Các dạng câu hỏi nâng cao

Hai kiểu câu hỏi rất tự nhiên

Ngoài các quy tắc cơ bản của câu hỏi, tiếng Anh nói có hai cấu trúc xuất hiện liên tục: câu hỏi kết thúc bằng giới từ, và câu hỏi phủ định thật ra không nhằm hỏi thông tin mới.

Thêm vào đó là câu hỏi lặp lại (echo question): khi bạn nghe không rõ hoặc khó tin vào điều vừa nghe, câu giữ nguyên trật tự của câu khẳng định, chỉ có từ để hỏi thay cho phần bị thiếu: “He said what?” Cẩn thận: trong tiếng Việt, “Anh ấy nói gì?” là câu hỏi bình thường, nhưng “He said what?” trong tiếng Anh chỉ dùng để bày tỏ ngạc nhiên hoặc hỏi lại. Câu hỏi thông thường là “What did he say?”. Còn kiểu đảo “What said he?” thì không tồn tại trong tiếng Anh hiện đại.

Giới từ ở lại cuối câu

Khi hỏi về tân ngữ của một giới từ, tiếng Anh hằng ngày đưa từ để hỏi lên đầu câu và để giới từ ở lại cuối, đúng vị trí vốn có trong câu khẳng định: “You're talking about something.” → “What are you talking about?” Hiện tượng này gọi là preposition stranding (giới từ “bị bỏ lại” ở cuối).

Tiếng Việt giữ cả từ để hỏi lẫn giới từ ở nguyên chỗ: “Bạn đang nói về cái gì?”, “Bạn mua cái đó cho ai?”, “Cái này làm bằng gì?”. Tiếng Anh thì tách chúng ra: từ để hỏi lên đầu, giới từ ở lại cuối. “What are you talking about?” “Who did you buy that for?” “What is this made of?”

Điều quan trọng: giới từ không được biến mất. Giới từ là một phần của động từ hay cụm từ (go with, wait for, belong to, be afraid of) và phải có mặt, chỉ là ở cuối câu. Bẫy lớn với người Việt là nhiều động từ tiếng Việt không cần giới từ: “Cô ấy đang đợi ai?”, “Bạn sợ gì?”, “Cái này của ai?”. Trong tiếng Anh vẫn phải có: “Who is she waiting for?”, “What are you afraid of?”, “Who does this belong to?”

Cách nói trang trọng

Đặt giới từ lên đầu, ngay trước từ để hỏi (to whom, with whom, of what), hoàn toàn đúng ngữ pháp nhưng nghe khá trang trọng: hợp với văn bản hành chính hay bài phát biểu hơn là trò chuyện. Sách ngữ pháp ở trường hay luyện kiểu câu này, nên bạn có thể thấy cách này “chuẩn” hơn, nhưng trong giao tiếp hằng ngày lại nghe cứng nhắc.

Nếu đặt giới từ lên đầu, bạn phải dùng whom, không dùng who: “With whom did you go?” Kiểu lai “With who did you go?” nghe không ổn. Trong tiếng Việt, “ai” chỉ có một dạng, nên sự khác biệt who/whom là điều mới. Cách đơn giản nhất: dùng who và để giới từ ở cuối; như vậy who làm tân ngữ là hoàn toàn bình thường.

Câu hỏi phủ định để bày tỏ ngạc nhiên hoặc mong được đồng ý

Câu hỏi phủ định nhiều khi không nhằm hỏi thông tin mà để bày tỏ sự ngạc nhiên hoặc mời người nghe đồng ý, giống câu hỏi đuôi. Tiếng Việt cũng có cách nói tương tự: “Bạn không nhớ tôi à?”, “Đẹp quá, phải không?”, “Chẳng phải buổi hòa nhạc tuyệt lắm sao?”.

Khác biệt nằm ở hình thức. Tiếng Anh đặt dạng phủ định rút gọn gắn với trợ động từ, đứng TRƯỚC chủ ngữ: “Isn't it beautiful?” “Don't you remember me?” “Wasn't the concert incredible?” Dịch từng chữ “Bạn không nhớ tôi à?” thành “You not remember me?” là sai, vì thiếu trợ động từ. Dạng đầy đủ chỉ có khi not đứng SAU chủ ngữ (“Do you not remember me?”, “Is it not beautiful?”): đúng, nhưng nghe trang trọng hoặc nhấn mạnh. “Do not you…?” luôn sai.

Khi trả lời, đây là bẫy lớn nhất với người Việt. Trong tiếng Việt, “Ừ” hay “Vâng” nghĩa là đồng ý với người hỏi: “Bạn không nhớ tôi à?” – “Ừ, không nhớ.” Tiếng Anh thì nhìn vào sự thật: nếu bạn nhớ, nói “Yes, I do!”; nếu không nhớ, nói “No, I don't.” Chỉ nói “Yes” hay “No” dễ gây hiểu lầm, nên hãy luôn thêm câu trả lời ngắn: Yes, I do / No, I don't.

Tiếng Anh trong đời sống

Lưu ý

So sánh với tiếng Việt

Luyện tập

Thử thách nhanh

Năm câu hỏi ngắn để kiểm tra những gì bạn đã học.

Bài ngữ pháp liên quan