I've just eaten hay I just ate, the team are hay the team is: cùng một ngữ pháp, hai biến thể. Trong tiếng Việt, cả hai đều là “Tôi vừa ăn xong”.
Bạn sẽ học được gì
Tiếng Anh Mỹ và tiếng Anh Anh có chung một nền ngữ pháp: cùng các thì, cùng trật tự từ, cùng các quy tắc. Khác biệt chỉ là một danh sách ngắn những thói quen: thì nào nghe tự nhiên hơn cho việc vừa xảy ra, danh từ tập hợp đi với động từ số ít hay số nhiều, và vài dạng động từ riêng lẻ. Trong bài, Anh-Anh là tiếng Anh Anh, Anh-Mỹ là tiếng Anh Mỹ.
Không có khác biệt nào khiến biến thể “kia” trở thành sai: cả hai đều là tiếng Anh chuẩn và người nói hai biến thể hiểu nhau dễ dàng. Người Việt học tiếng Anh thường gặp cả hai cùng lúc: sách IELTS theo kiểu Anh, còn phim, nhạc và ứng dụng thì phần lớn theo kiểu Mỹ. Mục tiêu của bạn: nhận ra các dạng này (để không bị bất ngờ) và dùng nhất quán (không nhảy từ biến thể này sang biến thể kia trong cùng một cuộc trò chuyện hay một bài viết).
Với just, already và yet, tiếng Anh Anh rõ ràng thích dùng thì hiện tại hoàn thành (present perfect) cho việc vừa xảy ra và vẫn còn liên quan đến hiện tại. Tiếng Anh Mỹ dùng thì quá khứ đơn cho cùng ý đó mà không có vấn đề gì. Cả hai đều đúng trong biến thể của mình, và thì hiện tại hoàn thành cũng không bị coi là sai ở Mỹ.
Với người Việt, đây là chỗ dễ chịu: “Tôi xem phim đó rồi” có thể dịch là “I've already seen that film” hay “I already saw that film” tùy biến thể. Nhưng “rồi” và “đã” không quyết định thì; điều quyết định là có mốc thời gian đã kết thúc hay không.
Sự tự do này chỉ tồn tại khi KHÔNG có mốc thời gian đã kết thúc. Khi có yesterday, last week, in 2020, two hours ago hay this morning (khi buổi sáng đã qua), CẢ HAI biến thể đều bắt buộc dùng thì quá khứ đơn. “Tôi đã làm xong báo cáo hai tiếng trước” là “I finished the report two hours ago”, không bao giờ là “I've finished the report two hours ago” – dù sách có dạy “đã” gần với thì hiện tại hoàn thành.
Để nói về sở hữu, tiếng Anh Anh hay dùng “have got”, còn tiếng Anh Mỹ chỉ nói “have”. Trong câu hỏi: “Have you got a car?” (Anh-Anh) hoặc “Do you have a car?” (Anh-Mỹ, và cũng rất bình thường ở Anh). Đừng dịch từng chữ câu hỏi “Bạn có ô tô không?” thành “You have a car or not?”: câu này nghe cộc lốc, như đang tra hỏi. Câu hỏi trung tính cần do hoặc have got.
Ngoài ra, tiếng Anh Mỹ giữ một dạng quá khứ phân từ riêng là “gotten”, dùng khi get có nghĩa “trở nên” hoặc “có được”. Tiếng Anh Anh dùng “got” cho cả thì quá khứ đơn lẫn quá khứ phân từ, và giữ “have got” như một cụm cố định để nói về sở hữu.
Danh từ tập hợp như team, family, government hay committee có thể đi với động từ số ít hoặc số nhiều trong tiếng Anh Anh, tùy bạn nghĩ về cả nhóm như một khối hay về từng thành viên. Tiếng Anh Mỹ thường dùng số ít. Động từ tiếng Việt không đổi theo chủ ngữ (“Đội đang thắng”, “Mọi người ở đây thân thiện”), nên người Việt dễ quên hẳn việc chọn is hay are. Hai từ cần nhớ: “the police” (The police are on their way) và “people” (People are friendly here) luôn là số nhiều trong cả hai biến thể.
