Get ile edilgen yapı

B2 · Orta üstüEdilgen yapı

My phone got stolen. Gündelik konuşmanın edilgen yapısı: Türkçede “Telefonum çalındı” ya da “İşten kovuldu” dediğin durumlar.

Neler öğreneceksin

  • be + past participle yerine kullanılan gündelik alternatif: get + past participle
  • get ile edilgen yapı neden her zaman bir olayı ya da değişimi anlatır, asla bir durumu değil (“kırıldı” gibi, “kırık” gibi değil)
  • get ne zaman kulağa daha doğal gelir (ani, beklenmedik, çoğu zaman tatsız olaylar), be ne zaman daha iyidir (resmî ve yazılı metinler)
  • “Telefonumu çaldırdım” gibi cümleleri kişiyi özne yapmadan İngilizceye aktarmak

Gündelik hayatın edilgen yapısı

Tek seferlik olaylarda get + past participle ile be + past participle çoğu zaman neredeyse aynı anlama gelir: “He got fired” ve “He was fired” aynı olayı anlatabilir. Ama get ile kurulan edilgen yapı kulağa daha gündelik gelir ve çoğu zaman bir şeyin aniden, beklenmedik biçimde olduğunu ya da öznenin “başına geldiğini” vurgular.

Türkçede edilgen yapı konuşmada da çok doğaldır: “Telefonum otobüste çalındı”, “Geçen hafta kovuldu.” Bu sana yardımcı olur, çünkü İngilizcede de bu tür olaylar konuşurken sık sık edilgen yapıyla anlatılır, hem de get ile: “My phone got stolen on the bus.” (“Someone stole my phone” da diyebilirsin.) Dikkat etmen gereken yer, Türkçedeki “Telefonumu çaldırdım” cümlesi: burada özne sensin, ama İngilizcede özne çalınan şeydir.

Türkçede “yaralandı”, “hasar gördü”, “davet edildik”, “evlendiler” gibi ifadeler de birinin ya da bir şeyin başına gelen bir olayı ya da bir değişimi anlatır; İngilizcede bunlar için got hurt, got damaged, got invited, got married çok doğaldır.

Zamanlar get ile normal biçimde kurulur: gets stolen, got stolen, is getting fixed, will get fired. Present perfect zamanında İngiliz İngilizcesinde has got stolen, Amerikan İngilizcesinde ise genellikle has gotten stolen denir.

"My phone got stolen on the bus."
"He got fired last week."

Get ne zaman daha uygun?

get ile edilgen yapı en çok gündelik konuşmada, özellikle ani, dramatik ya da biraz şanssız olaylarda kulağa doğal gelir: kazalar, kayıplar, sürprizler ya da birinin durumundaki değişiklikler (terfi etmek, kovulmak, davet edilmek, yakalanmak).

get fiilinden sonra her zaman past participle gelir, asla fiilin yalın hâli değil: “I got caught in the rain.” (“got catch” değil), “She got promoted to manager.” (“got promote” değil). Telaffuza dikkat: fired kelimesindeki -ed çok hafif duyulur; promoted ve invited kelimelerinde ise ayrı bir hecedir. Yazarken -ed ekini asla atlama.

Türkçede bazı olaylar etken fiille anlatılır: “Müdürlüğe terfi etti”, “Yağmura yakalandım” gibi. İngilizcede promote ve catch geçişli fiillerdir, yani birini terfi ettiren ya da yakalayan başkasıdır. Bu yüzden “She promoted to manager” yanlıştır: “She got promoted to manager.”

Çalmak ve soymak farkı: steal çalınan şeyle (“My phone got stolen”), rob ise soyulan kişiyle ya da yerle kullanılır (“I got robbed”). “I got stolen” seni bir eşya gibi birinin çaldığını söyler.

"I got caught in the rain."
"She got promoted to manager."

Resmî metinlerde yine be

Resmî metinlerde, resmî açıklamalarda ya da tarafsız ifadelerde be ile kurulan edilgen yapı hâlâ en doğal seçenektir. Orada get kullanmak fazla gündelik kaçar; bir şirketin resmî açıklamasında “işten şutlandı” yazmak gibi.

Bir durumu anlatırken de her zaman be kullanılır, asla get değil. Türkçedeki ayrım burada çok işine yarar: “Pencere fırtınada kırıldı” bir olaydır → “The window got broken during the storm.” “Pencere kırık” ya da “Ev ağaçlarla çevrili” ise bir durumdur → “The house is surrounded by trees.” “Gets surrounded” birilerinin evi o anda çevirdiğini anlatır.

"The new policy was announced today."
"The building was constructed in 1980."

Gerçek hayattan İngilizce örnekler

"We got invited to the wedding."
"The car got damaged in the accident."
"They got married last summer."
"I got asked a really tough question in the interview."

Dikkat

✗I got stolen my phone on the bus.
✓My phone got stolen on the bus.

“Telefonumu çaldırdım” kalıbını taşıma. Edilgen cümlenin öznesi çalınan şeydir: my phone.

✗I got stolen on the bus.
✓I got robbed on the bus.

“Çalındı” → steal, çalınan şey için (my phone got stolen); “soyuldum” → rob, kişi ya da yer için (I got robbed).

✗She promoted to manager.
✓She got promoted to manager.

Türkçedeki “terfi etti” etken bir fiildir, ama İngilizcede promote birini terfi ettirmek demektir. Terfi alan kişi için got promoted (ya da was promoted) gerekir.

