Evet/hayır soruları

A1 · BaşlangıçSoru cümleleri

Do you like coffee? Is she ready? Türkçede soruyu mı/mi ekiyle yaparsın; İngilizcede ise kelime sırası değişir ve yardımcı fiil öznenin önüne geçer.

Neler öğreneceksin

  • Evet/hayır sorusunda yardımcı fiil (do, does, did, is, are, have, can, will…) öznenin önüne gelir
  • Olumlu cümlede başka bir yardımcı fiil yoksa do/does (present simple) ya da did (past simple) eklenir
  • be fiilinde ve zaten bir yardımcı fiil ya da modal fiil içeren cümlelerde yalnızca yer değiştirilir, do eklenmez
  • Yardımcı fiilden sonra sıra olumlu cümledeki gibidir: özne + asıl fiil

Yardımcı fiil öznenin önüne geçer

Olumlu bir cümleyi evet/hayır sorusuna çevirmek için yardımcı fiil cümlenin başına, öznenin önüne alınır. Buna devrik yapı (inversion) denir.

Türkçede kelime sırası değişmez, sadece mı/mi eklenir: “Kahve seversin” → “Kahve sever misin?” İngilizcede ise yalnızca sesi yükseltmek ya da sona bir soru işareti koymak yetmez. “You like coffee?” günlük konuşmada sadece şaşkınlık belirtmek ya da zaten tahmin ettiğin bir şeyi teyit etmek için kullanılır. Normal bir soru için devrik yapı gerekir.

"You like coffee. → Do you like coffee?"
"She is ready. → Is she ready?"

Başka yardımcı fiil yoksa do/does/did

Present simple ve past simple cümlelerin çoğunda hiç yardımcı fiil yoktur: “You like coffee” ya da “She called him” cümlelerine bak. Soru sormak için başa do/does (present simple) ya da did (past simple) koyarsın, asıl fiil de yalın hâline döner.

Burada Türkçe ile İngilizce tam ters çalışır. Türkçede zaman ve kişi asıl fiilin üzerindedir, soru edatı ise çekimsiz kalır: “Aradın mı?” İngilizcede zaman ve kişiyi does ya da did taşır, asıl fiil ekisiz kalır: “Did you call her?” (“Did you called her?” değil), “Does she work here?” (“Does she works here?” değil). Bir de şuna dikkat: soru yapmak için am/is/are kullanılmaz. “Are you like coffee?” ya da “Is she work here?” yanlıştır; normal fiillerde do/does/did gerekir.

"Do you speak French?"
"Does the store open at nine?"
"Did you call her?"

Cümlede zaten yardımcı fiil varsa

Olumlu cümlede be, have (yardımcı fiil olarak) ya da bir modal fiil (can, will, must…) varsa do gerekmez: o fiil kendisi öznenin önüne geçer. “She is ready” → “Is she ready?”, “You can swim” → “Can you swim?”

Türkçede “-ebil” bir ektir (“Yüzebilir misin?”), ama İngilizcede can ayrı bir kelimedir ve başa kendisi gelir; “Do you can swim?” diye bir yapı yoktur. Ayrıca Türkçede özneyi ve “olmak” fiilini söylemeden sorabilirsin: “Hazır mı?” İngilizcede ikisi de şarttır: “Is he ready?” (“Is ready?” ya da “He ready?” değil).

"Is he ready?"
"Have you finished?"
"Can you swim?"
"Will you help me?"

Gerçek hayattan İngilizce örnekler

"Are they coming tonight?"
"Was the movie good?"
"Did you enjoy the trip?"
"Do they live nearby?"

Dikkat

✗You like coffee?
✓Do you like coffee?

Türkçede soru edatı yeter, ama İngilizcede bu cümle kulağa şaşkınlık ifadesi gibi gelir. Normal bir soru için başa do/does/did koy.

✗Are you like coffee?
✓Do you like coffee?

am/is/are, Türkçedeki mı/mi gibi her soruya eklenen bir işaret değildir. like normal bir fiil olduğu için soru do ile yapılır.

✗Is ready?
✓Is he ready?

Türkçede özne söylenmeyebilir (“Hazır mı?”), ama İngilizce soruda özne her zaman gerekir.

✗Does he be ready?
✓Is he ready?

be fiili kendisi öznenin önüne geçer; önüne does eklenmez.

✗Do you can swim?
✓Can you swim?

Türkçedeki “-ebil” bir ek olsa da İngilizcedeki can ayrı bir modal fiildir ve başa kendisi geçer. Modal fiillerle do hiç kullanılmaz.

✗Did you called her?
✓Did you call her?

Geçmiş zamanı did zaten gösteriyor, bu yüzden call yalın kalır, -ed almaz. Türkçedeki “Aradın mı?” cümlesinin tersine, zaman asıl fiilde değil, did üzerindedir.

✗There is a bank near here?
✓Is there a bank near here?

“Yakında banka var mı?” sorusunda da devrik yapı gerekir: is, there kelimesinin önüne geçer.

