Tanımlayıcı olmayan sıfat cümleleri (non-defining relative clauses)

B1 · OrtaSıfat cümleleri (relative clauses)

My sister, who studies medicine, called me. Virgüller var: bu ek bir bilgi, kimden söz edildiğini anlamak için gerekli değil.

Neler öğreneceksin

  • Non-defining relative clause, ismi tanımlamak için gerekli olmayan ek bir bilgi verir
  • Non-defining relative clause her zaman virgülle ayrılır; Türkçedeki ortaçlı yapılarda virgül olmadığı için buna özellikle dikkat et
  • Non-defining relative clause içinde “that” kullanılmaz: who/which/whose (ya da whom, where, when) kullan
  • İlgi zamiri hiçbir zaman atılmaz

Ek bilgi, her zaman virgülle

Non-defining (ya da non-restrictive) relative clause, zaten açıkça belli olan bir kişi ya da şey hakkında ek bilgi verir. Onu silersen kimden ya da neden söz edildiği yine anlaşılır; yalnızca bir ayrıntı eksik kalır. Bilgi “ek” olduğu için her zaman virgüller arasına alınır.

Türkçede bu tür bir bilgiyi çoğu zaman ortaçla ismin önüne koyarsın ve virgül kullanmazsın: “Tıp okuyan kız kardeşim beni aradı.” İngilizcede ise bilgi ismin arkasına gelir ve virgüllerle ayrılır: “My sister, who studies medicine, called me.” Türkçede araya giren bir açıklamayı virgüllerle ayırdığın yapı buna daha yakındır: “Everest, dünyanın en yüksek dağı, Nepal'dedir.” Sıfat cümlesi cümlenin sonundaysa yalnızca önüne virgül konur.

"My sister, who studies medicine, called me."
"Mount Everest, which is the tallest mountain, is in Nepal."

İsim zaten belli

Non-defining clause genellikle özel isimlerden (kişi ve yer adları) ya da bağlamdan zaten belli olan isimlerden sonra gelir; örneğin tek bir ağabeyin varsa “my brother”. Sıfat cümlesi kimin ya da neyin kastedildiğini bulmak için gerekli değildir, sadece bir şey ekler. Türkçedeki “Fransa'nın başkenti olan Paris” yapısında olduğu gibi: Paris zaten tek, “başkenti olan” kısmı yalnızca bilgi verir. İngilizcede bu yüzden virgül gerekir.

İngilizcede virgül anlamı değiştirir. “My brother, who lives in Canada, is a doctor” tek bir ağabeyin olduğu anlamına gelir. Virgülsüz yazarsan (“My brother who lives in Canada…”) birden fazla ağabeyin varmış ve Kanada'da yaşayandan söz ediyormuşsun gibi anlaşılır. Türkçedeki “Kanada'da yaşayan ağabeyim” ise iki anlama da gelebilir; bunu bağlam belirler. İngilizcede ise virgül karar verir.

"Paris, which is the capital of France, attracts millions of tourists."
"My brother, who lives in Canada, is a doctor."

Asla “that” yok, asla atılmaz

Non-defining clause ile defining clause arasındaki farkı iki sabit kural belirler: “that” kullanılmaz ve ilgi zamiri asla atılmaz; virgüllerle birlikte her zaman oradadır.

Türkçede ilgi zamiri olmadığı için birçok öğrenci “that” kelimesini her işe yarayan bir bağlayıcı gibi öğrenir. Ama “Geçen yıl açılan bu müze” İngilizcede “This museum, which opened last year” olur: eşyalar için which, insanlar için who. İkinci tuzak da Türkçedeki eksik bağlayıcıdan gelir: “Kiev'de büyüyen babam” yapısında ayrı bir kelime yoktur, ama İngilizcede who zorunludur: “My father, who grew up in Kyiv, now lives in Lviv.”

Sıfat cümlesi önceki cümlenin tamamını işaret ediyorsa (Türkçede “…, bu da herkesi şaşırttı”), İngilizcede “this” değil, “which” kullanılır: “She passed the exam, which surprised everyone.”

"This museum, which opened last year, is already famous."
"Our teacher, who has taught here for 20 years, is retiring."

Gerçek hayattan İngilizce örnekler

"The Amazon River, which is the second longest river in the world, is in South America."
"My father, who grew up in Kyiv, now lives in Lviv."
"The Eiffel Tower, which was built in 1889, is in Paris."
"My manager, who is from Spain, speaks four languages."

Dikkat

✗My sister, that studies medicine, called me.
✓My sister, who studies medicine, called me.

Non-defining relative clause içinde “that” kullanılmaz: who, which ya da whose kullan. That kelimesini her yere uyan bir bağlayıcı gibi düşünme.

✗Mount Everest which is the tallest mountain is in Nepal.
✓Mount Everest, which is the tallest mountain, is in Nepal.

Türkçedeki “dünyanın en yüksek dağı olan Everest” yapısında virgül yoktur, ama İngilizcede ek bilgi her zaman virgüllerle ayrılır.

✗My father, grew up in Kyiv, now lives in Lviv.
✓My father, who grew up in Kyiv, now lives in Lviv.

“Kiev'de büyüyen babam” yapısında ayrı bir bağlayıcı kelime yoktur, ama İngilizcede non-defining clause içinde ilgi zamiri hiçbir zaman atılmaz.

