The house was built in 1990. Odak, işi kimin yaptığından olan bitene kayar: tıpkı Türkçedeki “Ev 1990'da yapıldı” gibi.
Neler öğreneceksin
Etken bir cümlede özne eylemi yapar. Edilgen bir cümlede ise özne eylemden etkilenir. Böylece işi kimin yaptığı arka plana geçer; önemli olan, bir şeyin ya da birinin başına ne geldiğidir.
İyi haber: Türkçede de edilgen yapı vardır ve günlük konuşmada bile çok kullanılır. “Çocuklar camı kırdı” (etken) → “Cam kırıldı” (edilgen). İngilizcede de durum aynı: be ile kurulan edilgen yapı yalnızca yazıda değil, konuşmada da çok doğaldır.
Önce be fiilinin çekimli bir biçimi (am/is/are, was/were…), sonra ana fiilin past participle biçimi gelir (built, written, spoken, eaten). Etken cümlenin nesnesi, edilgen cümlenin öznesi olur.
Asıl tuzak şu: Türkçede edilgen anlamı tek bir ek taşır (yap-ıl-dı, konuş-ul-uyor). İngilizcede ise bu iş ikiye bölünür: zamanı ve kişiyi be gösterir (was, is), edilgen anlamı past participle taşır (built, spoken). Biri eksik olursa cümle bozulur: “The house built in 1990” tam bir edilgen cümle değildir; doğrusu “The house was built in 1990.”
Past participle biçimine de dikkat: İngilizcede pek çok fiil düzensizdir ve past participle çoğu zaman past simple biçiminden farklıdır: eat → ate → eaten. be fiilinden sonra her zaman past participle gelir: “The cake was eaten by the kids.”, “was ate” değil.
Süren bir eylem için de iki parça gerekir: “Rapor şu anda inceleniyor” → “The report is being reviewed now.” “-iyor” ekini görüp “The report is reviewing now” dersen, raporun bir şeyi incelediğini söylemiş olursun. Kelime sırası da önemli: Türkçede zaman ve yer fiilden önce gelir (“Ev 1990'da yapıldı”), İngilizcede ise genellikle fiilden sonra: “The house was built in 1990.”
Eylemi yapan kişi by ile söylenir. Bu, Türkçedeki “tarafından” kelimesine karşılık gelir: “Mektup Anna tarafından yazıldı” → “The letter was written by Anna.” Dikkat: “tarafından” kelimesindeki “-dan” ekini from diye çevirme. “The letter was written from Anna” yanlıştır.
Eylemi yapanı yalnızca kimin yaptığını bilmek önemli ya da şaşırtıcıysa söyle. Çoğu zaman söylenmez, çünkü bilinmez, önemli değildir, zaten bellidir ya da bağlamdan anlaşılır. “By someone” ya da “by people” gereksizdir, tıpkı Türkçede “biri tarafından çalındı” demenin tuhaf durması gibi.
Türkçede bir de geçişsiz fiillerle kurulan kişisiz edilgen yapı vardır: “Burada yüzülmez”, “Sabah erkenden yola çıkıldı”. İngilizcede böyle bir yapı yoktur. Bunun yerine you, we, people gibi bir özne ya da bir isim kullanılır: “You can't swim here.”, “Swimming is not allowed here.”, “We set off early in the morning.”
Türkçede “yapıldı” tek kelimedir, ama İngilizcede be olmadan edilgen yapı kurulmaz: was built.
“İnceleniyor” hem edilgendir hem süren bir eylemdir. İngilizcede ikisi de gösterilir: is being + past participle.
Türkçede zaman fiilden önce gelir (“1990'da yapıldı”), İngilizcede ise genellikle fiilden sonra: was built in 1990.
“Anna tarafından” → by Anna. “Tarafından” kelimesindeki “-dan” ekini from diye çevirme.
be eksik olmamalı ve be fiilinden sonra past simple (ate) değil, past participle (eaten) gelir.
Kimin yaptığını bilmiyorsan ya da önemli değilse by kısmını kullanma: “by someone” gereksizdir.
Türkçede edilgen yapı fiile eklenen tek bir ekle kurulur: “yapıldı”, “yazıldı”, “konuşuluyor”
İngilizcede bunun için iki parça gerekir: be (zamanı gösterir) + past participle (edilgen anlamı taşır). “yapıldı” → was built, “yazıldı” → was written, “konuşuluyor” → is spoken. be fiilini atlarsan (“The house built in 1990”) cümle tamamlanmaz.
