Cấu trúc bị động nâng cao

Vượt ra ngoài câu bị động đơn giản

Khi đã nắm chắc câu bị động đơn giản, bạn nên học thêm vài mẫu nâng cao: người làm chủ ngữ với động từ có hai tân ngữ, động từ nguyên mẫu bị động, các dạng bị động với being, và cấu trúc rất hay gặp needs to be done.

Tiếng Việt diễn đạt những ý này bằng “được”, “bị”, hoặc thường bỏ luôn cả hai khi nghĩa đã rõ (“Chiếc xe này cần sửa”, “Xe đang sửa”). Tiếng Anh thì không bỏ được: chính những chỗ tiếng Việt lược đi là nơi bạn cần chú ý nhất.

Người trở thành chủ ngữ

Với động từ có hai tân ngữ (give, send, offer, show, tell), có một người (tân ngữ gián tiếp) và một vật (tân ngữ trực tiếp). Trong tiếng Anh, cách thường gặp nhất là đưa người lên làm chủ ngữ: “I was given a book.” “She was told the news yesterday.”

Tin vui là tiếng Việt cũng làm y như vậy với “được”: “Tôi được tặng một quyển sách” → “I was given a book.”; “Chúng tôi được gửi lời mời” → “We were sent an invitation.” Chỉ cần nhớ hai điều. Thứ nhất, “được” không cho biết thời gian, còn tiếng Anh phải chia be: was/were cho quá khứ, am/is/are cho hiện tại. Thứ hai, không thêm to vào trước vật: “We were sent to an invitation” là sai.

Cách đưa vật lên làm chủ ngữ cũng đúng, nhưng cần to trước người và thường nghe cứng hơn: “A book was given to me.” Cả hai cách đều đúng ngữ pháp, nhưng khi nói về người nhận, người bản xứ thường chọn cách thứ nhất.

Động từ nguyên mẫu bị động và bị động với being

Sau một số động từ, ta dùng động từ nguyên mẫu bị động (to be + quá khứ phân từ). Tiếng Việt có cách nói tương ứng: “Cái này cần được sửa” → “This needs to be fixed.” Nhưng người Việt thường nói gọn “Cái này cần sửa”, và từ đó sinh ra lỗi “This needs to fix”. Câu này có nghĩa là chính đồ vật đó phải sửa một thứ gì khác.

Sau các động từ như hate, like, enjoy, avoid hay mind, ta thường dùng danh động từ bị động (being + quá khứ phân từ): “He hates being told what to do.” Tiếng Việt nói “Anh ấy ghét bị người khác bảo phải làm gì”, với “bị” đứng ngay sau động từ. Đừng bỏ being (“He hates told…”) và đừng dùng dạng chủ động (“He hates to tell…”). Sau hate và like cũng có thể dùng động từ nguyên mẫu bị động (“He hates to be told what to do”); sau enjoy, avoid và mind thì chỉ dùng being.

Dạng being + quá khứ phân từ cũng xuất hiện trong câu bị động tiếp diễn: “The car is being repaired right now.” Tiếng Việt nói “Xe đang được sửa” hoặc gọn hơn “Xe đang sửa”. Cẩn thận: “The car is repairing” nghĩa là chiếc xe đang sửa một thứ gì đó. Còn nếu bỏ being (“The car is repaired”), câu lại mô tả một trạng thái, “xe đã sửa xong”, không khớp với right now.

Needs to be + quá khứ phân từ

Đây là cấu trúc rất phổ biến để nói rằng việc gì đó cần được làm mà không nói ai sẽ làm, giống như “Kế hoạch cần được xem xét lại” hay “Báo cáo này cần được chỉnh sửa”: “The plan needs to be reconsidered.” “This report needs to be revised.”

“Cần được” tương ứng với needs to be, nhưng đừng quên to: “needs be revised” là sai. Câu “This report needs revised” có thể gặp ở một số vùng (ví dụ Scotland và vài vùng của Mỹ), nhưng không phải tiếng Anh chuẩn. Một cách nói chuẩn khác là needs + -ing: “This report needs revising.” Và nhớ rằng động từ nguyên mẫu chủ động không mang nghĩa bị động: “This needs to fix” không có nghĩa là “cái này cần sửa”.

Tiếng Anh trong đời sống

Lưu ý

So sánh với tiếng Việt

Luyện tập

Thử thách nhanh

Năm câu hỏi ngắn để kiểm tra những gì bạn đã học.

Bài ngữ pháp liên quan