Türkçeyle karşılaştırma

Türkçede evet/hayır sorusu, kelime sırası aynı kalarak mı/mi ekiyle yapılır: “Kahve sever misin?”, “Elif burada çalışıyor mu?”

İngilizcede soru edatı yoktur; soru kelime sırasıyla yapılır. Yardımcı fiil öznenin önüne geçer, yardımcı fiil yoksa başa do/does/did gelir: “Do you like coffee?”, “Does Elif work here?” Soru tonlamasıyla söylenen “You like coffee?” de vardır, ama nötr bir soru değil, şaşkınlık ya da teyit anlamı taşır (“Aa, sen kahve mi seviyorsun?”).

“Aradın mı?”, “Çalışıyor mu?”: Türkçede zaman ve kişi asıl fiilde, soru edatı ise çekimsiz

İngilizcede bu iş bölümü tam tersidir: zamanı ve kişiyi do/does/did taşır, asıl fiil yalın kalır. Bu yüzden “Did you call her?”, “Does she work here?” doğrudur; “Did you called her?” ya da “Does she works here?” deyince zamanı ya da kişiyi iki kez işaretlemiş olursun. Bir de do/does/did yerine am/is/are kullanma: “Are you like coffee?” değil, “Do you like coffee?”

“Yüzebilir misin?”, “Hazır mı?”: Türkçede “-ebil” bir ektir; “olmak” fiili ve özne de çoğu zaman söylenmez

İngilizcede can, will, must gibi modal fiiller ayrı kelimelerdir ve soru yaparken kendileri başa geçer: “Can you swim?” (“Do you can swim?” değil). be fiili de aynı şekilde davranır: “Is he ready?”, “Are you free?” Öznesiz ya da be fiilsiz bir soru (“Is ready?”, “He ready?”) İngilizcede olmaz.

“Yakında banka var mı?”, “Araban var mı?”: Türkçede “var mı?” ile sorulur

“Var mı?” İngilizcede iki farklı yapıya karşılık gelir ve ikisinde de soru kuralı geçerlidir. Bir yerde bir şeyin olup olmadığını sorarken there is/are devrilir: “Is there a bank near here?” (“There is a bank near here?” değil). Birine ait bir şeyi sorarken have asıl fiildir, bu yüzden do gerekir: “Do you have a car?”

💡 İngilizcede mı/mi eki yok: yardımcı fiil öznenin önüne geçer. Yardımcı fiil yoksa başa do/does/did koy.

💡 Zamanı ve kişiyi does/did taşır, asıl fiil yalın kalır: Does she work…?, Did you call…?

💡 be, have (yardımcı fiil) ve modal fiiller başa kendileri geçer: Are you…?, Have you…?, Can you…? Özneyi de asla atlama.

Gerçek hayatta: bir arkadaşla hafta sonu planı yapma

"Are you free this weekend?"

"I think so — do you have something in mind?"

"Have you ever been to that new restaurant downtown?"

"No, but I'd love to try it. Does it take reservations?"

Alıştırma

Alıştırma 1 · Doğru soruyu seç

Choose the correct question.

Alıştırma 2 · Doğru soruyu seç

Choose the correct question.

Alıştırma 3 · Doğru soruyu seç (be fiiliyle do gerekmez)

Choose the correct question — 'be' inverts without 'do'.

Alıştırma 4 · Doğru soruyu seç

Choose the correct question.

Alıştırma 5 · Doğru soruyu seç (past simple)

Choose the correct question — past simple.

Alıştırma 6 · Doğru soruyu seç (modal fiil)

Choose the correct question — with a modal verb.

Alıştırma 7 · Doğru soruyu seç (present perfect)

Choose the correct question — present perfect.

Alıştırma 8 · Doğru soruyu seç

Choose the correct question.

Alıştırma 9 · Cümleyi soruya çevir

Turn into a question: 'You speak French.' →

Alıştırma 10 · Cümleyi soruya çevir

Turn into a question: 'She is a doctor.' →

Alıştırma 11 · Kelimeleri sıraya koy

?????

Alıştırma 12 · Sık yapılan hata: soruyu mı/mi ekiyle düşünmek

Turkish: “Elif burada çalışıyor mu?” Which is the correct neutral English question?

Hızlı test

Öğrendiklerini kontrol etmek için beş kısa soru.

Soru 1 / 5

Puan: 0/0

Choose the correct question.

Neler öğrendin

  • Evet/hayır sorusunda yardımcı fiil öznenin önüne geçer (devrik yapı); mı/mi gibi bir soru edatı ya da yalnızca tonlama yetmez.
  • Başka yardımcı fiil yoksa do/does (present simple) ya da did (past simple) eklenir; am/is/are soru işareti olarak kullanılmaz.
  • be, have (yardımcı fiil) ve modal fiiller do olmadan kendileri devrilir (ama: Do you have a car?).
  • Yardımcı fiilden sonra özne gelir (asla atlanmaz), ardından cümlenin geri kalanı; do/does/did sonrasında asıl fiil yalın hâldedir.
Bu kategorideki tüm dersleri gör