✗He got fire last week.
✓He got fired last week.

get fiilinden sonra past participle (fired) gelir, yalın hâl (fire) değil. -ed sesini de söyle: o olmadan cümle yanlış olur.

✗The new policy got announced today. (in a formal press release)
✓The new policy was announced today.

get ile edilgen yapı resmî metinler ve resmî açıklamalar için fazla gündeliktir. Orada be kullanılır.

✗The house gets surrounded by trees.
✓The house is surrounded by trees.

“Ev ağaçlarla çevrili” bir durumdur, bu yüzden is surrounded. Gets surrounded bir olayı anlatır. Bu yüzden get ve be her zaman birbirinin yerine kullanılamaz.

Türkçeyle karşılaştırma

Türkçede hem “Telefonum çalındı” hem de “Telefonumu çaldırdım” denir; ikincisinde özne, başına bu iş gelen kişidir

İngilizcede “Telefonum çalındı” kalıbını kullan: özne çalınan şeydir. “My phone got stolen.” “Telefonumu çaldırdım” cümlesini kelimesi kelimesine çevirirsen “I got stolen my phone” ya da “I stole my phone” (telefonumu ben çaldım!) gibi yanlış cümleler çıkar. Kişiyi özne yapmak istiyorsan rob kullan: “I got robbed.”

Türkçede bir olayı (“Pencere kırıldı”) bir durumdan (“Pencere kırık”, “Ev ağaçlarla çevrili”) ayırırsın

Bu gerçek bir yardım: get ile edilgen yapı her zaman olaya karşılık gelir, asla duruma değil. “The window got broken during the storm” ne olduğunu anlatır. Bir durum için be kullanılır: “The house is surrounded by trees.” be ile edilgen yapı ikisini de anlatabilir, get ise yalnızca olayı.

“Terfi etti”, “evlendiler”, “yaralandı”, “davet edildik”: Türkçede birinin başına gelenler bazen etken, bazen edilgen fiille anlatılır

İngilizcede bu fikirlerin hepsi get + past participle ile kulağa çok doğal gelir: “She got promoted to manager.”, “They got married last summer.”, “He got hurt during the game.”, “We got invited to the wedding.” Türkçedeki fiil etken olsa bile (terfi etmek) İngilizcede promote geçişlidir, bu yüzden get gerekir. got kelimesinden sonra her zaman past participle gelir (married, invited), yalın hâl değil.

💡 “Telefonumu çaldırdım” → My phone got stolen. Özne çalınan şeydir, kişi değil.

💡 Şey için steal, kişi için rob: My phone got stolen. / I got robbed.

💡 get = olay (“kırıldı”), asla durum (“kırık”, “çevrili”) değil: is surrounded, gets surrounded değil.

💡 Konuşurken kazalar, kayıplar ve sürprizler için get çoğu zaman be fiilinden kulağa daha doğal gelir; resmî metinlerde be kullan.

Gerçek hayatta: kötü bir haber vermek

"You look upset. What happened?"

"My bike got stolen outside the gym this morning."

"Oh no, that's awful! Did you call the police?"

"Yeah, but I doubt I'll get it back."

Alıştırma

Alıştırma 1 · Daha doğal olan cümleyi seç

Choose the more natural, informal sentence about a sudden event.

Alıştırma 2 · Doğru cümleyi seç

Choose the correct 'get passive' sentence.

Alıştırma 3 · Doğru cümleyi seç

Choose the correct 'get passive' sentence.

Alıştırma 4 · Uygun üslubu seç

Which register is 'get passive' most associated with?

Alıştırma 5 · Doğru cümleyi seç

Choose the correct 'get passive' sentence.

Alıştırma 6 · Daha resmî olan cümleyi seç

Choose the sentence more likely to describe an official announcement (formal).

Alıştırma 7 · Doğru cümleyi seç

Choose the correct 'get passive' sentence.

Alıştırma 8 · Doğru cümleyi seç

Choose the correct 'get passive' sentence.

Alıştırma 9 · Cümleyi get ile edilgen yapıya çevir

Rewrite using the informal 'get passive': 'My bike was stolen yesterday.'

Alıştırma 10 · Cümleyi get ile edilgen yapıya çevir

Rewrite using the informal 'get passive': 'He was hurt during the game.'

Alıştırma 11 · Cümleleri gruplara ayır

My phone got stolen.
The building was constructed in 1980.
He got fired yesterday.
The results were published last week.

0 / 4 yerleştirildi

Alıştırma 12 · Sık yapılan hata: “Telefonumu çaldırdım” cümlesini kelimesi kelimesine çevirmek

Turkish: “Telefonumu otobüste çaldırdım.” Which English sentence is correct?

Hızlı test

Öğrendiklerini kontrol etmek için beş kısa soru.

Soru 1 / 5

Puan: 0/0

Choose the correct 'get passive' sentence.

Neler öğrendin

  • get + past participle, be + past participle yapısının gündelik bir alternatifidir.
  • get ile edilgen yapı ani, beklenmedik ya da tatsız olaylar için tipiktir ve konuşmada çok sık kullanılır.
  • Her zaman bir olayı ya da değişimi anlatır; bir durum için (“kırık”, “çevrili”) be kullanılır.
  • “Telefonumu çaldırdım” → My phone got stolen; kişi için I got robbed.
  • Resmî ve yazılı metinlerde be ile edilgen yapı hâlâ en doğal seçenektir.
Bu kategorideki tüm dersleri gör