My sister, who studies medicine, called me. Có dấu phẩy: đây là thông tin thêm, không cần để biết đang nói về ai.
Bạn sẽ học được gì
Mệnh đề quan hệ không xác định (non-defining hay non-restrictive relative clause) cung cấp thêm thông tin về một người hay vật đã được xác định rõ. Nếu xóa mệnh đề này đi, người đọc vẫn biết là ai hay cái gì, chỉ thiếu một chi tiết. Vì thông tin là “thêm”, mệnh đề luôn nằm giữa các dấu phẩy.
Tin vui: tiếng Việt cũng tách phần thông tin thêm bằng dấu phẩy, thường dưới dạng chú thích: “Chị tôi, người đang học y, vừa gọi cho tôi”, “Đỉnh Everest, ngọn núi cao nhất thế giới, nằm ở Nepal”. Tiếng Anh đặt dấu phẩy đúng những chỗ đó, nhưng thay “người”, “ngọn núi…” bằng who hoặc which: “My sister, who studies medicine, called me.” Nếu mệnh đề nằm cuối câu, chỉ có dấu phẩy phía trước.
Mệnh đề không xác định thường đi sau tên riêng (người, địa danh) hoặc sau danh từ đã rõ nhờ ngữ cảnh, ví dụ “my brother” khi bạn chỉ có một anh trai. Mệnh đề quan hệ không cần để biết đó là ai hay cái gì, mà chỉ thêm thông tin.
Dấu phẩy làm thay đổi nghĩa. “My brother, who lives in Canada, is a doctor” nghĩa là bạn chỉ có một anh trai. Không có dấu phẩy (“My brother who lives in Canada…”), người đọc hiểu là bạn có nhiều anh trai và đang nói về người sống ở Canada. Trong tiếng Việt, sự khác biệt này thường được hiểu qua ngữ cảnh; trong tiếng Anh, dấu phẩy thể hiện điều đó.
Hai quy tắc cố định phân biệt mệnh đề không xác định với mệnh đề xác định: không dùng “that”, và đại từ quan hệ không bao giờ bị bỏ mà luôn có mặt, cùng với dấu phẩy.
Quy tắc thứ nhất là bẫy với người Việt: “mà” dùng cho mọi thứ và thường được học là “that”. Nhưng “Bảo tàng này, mở cửa từ năm ngoái, …” là “This museum, which opened last year, …”: which cho vật, who cho người. Quy tắc thứ hai cũng cần chú ý: tiếng Việt có thể nối thẳng mà không có từ nối nào (“Bố tôi, lớn lên ở Kyiv, …”), nhưng tiếng Anh bắt buộc có who: “My father, who grew up in Kyiv, now lives in Lviv.”
Khi mệnh đề quan hệ nói về cả câu trước đó (“…, điều này làm mọi người bất ngờ”), tiếng Anh dùng “which”, không dùng “what”, cũng không dùng “this” sau dấu phẩy: “She passed the exam, which surprised everyone.”
“That” sai trong mệnh đề quan hệ không xác định: dùng who, which hoặc whose. Đừng mặc định dịch “mà” hay “người” thành that.
Mệnh đề không xác định luôn có dấu phẩy vì thông tin là phụ. Hãy đặt dấu phẩy như trong “Đỉnh Everest, ngọn núi cao nhất thế giới, nằm ở Nepal”.
Khác với một số mệnh đề xác định, trong mệnh đề không xác định đại từ quan hệ không bao giờ được bỏ, dù tiếng Việt có thể nói “Bố tôi, lớn lên ở Kyiv, …”.
“…, điều này làm mọi người bất ngờ” là “…, which surprised everyone”. What ở đây là sai.
Dịch từng chữ “điều này” thành this sẽ tạo ra hai câu chỉ nối bằng dấu phẩy. Dùng which để biến phần sau thành mệnh đề quan hệ.
Tiếng Việt tách thông tin thêm bằng dấu phẩy, thường với “người”, “nơi”, “ngọn núi…”: “Đỉnh Everest, ngọn núi cao nhất thế giới, nằm ở Nepal.”
Tiếng Anh đặt dấu phẩy ở đúng những chỗ đó: “Mount Everest, which is the tallest mountain, is in Nepal.” Bỏ dấu phẩy thì nghĩa thay đổi: mệnh đề trở thành mệnh đề xác định. Sau bài “Mệnh đề quan hệ xác định (defining relative clauses)”, đừng sửa quá tay: với tên riêng và danh từ đã rõ, dấu phẩy vẫn phải có.
“Mà” dùng cho cả người lẫn vật, và thường được học thuộc là “that”.
