Who called you? (do yok) ve Who did you call? (do var): soru kelimesinin cümledeki görevi, İngilizcede yardımcı fiil gerekip gerekmediğini belirler.
Neler öğreneceksin
Sıradan fiillerle İngilizce soru do/does/did ve devrik yapıyla kurulur. Ama bunların hiçbirinin olmadığı bir durum var: soru kelimesi cümlenin nesnesini değil, ÖZNESİNİ sorduğunda.
Burada Türkçe sana yardım eder: “Seni kim aradı?” özneyi sorar, “Kimi aradın?” ise nesneyi; aradaki farkı “-i” eki gösterir. İngilizcede iki soruda da who kullanılır; fark soru kelimesinde değil, kelime sırasındadır: “Who called you?” ve “Who did you call?”
Aradığın kelime cevapta öznenin yerindeyse (“Someone called you”), soru olumlu cümlenin sırasını korur: soru kelimesi + fiil. Who ya da what sanki doğrudan cümlenin öznesiymiş gibi davranır.
Pratik bir kural: Türkçede soruyu ek almamış “Kim…?” ile soruyorsan (“Camı kim kırdı?”), İngilizcede do gerekmez. “Ne” ile Türkçe pek ipucu vermez, çünkü “ne” hem özne hem nesne olabilir: “Ne oldu?” özneyi soran bir sorudur: “What happened?” Aynı şekilde “Maçı hangi takım kazandı?” → “Which team won the game?”, “Partiye kaç kişi geldi?” → “How many people came to the party?” Buradaki “kaç kişi” İngilizcede çoğuldur: people, “person” değil.
Aradığın kelime cevapta nesnenin yerindeyse (“You called someone”), zaten bildiğin kural geçerlidir: do/does/did + devrik yapı.
Türkçe konuşanların tipik tuzakları burada. Birincisi: Türkçede soru kelimesi cümlenin ortasında, fiilden hemen önce kalır ve kelime sırası değişmez (“O ne dedi?”). İngilizcede soru kelimesi başa geçer ve arkasından did gelir: “What she said?” yanlış, doğrusu “What did she say?” İkincisi: Türkçede özne çoğu zaman söylenmez (“Kimi davet ettin?”), ama İngilizcede söylemek zorundasın: “Who did you invite?” “Who invited?” ise “Kim davet etti?” anlamına gelir.
Burada who öznedir (Türkçede eksiz “Seni kim aradı?”), bu yüzden did gelmez; olumlu cümlenin sırası kullanılır. (“Who did call you?” yalnızca özel bir vurguyla, ısrar ederken kullanılır; normal bir soru olarak yanlıştır.)
Burada who nesnedir (Türkçede “Kimi aradın?”), bu yüzden do/does/did ile kurulan normal kural geçerlidir. Türkçedeki gibi kelime sırasını olduğu gibi bırakamazsın.
What, happen fiilinin öznesidir (“Ne oldu?”): did gelmez, fiil olumlu cümledeki gibi past simple olur.
“O ne dedi?” cümlesini olduğu gibi aktarma: nesneyi soran soruda özneden önce did gelir, say ise yalın hâlde kalır.
“Kimi davet ettin?” sorusunda “sen” yoktur, ama İngilizcede özne zorunludur. you ve did olmadan sorunun anlamı değişir: “Kim davet etti?”
Türkçede “kim” ek alarak nesne olur: “Seni kim aradı?” (özne) ama “Kimi aradın?”, “Kime sordun?” (nesne)
Bu gerçek bir yardım: eksiz “kim” dediğin yerde İngilizcedeki who öznedir ve do almaz: “Who called you?” “Kimi”, “kime”, “kiminle” dediğin yerde who nesnedir ve do/did ister: “Who did you call?”, “Who did you ask?” İngilizcede iki durum için de tek kelime var: who (whom da var, ama resmîdir ve günlük dilde pek kullanılmaz). Türkçede ekin gösterdiğini İngilizcede kelime sırası gösterir.
