Trật tự từ

SVO: khung cố định

Câu tiếng Anh theo trật tự cố định chủ ngữ – động từ – tân ngữ. Danh từ tiếng Anh không đổi hình thức theo chức năng (chỉ đại từ đổi: he/him), động từ cũng có rất ít đuôi, nên chính vị trí cho biết ai làm gì. Vì vậy trật tự này không thể xáo trộn.

Tin vui là tiếng Việt cũng cơ bản theo SVO: “Anh trai tôi chơi guitar.” → “My brother plays the guitar.” Cụm từ chỉ thời gian cũng có thể đứng đầu câu mà không làm đổi trật tự phía sau: “Hôm qua tôi mua một chiếc xe” → “Yesterday I bought a car.” Các từ “thường”, “luôn”, “không bao giờ” đứng trước động từ, giống often, always, never: “Cô ấy thường về thăm bố mẹ” → “She often visits her parents.”

Khác biệt đầu tiên: tiếng Việt rất hay lược chủ ngữ (“Quan trọng lắm”, “Đẹp quá”, “Mưa rồi”). Tiếng Anh thì luôn cần chủ ngữ đứng trước động từ, kể cả khi đó chỉ là it: “It's very important.”, “It's raining.” Điều này cũng đúng sau because, that, when hay if: “… because it was late”, không phải “because was late”.

Khác biệt thứ hai: động từ và tân ngữ là một cặp không tách rời. Cụm từ chỉ thời gian đứng sau tân ngữ hoặc đầu câu: “She reads a book every night.”, không phải “She reads every night a book.” Trạng từ chỉ tần suất như often, always, never đứng trước động từ chính (“She often visits her parents.”) hoặc sau be (“She is often late.”). Cũng nhớ rằng trong tiếng Anh, tính từ đứng trước danh từ: “một chiếc xe mới” là “a new car”, không phải “a car new”.

Sắp xếp hai tân ngữ

Với give, send, show hay offer, có hai cách. Người + vật, không có giới từ: “I gave my friend the book.” Hoặc vật + to + người: “I gave the book to my friend.” Tiếng Việt cho phép cả “Tôi đưa quyển sách cho bạn tôi” lẫn “Tôi đưa cho bạn tôi quyển sách”, nhưng cách thứ hai dịch từng chữ thành “I gave to my friend the book” là sai. Quy tắc dễ nhớ: không có to thì người đứng trước; có to thì người đứng cuối.

Cẩn thận với explain, describe, suggest (và say): chúng chỉ dùng mẫu có to, dù tiếng Việt nói “Anh ấy giải thích cho chúng tôi vấn đề”. Câu đúng là “He explained the problem to us.”, không phải “He explained us the problem.” hay “He explained to us the problem.”

Đại từ làm tân ngữ đứng sau động từ, giống tiếng Việt, nhưng phải đổi hình thức: “Cô ấy đưa cái đó cho tôi” → “She gave it to me.” (me, không phải I). Khi có hai đại từ, “She gave it to me” là lựa chọn an toàn và tự nhiên. Còn nếu vật là thông tin mới hoặc dài, vật thường đứng cuối: “She sent me an email.”

Fronting để nhấn mạnh

Bạn có thể đưa một thành phần lên đầu câu để nhấn mạnh. Trong tiếng Anh, đây là một cách nói có dụng ý, chủ yếu trong văn nói và khi muốn đối lập, chứ không có nghĩa là trật tự từ tự do. Câu trung tính chỉ đơn giản là “I really don't like chocolate cake.”

Tiếng Việt rất hay nêu chủ đề lên đầu một cách bình thường: “Bánh sô-cô-la thì tôi không thích lắm”, “Phim này tôi xem rồi”. Trong tiếng Anh, kiểu câu này nghe nhấn mạnh hơn nhiều, nên chỉ dùng khi bạn thật sự muốn đối lập; còn bình thường hãy giữ SVO: “I've already seen this movie.” Khi dùng fronting, sau thành phần được đưa lên vẫn là chủ ngữ + động từ, và không thêm đại từ lặp lại: “That book, I've never read.”, không phải “That book, I've never read it.”

Tiếng Anh trong đời sống

Lưu ý

So sánh với tiếng Việt

Luyện tập

Thử thách nhanh

Năm câu hỏi đa dạng để kiểm tra những gì bạn đã học.

Bài ngữ pháp liên quan