Sıfat cümlelerinde edatlar

B2 · Orta üstüSıfat cümleleri (relative clauses)

The person to whom I spoke (resmî). The person I spoke to (günlük). Anlam aynı, üslup farklı; günlük hayatta ikincisi kullanılır.

Neler öğreneceksin

  • Resmî kalıp: edat + whom/which, sıfat cümlesinin (relative clause) en başına gelir
  • Günlük kalıp: edat, sıfat cümlesinin sonunda, fiilin arkasında kalır (stranded preposition)
  • Günlük konuşma dilinde edatın sonda kalması istisna değil, normal olandır
  • Bir edatın hemen arkasından asla that gelmez ve zamir atlanamaz: yalnızca whom ya da which

Edat için iki yer

Pek çok İngilizce fiil sabit bir edatla kullanılır: speak TO someone, work FOR a company, look FOR something. Türkçede bu işi çoğu zaman ekler yapar (biriyle konuşmak, bir şirkette çalışmak), ama sıfat cümlesine dönüşünce bu ekler kaybolur: “konuştuğum kişi”, “çalıştığı şirket”. İngilizcede ise edat kaybolmaz.

İngilizcede edatın iki yeri vardır: ya ilgi zamirinin hemen önüne gelir (resmî), ya da sıfat cümlesinin sonunda kalır (günlük ve çok daha yaygın). “The person I spoke to” gibi bir cümle ilk başta sana yarım kalmış gibi gelebilir, ama tamamen doğrudur ve anadili İngilizce olanlar tam olarak böyle konuşur.

"The person to whom I spoke was very helpful."
"The person I spoke to was very helpful."

Resmî kalıp: edat + whom/which

Resmî yazılarda, raporlarda ya da resmî e-postalarda edat başa gelir ve hemen arkasından whom (insanlar için) ya da which (şeyler için) kullanılır: “birlikte çalıştığım meslektaş” → the colleague with whom I worked, “çalıştığı şirket” → the company for which she works.

Türkçede ilgi zamiri olmadığı için bu kalıbın bir karşılığı yok; bu yüzden en çok burada hata yapılır. Edattan sonra yalnızca whom ve which kullanılır: “with that” ya da “about that” olmaz. “With who” da bazen duyulur, ama resmî üslupta yanlış kabul edilir: edatı başa koyduysan whom kullan.

Bir sınırlama: fiille parçacığın tek bir anlam oluşturduğu phrasal verb yapılarında (look after, put up with, come across) edatı başa almak çok yapay durur. Bunlarda edat neredeyse her zaman sonda kalır: “the children she looks after”, “the children after whom she looks” değil.

"The company for which she works is global."
"The colleague with whom I worked has retired."

Günlük kalıp: edat sonda kalır

Günlük dilde edat, basit bir cümlede durduğu yerde kalır: fiilin arkasında, sıfat cümlesinin sonunda. Karşılaştır: “I was telling you about the book.” → “the book I was telling you about”. Bu kalıpta ilgi zamiri (that, who ya da which) genellikle atlanır; cümle hem kısalır hem de daha doğal olur.

Çok önemli: edat ya başta ya sonda durur; asla iki yerde birden ya da ortada değil. “The house for we're looking” yanlıştır: edat, arkasında whom/which olmadan öznenin önüne tek başına gelemez. Başa geliyorsa hemen arkasından whom/which gelir; gelmiyorsa edat sona gider.

Türkçede edatsız kullandığın fiillere özellikle dikkat et: “evi aramak” = look for, “otobüsü beklemek” = wait for, “müzik dinlemek” = listen to, “bir şeye bakmak” = look at. “Aradığımız ev” → “the house we're looking for”, sondaki for ile. Tersi de geçerli: “hakkında tartıştığımız konu” → “the issue we discussed”; discuss fiili edat almaz, “discussed about” denmez.

"This is the book I was telling you about."
"The house we're looking for has a garden."

Gerçek hayattan İngilizce örnekler

"The woman I was talking to is my aunt."
"This is the topic about which we spoke."
"The job I applied for was competitive."
"The client with whom we met was satisfied."

Dikkat

✗The colleague with that I worked has retired.
✓The colleague with whom I worked has retired.

Edattan sonra that gelmez: insanlar için whom, şeyler için which kullanılır.

✗The house for we're looking has a garden.
✓The house we're looking for has a garden.

Arkasında whom/which yoksa edat başa gelemez: günlük kalıpta fiilin arkasında, sonda durur.

✗The topic about which we spoke about was complex.
✓The topic about which we spoke was complex.

Edat yalnızca bir kez kullanılır: ya başta whom/which ile, ya sonda; ikisi birden asla.

✗The house we're looking has a garden.
✓The house we're looking for has a garden.

“Aradığımız ev” ifadesinde edat karşılığı hiçbir şey yok, ama look for fiili for olmadan kullanılmaz. Günlük kalıpta for sonda kalır.

