The book that I borrowed was excellent. Virgül yok: sıfat cümlesi tam olarak hangi kitaptan söz ettiğini söyler, tıpkı Türkçedeki “ödünç aldığım kitap” gibi.
Neler öğreneceksin
Defining (ya da restrictive) relative clause, tam olarak hangi kişiden, hangi şeyden ya da hangi gruptan söz ettiğini söyler. Bu cümle olmasa anlam fazla belirsiz kalır: kim ya da ne olduğu anlaşılmaz. Bu bilgi gerekli olduğu için İngilizcede defining relative clause virgülle ayrılmaz.
Türkçede aynı bilgiyi ismin ÖNÜNE koyarsın: “ödünç aldığım kitap”, “en yüksek notu alan öğrenci”. İngilizcede ise bu bilgi ismin ARKASINDAN gelir ve who, which ya da that ile bağlanır: “the book that I borrowed”, “the student who scored highest”. Türkçede böyle bir yapıda virgül hiç düşünülmez; İngilizcede de virgül yoktur. Sorun, İngilizcede virgülün anlamı değiştirmesidir; bunu aşağıda göreceksin.
Kendine sor: bu sıfat cümlesini silersem, okuyan kişi kimden ya da neden söz ettiğimi hâlâ tam olarak bilir mi? Cevap hayırsa, cümle defining'dir ve virgül almaz.
“The car that hit the fence was towed away” cümlesinden sıfat cümlesini çıkarırsan geriye yalnızca “The car was towed away” kalır: hangi araba? Türkçede de “Çite çarpan araba çekildi” cümlesinde “çite çarpan” kısmını atarsan aynı soru doğar. Demek ki bu sıfat cümlesi gereklidir.
Defining relative clause için en önemli kural: önünde de arkasında da virgül yoktur. Özellikle sıfat cümlesinin sonuna, asıl fiilden hemen önceki yere dikkat et: “People who exercise regularly feel better”, feel kelimesinden önce virgül yok. Türkçede uzun bir özneden sonra virgül koyma alışkanlığın varsa (“Düzenli spor yapan insanlar, kendilerini daha iyi hisseder”), İngilizcede bundan vazgeç.
Türkçe burada sana yardım da eder. “-en” ile kurulan yapıda isim, eylemi yapandır (“sorunu çözen çalışan”); İngilizcede bu durumda ilgi zamiri özne olur ve atılamaz: “The employee who solved the problem got a bonus”, asla “The employee solved the problem got a bonus”. “-dik” ile kurulan yapıda ise isim, eylemin nesnesidir (“dün akşam gittiğimiz restoran”); bu durumda ilgi zamiri atılabilir: “The restaurant we visited last night was excellent.” Zamir olmasa da cümle yine defining'dir ve yine virgül almaz.
Bir ayrıntı daha: Türkçedeki ortaçlar insan ve eşya için aynıdır, ama İngilizcede insanlar için who (ya da that) kullanılır, which değil. Virgül koyarsan cümle non-defining relative clause olur, yani ek bir bilgi verir; bunu “Tanımlayıcı olmayan sıfat cümleleri (non-defining relative clauses)” dersinde göreceksin.
Defining relative clause asla virgüller arasına alınmaz: hangi kitap olduğunu bilmek için gereklidir. Tıpkı Türkçedeki “ödünç aldığım kitap” gibi.
Türkçedeki “Tıp okuyan kız kardeşim beni aradı” cümlesi iki anlama da gelebilir. İngilizcede virgül karar verir: sıfat cümlesi kız kardeşlerinden HANGİSİNİN aradığını söylüyorsa virgül yoktur. Virgülle yazarsan, okuyan kişi tek bir kız kardeşin olduğunu ve tıp bilgisinin ek bir bilgi olduğunu anlar.
İlgi zamiri atılmış olsa da sıfat cümlesi yine defining'dir ve virgül almaz.
Türkçede uzun bir özneden sonra virgül koymak mümkündür, İngilizcede değil: özne ile asıl fiil (feel) arasına virgül girmez.
“Sorunu çözen çalışan” yapısında isim eylemi yapandır: who burada solved fiilinin öznesidir, bu yüzden atılamaz. Yalnızca nesne konumundaki ilgi zamiri atılabilir.
Türkçedeki ortaçlar insan ve eşya için aynıdır, ama İngilizcede insanlar için who (ya da that) kullanılır, which değil.
Türkçede tanımlayan bilgi ortaçla ismin önüne gelir ve virgülle ayrılmaz: “ödünç aldığım kitap”, “bize servis yapan garson”
İngilizcede aynı bilgi ismin arkasından gelir, ama yine virgül almaz: “The book that I borrowed was excellent.”, “The waiter who served us was very friendly.” “The book, that I borrowed, was excellent” yanlıştır. Türkçede “ödünç aldığım” ile “kitap” arasına virgül koymayı düşünmezsin; İngilizcede de “book” ile “that” arasına koyma.
