Tiếng Anh trang trọng và thân mật

“Kính gửi” là công thức mở đầu. Trong tiếng Anh, lời mở đầu là “Dear…,”, kể cả trong thư rất trang trọng.

“Kính” dễ bị dịch thành respected, nhưng trong tiếng Anh Anh và Mỹ chỉ cần “Dear”. “Dear” trung tính và trang trọng, không thân mật như “thân mến”.

Ta gọi “anh John”, nhưng Mr. và Ms. đi với họ. Nếu đã thân, chỉ cần viết “Hi John,” không có Mr.

Trong email công việc gửi người bạn chưa quen, tránh lời chào suồng sã như “Hey,”, cụm như “just wanted to” và nói chung là dạng rút gọn. Không có “anh/chị” hay “ạ”, giọng trang trọng đến từ cách bạn đặt câu.

Từ quá trang trọng trong tin nhắn thân mật nghe cứng và thiếu tự nhiên, dù đúng ngữ pháp. Giống như nhắn vào nhóm bạn thân: “Tôi xin trân trọng thông báo tôi sẽ đến trong giây lát.”

Văn phong phải thống nhất trong cả bài: lời chào trang trọng đi kèm từ suồng sã (“gotta”, “super”) không tạo cảm giác thân thiện mà chỉ thấy lủng củng.

Trong tiếng Việt, đại từ xưng hô và tiểu từ đã thể hiện văn phong: “Anh có thể… được không ạ?” khác hẳn “Ê, gửi mình cái… nhé”

Tiếng Anh chỉ có “you”, không có “ạ”, “dạ” hay “thưa”. Nếu bạn tìm một “you lịch sự”, bạn sẽ không thấy. Vì thế, người học dễ xem nhẹ vai trò của cách chọn từ (purchase thay cho buy), dạng đầy đủ (I am unable to thay cho I can't), cấu trúc câu và công thức cố định. Ngoài ra, trong môi trường làm việc nói tiếng Anh, người ta thường chuyển sang gọi tên riêng rất sớm (nhất là ở Mỹ), và điều đó không hề thiếu tôn trọng: sự lịch sự nằm ở cách bạn đặt câu, không nằm ở cách xưng hô.

Người Việt quen thêm “dạ”, “thưa anh/chị” vào gần như mọi câu khi nói với cấp trên hay khách hàng

Nếu dịch thói quen này, bạn sẽ nói “Yes, sir”, “Thank you, sir” ở mọi câu. Trong tiếng Anh hiện đại, “sir” và “madam” khi gọi trực tiếp nghe rất trang trọng (ví dụ nhân viên khách sạn nói với khách), và nói với đồng nghiệp hay sếp hằng ngày thì nghe xa cách, thậm chí hơi mỉa mai. Ở văn phòng, chỉ cần gọi tên (“Thanks, Sarah”) hoặc không xưng hô gì. Sự lịch sự đến từ “Could you…?”, “I would appreciate…”, “Thank you for…”.

Tiếng Việt cũng có lớp từ trang trọng gốc Hán: “hỗ trợ” và “giúp”, “tiến hành” và “làm”, “giải quyết” và “lo”

Tiếng Anh có hai lớp tương tự. Bên trang trọng thường là một từ gốc Latin (purchase, commence, obtain, resolve, determine, review); bên thân mật là từ thường ngày hoặc phrasal verb (buy, start, get, sort out, find out, look over). Mẹo nhỏ: phrasal verb thường là dấu hiệu thân mật, một từ đơn dài thường là dấu hiệu trang trọng. Nhưng những từ bạn học từ sách có thể nghe trang trọng hơn bạn nghĩ, nên đừng dùng commence hay obtain khi nhắn tin cho bạn bè.

Thư từ tiếng Việt có công thức cố định: “Kính gửi…” ở đầu và “Trân trọng,” ở cuối

Công thức không dịch từng chữ mà thay bằng công thức tiếng Anh tương đương: “Kính gửi Quý công ty” → “Dear Sir or Madam,” hoặc “To whom it may concern,”; “Kính gửi ông Patel” → “Dear Mr. Patel,”; “Trân trọng,” → “Kind regards,” hoặc “Best regards,” trong email, “Yours sincerely,”/“Yours faithfully,” (Anh) hay “Sincerely,” (Mỹ) trong thư; câu “Xin chân thành cảm ơn sự quan tâm của Quý vị” → “Thank you for your time and consideration.”. Các dạng như “Respected Mr. Patel,” hay “To Mr. Patel,” ở đầu thư không phải cách viết chuẩn trong tiếng Anh Anh hay Mỹ.