Thì hiện tại tiếp diễn cho kế hoạch đã hẹn

Một kế hoạch cá nhân đã hẹn trước

Khi một kế hoạch đã cụ thể và đã được sắp xếp (thường là với người khác, vào một giờ hay ở một nơi nhất định), thì hiện tại tiếp diễn (present continuous) là cách nói tự nhiên nhất, dù bạn đang nói về tương lai.

Tin vui là bạn đã quen với ý này. Trong tiếng Việt, ta chỉ cần nói “Mai tôi gặp Ana” hay “Thứ Bảy nhà mình ăn tối với nhà Smith”: động từ giữ nguyên, thêm từ chỉ thời gian, và ai cũng hiểu đó là chuyện sắp tới. Tiếng Anh cũng dựa vào từ chỉ thời gian như vậy, nhưng động từ phải ở dạng -ing: “I'm seeing my dentist at 4pm tomorrow.” “We're having dinner with the Smiths on Saturday.”

Cái bẫy nằm ở chỗ: nhiều người học đuôi -ing như một cách dịch của “đang”, mà “đang” thì không bao giờ dùng cho kế hoạch (không ai nói “Thứ Bảy nhà mình đang ăn tối với nhà Smith”). Vì vậy, rất dễ chọn thì hiện tại đơn: “We have dinner with the Smiths on Saturday.” Trong tiếng Anh, câu này nghe giống một thói quen (thứ Bảy nào cũng thế) hoặc một lịch cố định, chứ không phải một cuộc hẹn.

Lưu ý nhỏ: với những việc cố định như lịch trình (ngày bắt đầu đi làm, ngày khai giảng khóa học), thì hiện tại đơn cũng dùng được; bạn sẽ gặp lại trong bài “Thì hiện tại đơn cho lịch trình”. Còn với các cuộc gặp, bữa ăn, chuyến thăm hay chuyến đi do chính bạn hẹn, thì hiện tại tiếp diễn là lựa chọn an toàn.

Từ chỉ thời gian cho biết đây là tương lai

Vì cùng một cấu trúc cũng dùng cho việc đang xảy ra ngay lúc này, nên chính cụm từ chỉ thời gian tương lai (tomorrow, next week, on Friday, at 4pm) cho người nghe biết bạn đang nói về sau này, không phải bây giờ.

“She's flying to Rome next week.” rõ ràng là tương lai. Còn “She's flying to Rome.” không có từ chỉ thời gian thì có thể hiểu là cô ấy đang ở trên máy bay. Những từ như usually hay every week đi với thì hiện tại đơn: chúng nói về thói quen, không phải cuộc hẹn.

Câu hỏi và câu phủ định cũng dùng am/is/are, không dùng do: “What are you doing this evening?” chính là câu “Tối nay bạn làm gì?” hay “Tối nay bạn có kế hoạch gì không?”. Còn “What do you do?” là hỏi bạn làm nghề gì hoặc bạn thường làm gì. Và đừng quên động từ to be: tiếng Việt nói “Tuần sau cô ấy bay sang Rome”, không có từ nào tương ứng với “is”, nhưng tiếng Anh bắt buộc phải là “She's flying”, không phải “She flying”.

So với be going to (và will)

Cả hai đều nói về việc đã lên kế hoạch, nhưng thì hiện tại tiếp diễn hợp nhất với những cuộc hẹn cụ thể, đã chốt (thường với người khác, vào giờ cố định). Going to diễn tả dự định một cách chung hơn, kể cả khi chưa có ngày giờ cụ thể, gần giống “định” trong tiếng Việt: “Tôi định gọi cho Sam” → “I'm going to call Sam”.

Còn will thì sao? Người Việt rất hay dịch “sẽ” thành will: “Thứ Hai tôi sẽ đi khám bác sĩ” → “I will see the doctor on Monday”. Nhưng trong tiếng Anh, will thường diễn tả một quyết định vừa nảy ra hoặc một kế hoạch còn mơ hồ (“I'll see the doctor sometime.”), không phải việc đã hẹn xong. Nếu bạn đã đặt lịch khám rồi, hãy nói “I'm seeing the doctor on Monday.”

Tiếng Anh trong đời sống

Lưu ý

So sánh với tiếng Việt

Luyện tập

Thử thách nhanh

Năm câu hỏi ngắn để kiểm tra những gì bạn đã học.

Bài ngữ pháp liên quan