Sau các động từ như suggest, recommend hay insist that, tiếng Anh Mỹ dùng động từ nguyên mẫu không “to”, không thêm -s (that he apologize). Đây gọi là thể giả định. Tiếng Anh Anh thường thêm “should”, hoặc trong văn phong thoải mái hơn thì dùng dạng bình thường (that he apologises), dù dạng nguyên mẫu cũng đúng ở Anh và ngày càng phổ biến. Điều không tồn tại trong biến thể nào là câu dịch từng chữ “Tôi đề nghị anh ấy gọi lại” thành “I suggest him to call”.
Không dạng nào sai cả: đây là hai biến thể chuẩn. Sách IELTS kiểu Anh có thể chỉ dạy dạng thứ nhất, nhưng dạng thứ hai hoàn toàn đúng trong tiếng Anh Mỹ.
“Got gotten” đặt hai quá khứ phân từ của get cạnh nhau, nên không bao giờ đúng. Để nói bạn vừa có việc mới, thì hiện tại hoàn thành là I've got a new job (Anh-Anh) hoặc I've gotten a new job (Anh-Mỹ). I got a new job là thì quá khứ đơn, đúng ở cả hai biến thể. “Have got” với nghĩa “có” (I've got a car) cũng bình thường trong tiếng Anh Mỹ.
Câu tiếng Việt “Tôi đã làm xong báo cáo hai tiếng trước” có “đã”, nhưng với ago, yesterday hay last week, cả tiếng Anh Anh lẫn tiếng Anh Mỹ đều dùng thì quá khứ đơn.
“Cảnh sát đang đến” không cho biết số ít hay số nhiều, nhưng police luôn là số nhiều trong tiếng Anh, ở cả hai biến thể. People cũng vậy: People are, không phải People is.
Đây là câu dịch từng chữ của “Tôi đề nghị anh ấy gọi lại cho cô ấy”. Sau suggest dùng that + chủ ngữ + động từ: that he call (Anh-Mỹ) hoặc that he should call (Anh-Anh).
“Tôi mở cửa sổ nhé?” rất tự nhiên trong tiếng Việt, nhưng lời đề nghị trong tiếng Anh cần Shall I…? (Anh-Anh) hoặc Should I…? / Do you want me to…? (Anh-Mỹ).
“Tôi ăn rồi”, “Tôi vừa ăn xong”: tiếng Việt dùng “rồi”, “vừa… xong”, còn động từ không đổi
Vì vậy cả “I've just eaten” (thiên về tiếng Anh Anh) lẫn “I just ate” (thiên về tiếng Anh Mỹ) đều khớp với câu tiếng Việt. Điều cần nhớ là giới hạn chung của cả hai: khi có mốc thời gian đã kết thúc (“hai tiếng trước”, “hôm qua”, “sáng nay” khi buổi sáng đã qua), chỉ dùng thì quá khứ đơn: “I finished two hours ago”, “I had a late breakfast this morning”.
Động từ tiếng Việt không đổi theo chủ ngữ: “Đội đang thắng”, “Mọi người ở đây thân thiện”, “Cảnh sát đang đến”
Trong tiếng Anh, bạn luôn phải chọn is hay are. Với team, family hay government, tiếng Anh Mỹ thường dùng số ít (“The team is winning”), tiếng Anh Anh dùng được cả số nhiều (“The team are winning”). Nhưng people và police luôn là số nhiều ở mọi biến thể: “People are friendly here”, “The police are on their way”. “People is” và “The police is” là lỗi rất hay gặp.
“Tôi đề nghị anh ấy gọi lại cho cô ấy”: trong tiếng Việt, người được đề nghị đứng ngay sau động từ
Sau suggest, tiếng Anh không dùng cấu trúc “suggest + người + to V”. Hãy dùng that + chủ ngữ + động từ: “I suggest that he call her back” (Anh-Mỹ, động từ nguyên mẫu không “to”) hoặc “I suggest that he should call her back” (Anh-Anh). “I suggest him to call her back” sai ở cả hai biến thể.
