Artikellerin ileri düzey kullanımı

B2 · Orta üstüArtikeller

Temel kuralların ötesinde birkaç ileri düzey kalıp, soyut isimlerde, üstünlük sıfatlarında ve ünlemlerde hangi artikelin geleceğini belirler; Türkçedeki “bir” bazen yardım eder, bazen yanıltır.

Neler öğreneceksin

  • Normalde sayılamayan soyut bir isim, bir sıfat alıp belirli bir durumu ya da dereceyi anlattığında çoğu zaman a alır
  • Üstünlük sıfatları (best, most important), sıra sayıları (first, last), only ve same the ile kullanılır; Türkçede bunların önünde hiçbir şey olmasa da
  • Ünlemlerde: tekil sayılabilen isimle what a, sayılamayan ya da çoğul isimle sadece what; Türkçede “Ne güzel bir hava!” desen bile
  • Tekil sayılabilen isimle such a, sayılamayan ya da çoğul isimle sadece such; her zaman such a, asla “a such” ya da “so nice surprise” değil

Temel fikir

A/an/the ile ilgili temel kuralların ötesinde, İngilizcede tek tek öğrenmeye değer birkaç ileri düzey kalıp vardır: bir anlığına sayılabilen hâle gelen soyut isimler, the gerektiren kalıp ifadeler ve ismin sayılabilen olup olmamasına göre a artikelinin gelip gitmediği ünlemler.

Türkçede artikel yoktur; a/an'a en yakın kelime “bir”dir ve bu derste çoğu zaman işine yarar: “Ne güzel bir gün!” → What a beautiful day! Ama iki noktaya özellikle dikkat etmelisin: Türkçede “bir” alabilen ama İngilizcede sayılamayan isimler (weather, news, advice, information, knowledge) ve Türkçede hiçbir şey almayan ama İngilizcede the isteyen “en”, “ilk”, “tek”, “aynı” gibi kelimeler.

Sıfatla birlikte a alan soyut isimler

Knowledge, pleasure, shame ve understanding gibi isimler normalde sayılamaz. Ama bir sıfat alıp belirli bir durumu, dereceyi ya da türü anlattıklarında a alırlar. Pleasure, shame, pity ve relief ile “it was a pleasure” gibi kalıplarda a zorunludur; knowledge ve understanding ile yaygındır ama zorunlu değildir.

“She has a good knowledge of French.” – good ile anlatılan belirli bir bilgi düzeyi. A olmadan “good knowledge of French” da doğrudur; asla doğru olmayan ise çoğul biçimdir: “bilgiler” desen bile knowledges denmez.

“It was a pleasure to meet you.” – belirli bir olaydan duyulan memnuniyet, bu seferki. Türkçede “Tanıştığımıza memnun oldum” dersin, yani ortada ne bir isim var ne de “bir”; İngilizce kalıbı ise a ile ezberle: It was a pleasure, It was pleasure değil.

Aynısı “Çok yazık” için de geçerli: It's a shame / It's a pity. Ünlemde de a kaybolmaz: Türkçede “Ne yazık!” desen de İngilizcesi What a shame! ya da What a pity! olur.

"She has a good knowledge of French."
"It was a pleasure to meet you."

Üstünlük sıfatları, sıra sayıları, only ve same ile the

Üstünlük sıfatları (best, most important), sıra sayıları (first, last) ve only, same gibi kelimeler the ile kullanılır: tarife uyan tek bir şey vardır. Türkçede “en iyi restoran”, “tek hata”, “aynı anda” derken önüne hiçbir şey koymazsın; İngilizcede ise the şarttır: the best restaurant, the only mistake, at the same time.

“This is the best restaurant in town.” – üstünlük sıfatı. Dikkat: “şehrin en iyi restoranı” ifadesindeki tamlamayı of ile çevirme; İngilizcede in town ya da in the city denir.

“That was the only mistake he made all year.” – only (“tek”).

Bir tuzak daha: “İlk defa suşi deniyorum” Türkçede şimdiki zamanla söylenir, ama İngilizcede hem the hem present perfect gerekir: This is the first time I've ever tried sushi. “Geçen hafta”, “gelecek yıl” gibi zaman ifadeleri ise Türkçedeki gibi artikelsizdir: last week, next year.