✗This is the problem we discussed about.
✓This is the problem we discussed.

“Hakkında tartıştığımız sorun” cümlesindeki “hakkında” İngilizceye taşınmaz: discuss doğrudan nesne alır. Edat için her zaman İngilizce fiile bak (talk about, ama discuss).

Türkçeyle karşılaştırma

Türkçede sıfat cümlesi isimden önce gelen bir ortaçtır ve fiilin istediği ek kaybolur: “biriyle konuşmak” → “konuştuğum kişi”, “şirkette çalışmak” → “çalıştığı şirket”

İngilizcede edat kaybolmaz, sadece yer değiştirir: “the person I spoke to”, “the company she works for”. Türkçeden çevirirken “konuştuğum kişi” ifadesinde “-le” eki görünmediği için “the person I spoke” demek çok kolaydır. Kendine sor: bu fiil basit cümlede hangi edatla kullanılıyor? (speak to, work for) O edat sıfat cümlesinin sonunda da durmalı.

Aramak, beklemek, dinlemek: Türkçede bu fiiller nesnelerini -i hâliyle, edatsız alır (evi aramak, otobüsü beklemek, müziği dinlemek)

İngilizcede ise bir edatla kullanılırlar: look for, wait for, listen to. Günlük sıfat cümlesinde bu edat sonda kalır ve unutmak çok kolaydır: “the house we're looking for”, “the music I listen to”, “the bus we were waiting for”. Edat olmadan cümle eksik kalır.

Türkçede who, which, that gibi ilgi zamirleri yoktur; “hakkında konuştuğumuz konu” gibi edatlar ortacın önünde durur

Resmî İngilizce kalıp bu yüzden sana yabancı gelir: edat + whom (insanlar) ya da which (şeyler): “the topic about which we spoke”. Edattan sonra that asla kullanılmaz: “about that we spoke” yanlıştır. Günlük konuşmada daha doğal olanı ise edatı sona bırakmaktır: “the topic we spoke about”.

💡 “Konuştuğum kişi” gibi bir yapıda ek görünmese de İngilizce fiilin edatını unutma: the person I spoke to.

💡 Edatın hemen arkasından asla that gelmez: yalnızca whom ya da which.

💡 Aramak = look for, dinlemek = listen to, beklemek = wait for: sondaki edatı unutma.

💡 Edat yalnızca bir kez kullanılır: ya başta ya sonda, ikisi birden değil.

Gerçek hayatta: iş yerindeki insanlardan söz etmek

"Who's the person you were speaking to earlier?"

"Oh, that's the client we met with last week."

"Right — the one whose project we're working on?"

"Exactly. She's the person to whom the report should go, actually."

Alıştırma

Alıştırma 1 · Günlük (informal) biçimi seç

Choose the informal (stranded preposition) version.

Alıştırma 2 · Resmî (formal) biçimi seç

Choose the formal version.

Alıştırma 3 · Doğru zamiri seç

Which pronoun follows a preposition directly in the formal pattern (never 'that' or omission)?

Alıştırma 4 · Doğru günlük cümleyi seç

Choose the correct informal sentence.

Alıştırma 5 · Doğru resmî cümleyi seç

Choose the correct formal sentence.

Alıştırma 6 · Günlük hayatta daha yaygın olan üslubu seç

Which style is more common in everyday spoken English?

Alıştırma 7 · Doğru cümleyi seç

Choose the correct sentence.

Alıştırma 8 · Doğru resmî cümleyi seç

Choose the correct formal sentence.

Alıştırma 9 · Cümleyi resmî üslupla yeniden yaz

Rewrite formally, moving the preposition to the front: 'The woman I was talking to is my aunt.'

Alıştırma 10 · Cümleyi günlük üslupla yeniden yaz

Rewrite informally, stranding the preposition: 'This is the issue about which we are concerned.'

Alıştırma 11 · Cümleleri resmî ve günlük olarak gruplara ayır

The person to whom I spoke was helpful.
The person I spoke to was helpful.
The topic about which we spoke was complex.
The topic we spoke about was complex.

0 / 4 yerleştirildi

Alıştırma 12 · Sık yapılan hata: edatı unutmak

Turkish: “Aradığımız evin bahçesi var.” Which English sentence is correct?

Hızlı test

Öğrendiklerini kontrol etmek için beş kısa soru.

Soru 1 / 5

Puan: 0/0

Choose the informal version.

Neler öğrendin

  • Resmî kalıp: edat + whom/which, sıfat cümlesinin başında (the person to whom I spoke).
  • Günlük kalıp: edat sonda kalır, zamir genellikle atlanır (the person I spoke to).
  • Konuşma dilinde edatın sonda kalması normaldir.
  • Edattan sonra asla that gelmez: yalnızca whom ya da which.
  • Edat bir kez kullanılır ve İngilizce fiilin edatıdır; Türkçede ek görünmese bile: look for, listen to, wait for.
Bu kategorideki tüm dersleri gör