“Tôi mở cửa sổ nhé?”, “Để tôi giúp nhé?”, “Mình bắt đầu nhé?”: tiếng Việt chỉ cần thêm “nhé” hoặc “để tôi”
Tiếng Anh cần một động từ khuyết thiếu hoặc một cấu trúc: “Shall I open the window?” và “Shall we begin?” mang đậm chất tiếng Anh Anh; người Mỹ hay nói “Should I open the window?”, “Should we begin?” hoặc “Do you want me to open the window?”. “I open the window, OK?” không phải là một lời đề nghị tự nhiên.
💡 Có ago, yesterday hay last week thì không dùng thì hiện tại hoàn thành: cả hai biến thể đều dùng thì quá khứ đơn, dù câu tiếng Việt có “đã”.
💡 “Tôi mở cửa sổ nhé?” trong tiếng Anh Anh là Shall I open the window?, còn trong tiếng Anh Mỹ là Should I open the window?
💡 People và police: luôn đi với động từ số nhiều (are).
"I've just gotten off the phone with them."
"Ha — that's the American form. A Brit would say 'I've just got off the phone,' and many Americans would simply say 'I just got off the phone.'"
"Guess I've picked up a bit of both from films and textbooks."
"Totally normal — just try to stay consistent within one conversation."
Bài tập 1 · Chọn cách nói đậm chất tiếng Anh Anh hơn
Which is the more natural BRITISH way to say this? 'I've just finished my homework.'
Bài tập 2 · Xác định biến thể điển hình
'I already ate lunch.' — this simple-past pattern with 'already' is more typical of...
Bài tập 3 · Chọn câu đậm chất tiếng Anh Anh hơn
Choose the more typically BRITISH sentence.
Bài tập 4 · Xác định biến thể điển hình
'She has gotten much better at chess.' — the form 'gotten' as a past participle of 'get' is...
Bài tập 5 · Chọn cấu trúc kiểu tiếng Anh Anh
Which sentence follows the typical BRITISH pattern of collective-noun agreement?
Bài tập 6 · Chọn cấu trúc kiểu tiếng Anh Mỹ
Which sentence follows the typical AMERICAN pattern of collective-noun agreement?
Bài tập 7 · Xác định biến thể điển hình
'I suggest that he call her back.' — using the bare form 'call' (no -s, no 'should') after 'suggest that he' is...
Bài tập 8 · Xác định biến thể điển hình
'I suggest that he should call her back.' — adding 'should' here is more typical of...
Bài tập 9 · Viết lại câu theo kiểu tiếng Anh Mỹ
Rewrite in the more typically AMERICAN way: 'I've just finished my homework.'
Bài tập 10 · Hoàn thành lời đề nghị kiểu tiếng Anh Anh
Complete the more typically BRITISH offer: '___ I open the window?' (a single, more British modal for offers)
Bài tập 11 · Xếp vào đúng nhóm
Đã xếp 0 / 8
Bài tập 12 · Lỗi thường gặp: people với động từ số ít
Vietnamese: “Mọi người ở đây rất thân thiện.” Which English sentence is correct in BOTH American and British English?
Năm câu hỏi ngắn để kiểm tra những gì bạn đã học.
Câu 1 / 5
Điểm: 0/0
'My computer has gotten really slow.' Which variety is this?
Khác biệt giới từ (AmE/BrE)
Giới từ khác nhau giữa tiếng Anh Mỹ và tiếng Anh Anh: at/on the weekend, fill in/fill out, in/on a team. Nhận ra cả hai và tự tin dùng một kiểu.
Khác biệt từ vựng (AmE/BrE)
Từ vựng khác nhau giữa tiếng Anh Mỹ và tiếng Anh Anh (flat/apartment, lift/elevator, holiday/vacation), từ dễ gây hiểu lầm pants và on vacation.
Khác biệt chính tả (AmE/BrE)
Khác biệt chính tả không theo quy tắc giữa tiếng Anh Mỹ và tiếng Anh Anh (tyre/tire, mould/mold, pyjamas/pajamas) và cặp practice/practise kiểu Anh.
Lỗi thường gặp với đại từ
Lỗi với đại từ trong tiếng Anh: I hay me sau and và giới từ, trật tự my brother and I, đại từ phản thân myself bị thiếu hoặc bị thừa.