Farklı anlamdaki birkaç kalıplaşmış istisna: an only child (tek çocuk), a second chance (bir şans daha), a most interesting talk (son derece ilginç bir konuşma).

"This is the best restaurant in town."
"That was the only mistake he made all year."

Ünlemlerde such a ve what a

Such ve what, tekil sayılabilen bir ismin önünde a alır; sayılamayan ya da çoğul bir ismin önünde almaz.

“What a beautiful sunset it was!” – sunset sayılabilen ve tekil olduğu için a alır. Burada Türkçe sana yardım eder: “Ne güzel bir gün batımıydı!” cümlesinde de “bir” vardır. Ama sıfat olmayınca Türkçede “bir” de kaybolur: “Ne yazık!”, “Ne rezalet!” İngilizcede ise a yerinde kalır: What a pity! What a mess!

“What nice weather we're having!” – weather sayılamaz, bu yüzden a almaz. Türkçe konuşanlar burada çok sık hata yapar, çünkü Türkçede “Ne güzel bir hava!” denir. Aynı şey news ve advice için de geçerli: “iyi bir haber”, “bir tavsiye” Türkçede sayılabilir, İngilizcede değil: What good news! Such good advice!, asla “a good news” değil.

Bir de kelime sırası: “öyle güzel bir sürpriz” ya da “çok hoş bir sürpriz” → such a nice surprise. Such, a artikelinden önce gelir; “a such surprise” ya da “so nice surprise” deme, a'yı da unutma: “such nice surprise” yanlıştır.

"What a beautiful sunset it was!"
"What nice weather we're having!"

Gerçek hayattan İngilizce örnekler

"He has a real talent for storytelling."
"This is the most important decision of my life."
"What a mess this kitchen is!"
"It was such a relief to finally finish the project."

Dikkat

✗What a nice weather!
✓What nice weather!

Türkçede “Ne güzel bir hava!” dersin, ama weather İngilizcede sayılamaz: a almaz.

✗What a good news!
✓What good news!

“Ne güzel bir haber!” Türkçede tekildir, ama news İngilizcede sayılamaz: a yok. Advice ve information için de aynısı geçerli.

✗What pity!
✓What a pity!

“Ne yazık!” Türkçede “bir” almaz, ama pity bu kalıpta sayılabilen ve tekil olarak kullanılır, bu yüzden a gerekir: What a pity! / What a shame!

✗It was pleasure to meet you.
✓It was a pleasure to meet you.

It was a pleasure, it's a shame ya da what a relief gibi kalıplarda soyut isim belirli bir durumu anlatır ve a ister.

✗This is best restaurant in town.
✓This is the best restaurant in town.

Türkçede “en iyi restoran” artikelsizdir, ama İngilizcede üstünlük sıfatı the ister: tek bir “en iyi” vardır.

✗This is first time I try sushi.
✓This is the first time I've ever tried sushi.

“İlk defa suşi deniyorum” cümlesinde ne artikel ne de present perfect var. İngilizcede ikisi de gerekir: the first time + I've ever tried.

✗It was such nice surprise.
✓It was such a nice surprise.

“Çok hoş bir sürprizdi”: surprise sayılabilen ve tekil olduğu için such a gelir; such, a artikelinden önce durur. “Such nice surprise” da “so nice surprise” da yanlıştır.

✗She has good knowledges of French.
✓She has a good knowledge of French.

Türkçede “bilgiler” desen de knowledge asla çoğul olmaz. A good knowledge of ya da good knowledge of de.

Türkçeyle karşılaştırma

Türkçede sıfatlı ünlemler çoğu zaman “bir” alır: “Ne güzel bir gün!”, “Ne güzel bir hava!”; sıfatsız olanlar almaz: “Ne yazık!”

İngilizcede belirleyici olan sıfat değil, isimdir. İsim sayılabilen ve tekilse a her zaman gelir: “What a beautiful day!”, “What a pity!”, “What a mess!”. İsim sayılamıyor ya da çoğulsa a hiç gelmez: “What nice weather!”, “What beautiful flowers!”. Kendine sor: bu isim İngilizcede sayılabilen ve tekil mi? O zaman what a.

