ready”, “Cô ấy đang ở chỗ làm” → “She is at work”. Hãy học am, is, are thành một nhóm riêng, đừng gộp vào quy tắc -s.

Do/does và don't/doesn't: động từ chính ở dạng nguyên mẫu

Do và does (cùng dạng phủ định don't và doesn't) cũng chia theo he/she/it: I/you/we/they + do/don't, he/she/it + does/doesn't. “Do you work Saturdays?” “Does she work Saturdays?” “I don't work Saturdays.” “He doesn't work Saturdays.”

Tiếng Việt không có trợ động từ kiểu này: ta chỉ cần “có… không?” hoặc “không” (“Anh ấy có làm ở đây không?”, “Anh ấy không làm thứ Bảy”). Điều quan trọng: khi do hoặc does đã thể hiện sự hòa hợp, động từ chính trở về dạng nguyên mẫu, không thêm -s: “Does he work here?”, không phải “Does he works here?”. Đuôi -s chỉ xuất hiện một lần.

Vài trường hợp đặc biệt rất hay gặp

Một số từ thông dụng không hoạt động như bạn nghĩ. “Mọi người” trong tiếng Việt có thể ứng với hai từ tiếng Anh khác nhau. People (người ta, mọi người nói chung) là số nhiều dù không có -s, nên đi với are: “People are waiting outside.” Everyone và everybody (tất cả mọi người) lại là số ít, nên đi với is: “Everyone is here.” Còn news (tin tức) tận cùng bằng -s nhưng là số ít, nên đi với is: “The news is good today.”

Ngoài ra còn có there is (số ít) và there are (số nhiều). Chữ “có” trong “Có một tin nhắn”, “Có hai tin nhắn” không bao giờ đổi, nhưng trong tiếng Anh dạng động từ phụ thuộc vào danh từ phía sau: “There is a message for you.” “There are two messages for you.”

Một ghi chú để dành cho sau này: những danh từ chỉ nhóm như team hay family thường đi với động từ số ít trong tiếng Anh Mỹ (“The team is winning”). Trong tiếng Anh Anh, chúng hay đi với động từ số nhiều (“The team are winning”) khi người nói nghĩ đến từng thành viên. Bài này dùng tiếng Anh Mỹ.

Tiếng Anh trong đời sống

Lưu ý

So sánh với tiếng Việt

Luyện tập

Thử thách nhanh

Năm câu hỏi đa dạng để kiểm tra những gì bạn đã học.

Bài ngữ pháp liên quan