“Mektup Anna tarafından yazıldı”: eylemi yapan “tarafından” ile söylenir
Bu yapı İngilizceyle neredeyse birebir örtüşür: tarafından → by. “This song was recorded by a famous band.” Sondaki “-dan” ekine aldanıp from kullanma: “written from Anna” yanlıştır. For da olmaz: “written for Anna”, mektubun Anna için yazıldığı anlamına gelir.
“Rapor inceleniyor”, “Eski sinema yenileniyor”: edilgen ek ve “-iyor” aynı fiilde birleşir
İngilizcede süren bir edilgen eylem için is/are being + past participle kullanılır: “The report is being reviewed now.” “The old cinema is being renovated.” Yalnızca “-iyor” ekini çevirip “The report is reviewing now” dersen, raporun bir şeyi incelediğini söylersin.
Türkçede geçişsiz fiiller de edilgen yapılabilir: “Burada yüzülmez”, “Yola çıkıldı”, “Eve gidildi”
İngilizcede yalnızca nesnesi olan fiiller edilgen yapılabilir; “It is not swum here” gibi bir cümle kurulmaz. Bunun yerine bir özne kullan: “You can't swim here.”, “We set off.”, “Everyone went home.”
💡 “Yapıldı”, “konuşuluyor” → was built, is spoken: Türkçedeki tek ekin yerine be + past participle.
💡 “Tarafından” → by; from değil. Çoğu zaman hiç söylemene de gerek yoktur.
💡 be fiilinden sonra her zaman past participle: was eaten, was written, was built.
"Did you hear? The old cinema on Main Street is being renovated."
"Really? Who's doing the work?"
"Not sure — I just know it was bought by a local investor last year."
"Nice, I hope it reopens soon."
Alıştırma 1 · Doğru edilgen cümleyi seç
Choose the correct passive sentence.
Alıştırma 2 · Doğru edilgen cümleyi seç
Choose the correct passive sentence.
Alıştırma 3 · Aynı anlamdaki etken cümleyi seç
Choose the active sentence that matches: 'The window was broken by the children.'
Alıştırma 4 · En doğal cümleyi seç
Nobody knows who took my car. Which passive sentence is the most natural?
Alıştırma 5 · Odağı eyleme koyan cümleyi seç
Which sentence puts the focus on the action, not who did it?
Alıştırma 6 · Doğru edilgen cümleyi seç
Choose the correct passive sentence.
Alıştırma 7 · Doğru edilgen cümleyi seç
Choose the correct passive sentence.
Alıştırma 8 · Doğru edilgen cümleyi seç
Choose the correct passive sentence.
Alıştırma 9 · Cümleyi edilgen yapıda yeniden yaz
Rewrite in the passive: 'Someone painted this wall.'
Alıştırma 10 · Cümleyi edilgen yapıda yeniden yaz ve eylemi yapanı by ile söyle
Rewrite in the passive, naming the agent: 'Shakespeare wrote Hamlet.'
Alıştırma 11 · Gruplara ayır: by var mı, yok mu?
0 / 4 yerleştirildi
Alıştırma 12 · Sık yapılan hata: be olmadan edilgen yapı
Turkish: “Ev 1990'da inşa edildi.” Which English sentence is correct?
Öğrendiklerini kontrol etmek için beş kısa soru.
Soru 1 / 5
Puan: 0/0
Choose the correct passive sentence.
Passive voice: tüm zamanlarda edilgen yapı
Tüm zamanlarda edilgen yapı: past participle hiç değişmez, yalnızca be değişir. “Tamir ediliyor” neden is being repaired olur, “must completed” neden yanlış?
Get ile edilgen yapı
Get ile edilgen yapı: ani ve beklenmedik olaylar için be yerine get + past participle. “Telefonumu çaldırdım” İngilizcede nasıl söylenir?
Have / get something done (bir şey yaptırmak)
Have/get something done: başkasına yaptırdığın işler için ettirgen yapı. Türkçedeki “kestirdim, boyattım” gibi; ama make ile değil, have/get ile kurulur.
İleri düzey edilgen yapılar
İleri düzey edilgen yapı: kişi özne olarak (I was given a book), edilgen mastar, being ile edilgen ve needs to be done. Türkçeden gelen tipik hatalar.