✗She passed the exam, this surprised everyone.
✓She passed the exam, which surprised everyone.

“…, bu da herkesi şaşırttı” → “…, which surprised everyone”. This ile iki cümleyi virgülle bağlayamazsın.

✗She passed the exam, what surprised everyone.
✓She passed the exam, which surprised everyone.

Önceki cümlenin tamamını işaret ederken what değil, which kullanılır.

Türkçeyle karşılaştırma

Türkçede ek bilgi çoğu zaman ortaçla ismin önüne gelir ve virgül almaz: “Dünyanın en yüksek dağı olan Everest Nepal'dedir.”

İngilizcede bu bilgi ismin arkasına gelir ve virgüllerle ayrılır: “Mount Everest, which is the tallest mountain, is in Nepal.” Virgülleri unutursan cümle defining olur ve sanki birden fazla Everest varmış gibi anlaşılır. Öte yandan defining clause kuralını gereğinden fazla uygulama: özel isimlerden ve zaten belli olan isimlerden sonra virgüller kalır.

Türkçede who, which, that gibi ilgi zamirleri yoktur; bu yüzden “that” kolayca her işe yarayan bir bağlayıcı gibi algılanır

Böylece “My sister, that studies medicine, called me.” ya da “This museum, that opened last year, is already famous.” gibi cümleler ortaya çıkar. Non-defining clause içinde yalnızca who (insanlar), which (eşyalar) ve whose (sahiplik) kullanılır; ya da whom, where, when. “That” burada yanlıştır.

“Sınavı geçti, bu da herkesi şaşırttı.”: “bu da” önceki cümlenin tamamını işaret eder

İngilizcede buradaki “bu da” which ile karşılanır: “She passed the exam, which surprised everyone.” “…, this surprised everyone” iki ayrı cümleyi yalnızca virgülle birleştirdiği için yanlıştır. Ayrı cümle olarak yazmak istersen nokta koy: “She passed the exam. This surprised everyone.” Burada da kural aynı: önünde virgül, “that” yok.

💡 Ek bilgiyi virgüllerle ayır ve that kullanma: insanlar → who, eşyalar → which.

💡 İlgi zamiri her zaman kalır, Türkçede ona karşılık gelen ayrı bir kelime olmasa da.

💡 “…, bu da …” önceki cümlenin tamamını gösteriyorsa → “…, which …”; this ya da what değil.

Gerçek hayatta: ek bilgi paylaşmak

"Did you meet my colleague, who just moved here from Berlin?"

"Not yet! Is he the one working on the new project?"

"Yes, that's him. He used to work in Warsaw, which is where I met him."

"Interesting — I should introduce myself."

Alıştırma

Alıştırma 1 · Noktalaması doğru olan cümleyi seç

Choose the correctly punctuated sentence (I have only one sister).

Alıştırma 2 · Ek bilgi veren cümleyi seç

Choose the sentence where the clause adds EXTRA, non-essential information (I only have one car).

Alıştırma 3 · Doğru ilgi zamirini seç

Choose the correct relative pronoun for this non-defining clause: 'Mount Everest, ___ is the tallest mountain, is in Nepal.'

Alıştırma 4 · Doğru cümleyi seç

Choose the correct sentence.

Alıştırma 5 · Noktalaması doğru olan cümleyi seç

Choose the correctly punctuated sentence about a person's only brother.

Alıştırma 6 · Cevapla: ilgi zamiri atılabilir mi?

Can you omit the relative pronoun in a non-defining clause?

Alıştırma 7 · Doğru cümleyi seç

Choose the correct sentence.

Alıştırma 8 · Noktalaması doğru olan cümleyi seç

Choose the correctly punctuated sentence.

Alıştırma 9 · Cümleleri birleştir

Combine into one sentence with a non-defining relative clause: 'The Amazon River is in South America. It is the second longest river in the world.'

Alıştırma 10 · Cümleleri birleştir

Combine into one sentence with a non-defining relative clause: 'My father grew up in Kyiv. He now lives in Lviv.'

Alıştırma 11 · Cümleleri gruplara ayır: defining mi, non-defining mi?

The man that answered the phone was rude.
My father, who grew up in Kyiv, now lives in Lviv.
Students who arrive late must wait outside.
Mount Everest, which is the tallest mountain, is in Nepal.

0 / 4 yerleştirildi

Alıştırma 12 · Sık yapılan hata: “bu da” = this?

Turkish: “Sınavı geçti, bu da herkesi şaşırttı.” Which English sentence is correct?

Hızlı test

Öğrendiklerini kontrol etmek için beş kısa soru.

Soru 1 / 5

Puan: 0/0

Choose the correctly punctuated sentence.

Neler öğrendin

  • Non-defining relative clause, ismi tanımlamak için gerekli olmayan ek bir bilgi verir.
  • Her zaman virgülle ayrılır, Türkçedeki ortaçlı yapılarda virgül olmasa da.
  • “That” kullanılmaz: who/which/whose (ya da whom, where, when).
  • İlgi zamiri asla atılmaz.
  • Önceki cümlenin tamamını işaret eden “…, bu da …” İngilizcede “…, which …” olur; this ya da what değil.
Bu kategorideki tüm dersleri gör