Türkçede soru kelimesi yerinde kalır ve kelime sırası değişmez: “O ne dedi?”, “Sen hangisini tercih ediyorsun?”
İngilizcede soru kelimesi cümlenin başına geçer; nesneyi soran soruda arkasından yardımcı fiil, sonra özne gelir: “What did she say?”, “Which one do you prefer?” “What she said?” ya da “Which one you prefer?” yanlıştır. Özneyi soran soruda ise değiştirilecek bir şey yoktur, çünkü soru kelimesi zaten öznenin yerindedir: “Who lives here?” (“Burada kim yaşıyor?”).
“Ne” özne ve nesne olarak aynıdır (“Ne oldu?”, “Ne aldın?”) ve Türkçede özne çoğu zaman söylenmez
“Ne” ile ek sana yardım etmez. Cevabın nasıl olacağını düşün: “Something happened.” → what öznedir → “What happened?” “You bought something.” → what nesnedir → “What did you buy?” Türkçede “sen” demediğin için (“Ne aldın?”), İngilizcedeki nesne sorusunda öznenin olup olmadığını kontrol et: “What did you buy?”, “What bought?” değil.
💡 Eksiz “Kim…?” → do yok; “Kimi…?”, “Kime…?” → do/does/did var.
💡 “Ne” ile ipucu yok: cevapta “something” özne mi olurdu, nesne mi, ona bak.
💡 “O ne dedi?” gibi kelime sırasını koruma: ya olumlu cümlenin sırası (özne sorusu) ya da did (nesne sorusu).
"Someone left this package at my door. Who sent it?"
"No idea. What does the label say?"
"Just my name and address. Who have you ordered from recently?"
"Actually... I did order something last week!"
Alıştırma 1 · Doğru soruyu seç (who özne)
'Who' is the SUBJECT of the answer here — choose the correct question.
Alıştırma 2 · Doğru soruyu seç (who nesne)
'Who' is the OBJECT here — choose the correct question.
Alıştırma 3 · Doğru soruyu seç
Choose the correct subject question.
Alıştırma 4 · Doğru soruyu seç
Choose the correct object question.
Alıştırma 5 · Doğru soruyu seç
Choose the correct subject question.
Alıştırma 6 · Doğru soruyu seç
Choose the correct subject question.
Alıştırma 7 · Doğru soruyu seç
Choose the correct object question.
Alıştırma 8 · Doğru soruyu seç
Choose the correct subject question.
Alıştırma 9 · Özneyi soran bir soru yaz
Ask about the SUBJECT: 'Someone ate the last cookie.' → (ask who)
Alıştırma 10 · Nesneyi soran bir soru yaz
Ask about the OBJECT: 'I saw someone at the park.' → (ask who)
Alıştırma 11 · Soruları gruplara ayır: özne mi, nesne mi?
0 / 6 yerleştirildi
Alıştırma 12 · Sık yapılan hata: kim mi, kimi mi?
Turkish: “Kimi aradın?” Which English question means the same?
Öğrendiklerini kontrol etmek için beş kısa soru.
Soru 1 / 5
Puan: 0/0
Choose the correct question.
Question tags (kuyruk sorular)
Bir cümlenin sonuna “isn't it?” ya da “don't you?” gibi kısa bir soru eklemeyi öğren: olumluyu olumsuza çevir ve doğru yardımcı fiili kullan.
Kısa cevaplar
Evet/hayır sorularına İngilizcede doğal kısa cevap vermeyi öğren: asıl fiili değil, sorudaki yardımcı fiili tekrar et (Yes, I do / No, she isn't).
Dolaylı ve iç içe sorular
Kibar sorular sormayı ve bir soruyu başka bir cümlenin içine yerleştirmeyi öğren: düz cümle sırasıyla ve do/does/did kullanmadan.
Soru kelimeli sorular (wh-questions)
What, where, when, why, who ve how ile bilgi sormayı öğren: soru kelimesi başa geçer, ardından evet/hayır sorularındaki gibi yardımcı fiil ve özne gelir.