Vì thế mới có những câu như “My sister, that studies medicine, called me.” hay “This museum, that opened last year, is already famous.” Trong mệnh đề không xác định chỉ dùng who (người), which (vật) và whose (sở hữu), hoặc whom, where, when. “That” ở đây là sai. Cũng chú ý người và vật: “My father, who grew up in Kyiv”, không phải “My father, which grew up in Kyiv”.
Tiếng Việt có thể nối thông tin thêm mà không cần từ nối: “Bố tôi, lớn lên ở Kyiv, giờ sống ở Lviv.”
Trong tiếng Anh, đại từ quan hệ ở mệnh đề không xác định luôn bắt buộc: “My father, who grew up in Kyiv, now lives in Lviv.” Không có ngoại lệ, kể cả khi đại từ là tân ngữ: “The book, which I read last week, …”, không bao giờ là “The book, I read last week, …”.
“Cô ấy thi đỗ, điều này làm mọi người bất ngờ.”: “điều này” chỉ cả câu trước đó.
Trong tiếng Anh, ý này luôn dùng which: “She passed the exam, which surprised everyone.” What không thể nối một mệnh đề quan hệ vào câu trước, còn this hay it sau dấu phẩy tạo thành hai câu chỉ nối bằng dấu phẩy (lỗi comma splice). Ở đây cũng vậy: dấu phẩy phía trước và không bao giờ dùng that.
💡 Trong mệnh đề không xác định, đặt dấu phẩy như phần chú thích trong tiếng Việt, nhưng đừng dịch “mà” thành that: người → who, vật → which.
💡 Đại từ quan hệ luôn phải có, dù tiếng Việt thường không cần từ nối.
💡 “…, điều này …” nói về cả câu trước → “…, which …”, không bao giờ là “what” hay “this”.
"Did you meet my colleague, who just moved here from Berlin?"
"Not yet! Is he the one working on the new project?"
"Yes, that's him. He used to work in Warsaw, which is where I met him."
"Interesting — I should introduce myself."
Bài tập 1 · Chọn câu có dấu câu đúng
Choose the correctly punctuated sentence (I have only one sister).
Bài tập 2 · Chọn câu có thông tin thêm
Choose the sentence where the clause adds EXTRA, non-essential information (I only have one car).
Bài tập 3 · Chọn đại từ quan hệ đúng
Choose the correct relative pronoun for this non-defining clause: 'Mount Everest, ___ is the tallest mountain, is in Nepal.'
Bài tập 4 · Chọn câu đúng
Choose the correct sentence.
Bài tập 5 · Chọn câu có dấu câu đúng
Choose the correctly punctuated sentence about a person's only brother.
Bài tập 6 · Trả lời: có được bỏ đại từ quan hệ không?
Can you omit the relative pronoun in a non-defining clause?
Bài tập 7 · Chọn câu đúng
Choose the correct sentence.
Bài tập 8 · Chọn câu có dấu câu đúng
Choose the correctly punctuated sentence.
Bài tập 9 · Nối hai câu
Combine into one sentence with a non-defining relative clause: 'The Amazon River is in South America. It is the second longest river in the world.'
Bài tập 10 · Nối hai câu
Combine into one sentence with a non-defining relative clause: 'My father grew up in Kyiv. He now lives in Lviv.'
Bài tập 11 · Xếp vào đúng nhóm
Đã xếp 0 / 4
Bài tập 12 · Lỗi thường gặp: dịch “điều này” thành this hoặc what
Vietnamese: “Cô ấy thi đỗ, điều này làm mọi người bất ngờ.” Which English sentence is correct?
Năm câu hỏi ngắn để kiểm tra những gì bạn đã học.
Câu 1 / 5
Điểm: 0/0
Choose the correctly punctuated sentence.
Mệnh đề quan hệ xác định (defining relative clauses)
Mệnh đề quan hệ xác định: cho biết chính xác người hay vật nào được nói đến, không bao giờ có dấu phẩy, và khi nào không được bỏ who/that.
Trạng từ quan hệ where, when, why
Where, when và why là trạng từ quan hệ thay cho in which hay for which. Vì sao “the office which I work” và “the reason because” là sai.
Giới từ trong mệnh đề quan hệ
Giới từ trong mệnh đề quan hệ: đứng trước whom/which trong văn trang trọng (with whom, for which) hoặc đứng cuối khi nói (the person I spoke to).
Mệnh đề quan hệ nâng cao
Mệnh đề quan hệ nâng cao: two of whom, most of which, và which chỉ cả câu phía trước, thay cho “trong đó” và “điều này” trong tiếng Việt.