Türkçede “-en” ortacı ismin eylemi yaptığını (“sorunu çözen çalışan”), “-dik” ortacı ise ismin eylemden etkilendiğini (“gittiğimiz restoran”) gösterir
Bu ayrım İngilizcedeki kurala denk düşer. “-en” durumunda ilgi zamiri sıfat cümlesinin öznesidir ve zorunludur: “The employee who solved the problem got a bonus.” “-dik” durumunda ilgi zamiri nesnedir ve atılabilir: “The restaurant we visited last night was excellent.” Türkçede bağlayıcı bir kelime olmadığı için who kelimesini atmak çok doğal gelir; ama özne durumunda who olmadan cümle anlaşılmaz.
Türkçede yüklemden uzak düşen uzun bir özneden sonra virgül konabilir: “Dün akşam gittiğimiz restoran, çok güzeldi.”
İngilizcede özne ile asıl fiil arasına virgül konmaz, özne ne kadar uzun olursa olsun: “The restaurant we visited last night was excellent.”, “People who exercise regularly feel better.” Bu virgül, İngilizce okuyana yanlışlıkla bir non-defining relative clause varmış gibi görünür.
💡 Türkçede ismin önüne koyduğun tanımlayıcı bilgi (“ödünç aldığım kitap”), İngilizcede ismin arkasına virgülsüz gelir.
💡 Test: cümleyi sıfat cümlesi olmadan oku. Kim ya da ne olduğu anlaşılıyor mu? Anlaşılmıyorsa virgül yok.
💡 İlgi zamiri yalnızca nesneyse atılır (the restaurant we visited, Türkçede “-dik”); özneyse zorunludur (the employee who solved…, Türkçede “-en”). Amerikan İngilizcesinde defining clause içinde eşyalar için that tercih edilir, İngiliz İngilizcesinde which de çok yaygındır. Her iki durumda da virgül yoktur.
"Which jacket do you mean?"
"The one that has a hood — the jacket that I left on the chair."
"Oh, the jacket that Sam borrowed last week?"
"Yes, that's the one that I need back."
Alıştırma 1 · Noktalaması doğru olan cümleyi seç
Choose the correctly punctuated sentence.
Alıştırma 2 · Temel bilgiyi veren cümleyi seç
Which clause is essential to know WHICH student is meant?
Alıştırma 3 · Temel bilgiyi veren cümleyi seç
Choose the sentence where removing the clause would lose essential meaning.
Alıştırma 4 · Noktalaması doğru olan cümleyi seç
Choose the correctly punctuated defining relative clause.
Alıştırma 5 · Hangi evin kastedildiğini belirten cümleyi seç
Which sentence identifies exactly which house is meant?
Alıştırma 6 · Noktalaması doğru olan cümleyi seç
Choose the correctly punctuated sentence (there were several waiters; we mean the one who served us).
Alıştırma 7 · Hangisinin kastedildiğini daraltan cümleyi seç
Choose the sentence where the clause narrows down which item is meant.
Alıştırma 8 · Noktalaması doğru olan cümleyi seç
Choose the correctly punctuated sentence.
Alıştırma 9 · Cümleleri birleştir
Combine into one sentence with a defining relative clause (no commas): 'The photo won an award. It was taken in Iceland.'
Alıştırma 10 · Cümleleri birleştir
Combine into one sentence with a defining relative clause: 'The employee got a bonus. She solved the problem.'
Alıştırma 11 · Cümleleri gruplara ayır: defining mi, non-defining mi?
0 / 4 yerleştirildi
Alıştırma 12 · Sık yapılan hata: özne konumundaki ilgi zamirini atmak
Turkish: “Sorunu çözen çalışan prim aldı.” Which English translation is correct?
Öğrendiklerini kontrol etmek için beş kısa soru.
Soru 1 / 5
Puan: 0/0
Choose the correctly punctuated defining relative clause.
Tanımlayıcı olmayan sıfat cümleleri (non-defining relative clauses)
Non-defining relative clauses ek bilgi verir: her zaman virgülle ayrılır, that ile kurulmaz ve ilgi zamiri atılmaz. Türkçe konuşanlar için sık hatalar.
Where, when, why ile sıfat cümleleri
Where, when ve why, in which ya da for which yerine kullanılan ilgi zarflarıdır. “The house I grew up” ve “the reason of” neden yanlış, öğren.
Sıfat cümlelerinde edatlar
Sıfat cümlelerinde edat nereye gelir? Resmî dilde başa (with whom, for which), günlük konuşmada sona (the person I spoke to). İki kalıp, tek anlam.
İleri düzey sıfat cümleleri
İleri düzey sıfat cümleleri: two of whom, most of which ve önceki cümlenin tamamını işaret eden which; Türkçedeki “ikisi”, “bu da” yapılarının İngilizcesi.