Câu hỏi chủ ngữ và câu hỏi tân ngữ

Ở đây who là chủ ngữ (“Ai gọi cho bạn?”, “ai” đứng đầu), nên không dùng did mà giữ trật tự câu khẳng định. (“Who did call you?” chỉ xuất hiện khi nhấn mạnh đặc biệt; là câu hỏi bình thường thì sai.)

Ở đây who là tân ngữ (“Bạn gọi cho ai?”), nên áp dụng quy tắc bình thường với do/does/did.

Đây là trật tự của “Bạn gọi cho ai?”. Trong tiếng Anh, kiểu này chỉ dùng để hỏi lại khi ngạc nhiên; câu hỏi bình thường đưa who lên đầu và thêm did.

What là chủ ngữ của happen (“Chuyện gì đã xảy ra?”): không dùng did, động từ ở thì quá khứ đơn như trong câu khẳng định.

Tiếng Việt không chia động từ, nhưng tiếng Anh thì có: chuyện đã xảy ra thì dùng happened.

What là tân ngữ (“Cô ấy nói gì?”), nên cần did trước chủ ngữ, và say trở về dạng nguyên mẫu.

“Mời ai thế?” không có chủ ngữ, nhưng tiếng Anh bắt buộc phải có. Thiếu you và did, câu hỏi đổi nghĩa thành “Ai đã mời?”.

Trong tiếng Việt, vị trí của “ai” cho biết vai trò: “Ai gọi cho bạn?” (chủ ngữ, đứng đầu) và “Bạn gọi cho ai?” (tân ngữ, ở cuối)

Đây là một trợ giúp thật sự: khi “ai” đứng đầu và theo sau là động từ, who là chủ ngữ và không cần do: “Who called you?”. Khi “ai” đứng sau động từ, who là tân ngữ và cần do/did: “Who did you call?”. Tiếng Anh luôn đưa who lên đầu (có whom nhưng trang trọng, ít dùng hằng ngày), nên phần đứng sau who đảm nhận vai trò mà vị trí của “ai” đảm nhận trong tiếng Việt.

Câu hỏi tân ngữ trong tiếng Việt giữ từ để hỏi ở nguyên chỗ: “Cô ấy nói gì?”, “Bạn thích cái nào?”

Tiếng Anh đưa từ để hỏi lên đầu và thêm trợ động từ trước chủ ngữ: “What did she say?”, “Which one do you prefer?”. Giữ trật tự tiếng Việt (“She said what?”) chỉ dùng để hỏi lại khi ngạc nhiên; đưa từ để hỏi lên đầu mà quên trợ động từ (“What she said?”) là sai.

“Gì” và “cái gì” có cùng hình thức dù là chủ ngữ hay tân ngữ (“Chuyện gì xảy ra?”, “Bạn mua gì?”), và động từ tiếng Việt không chia thì

Hãy hình dung câu trả lời: “Something happened.” → what là chủ ngữ → “What happened?”. “You bought something.” → what là tân ngữ → “What did you buy?”. Trong câu hỏi chủ ngữ, động từ phải ở đúng thì (happened, broke, won); trong câu hỏi tân ngữ, did mang thì quá khứ và động từ chính trở về dạng nguyên mẫu (did… buy, did… say).

Tiếng Việt hay bỏ chủ ngữ khi đã rõ: “Mời ai thế?”, “Mua gì đấy?”

Câu hỏi tân ngữ tiếng Anh bắt buộc có chủ ngữ: “Who did you invite?”, “What did you buy?”. Nếu bỏ you và did, câu đổi nghĩa thành câu hỏi chủ ngữ: “Who invited?” là “Ai đã mời?”.