Türkçede “bir haber”, “bir tavsiye”, “bilgiler”, “haberler” denebilir

News, advice, information ve knowledge İngilizcede sayılamaz: a almaz, çoğul olmaz. Bu yüzden: “What good news!”, “such good advice”, “a good knowledge of French” (buradaki a sıfatla ve “düzey” anlamıyla gelir, ama asla knowledges değil). “What a good news!” ve “an advice” Türkçeden çeviri yaparken çok sık yapılan hatalardır.

“En iyi restoran”, “ilk defa”, “tek hata”, “aynı anda”: Türkçede bu kelimelerin önüne hiçbir şey gelmez

İngilizcede üstünlük sıfatı, sıra sayısı, only ve same tek bir şeyi gösterdiği için the alır: the best restaurant, the first time, the only mistake, at the same time. The'yı atlamak (“This is best restaurant”) ya da yerine a koymak (“a best restaurant”) yanlıştır. Ayrıca “şehrin en iyisi” gibi tamlamalar of ile değil, çoğu zaman in ile kurulur: the best restaurant in town.

💡 Ünlemde tekil ve sayılabilen bir isim varsa → what a: What a sunset! What a pity! (Türkçede “Ne yazık!” desen bile).

💡 Weather, news, advice, information ve knowledge İngilizcede sayılamaz: a yok, çoğul yok. What nice weather! What good news!

💡 “En …”, “ilk”, “tek”, “aynı” → the: the best, the first, the only, the same. Ama “geçen hafta” = last week, the olmadan.

Gerçek hayatta: iş görüşmesinden sonra

"How did it go? It was a pleasure just to meet the team, honestly."

"That's great! Did they ask anything tricky?"

"Just one — the hardest question was about a project I led two years ago."

"What a relief — sounds like it went really well!"

Alıştırma

Alıştırma 1 · Doğru cümleyi seç

Which is correct?

Alıştırma 2 · Doğru artikeli seç

It was ___ pleasure to meet you.

Alıştırma 3 · Doğru artikeli seç

This is ___ best restaurant in town.

Alıştırma 4 · Doğru artikeli seç

That was ___ only mistake he made all year.

Alıştırma 5 · Doğru artikeli seç

We arrived at ___ same time.

Alıştırma 6 · Doğru seçeneği seç

___ beautiful sunset it was!

Alıştırma 7 · Doğru seçeneği seç

___ nice weather we're having!

Alıştırma 8 · Cümleyi tek kelimeyle tamamla

Complete: It was ___ shame you couldn't come to the party. (one word)

Alıştırma 9 · Cümleyi tek kelimeyle tamamla

Complete: This is ___ first time I've ever tried sushi. (one word)

Alıştırma 10 · Kelimeleri sıraya koy

??????

Alıştırma 11 · Hatayı düzelt

Fix the mistake:

Alıştırma 12 · Sık yapılan hata: “Ne güzel bir hava!”

Turkish: “Ne güzel bir hava!” Which English sentence is correct?

Hızlı test

Öğrendiklerini kontrol etmek için beş kısa soru.

Soru 1 / 5

Puan: 0/0

She showed ___ deep understanding of the topic.

Neler öğrendin

  • Sıfatlı bir soyut isim, belirli bir durumu ya da dereceyi anlatıyorsa çoğu zaman a alır; it was a pleasure / it's a shame kalıplarında a zorunludur.
  • Üstünlük sıfatları, sıra sayıları ve only/same the ile kullanılır, Türkçede önlerinde hiçbir şey olmasa da; last week ve next year ise artikelsizdir.
  • Tekil sayılabilen isimden önce what a / such a; sayılamayan ya da çoğul isimden önce sadece what / such.
  • Türkçede “Ne güzel bir hava!” denir, ama İngilizcede What nice weather! olur; “Ne yazık!” ise What a pity! olur.
  • News, advice, information ve knowledge sayılamaz: What good news!, asla “a good news” ya da “knowledges” değil.
  • Such, a artikelinden önce gelir: such a nice surprise; asla “a such” ya da “so nice surprise” değil.
Bu kategorideki tüm dersleri gör