The man who is standing by the door → the man standing by the door. Krócej i tak samo jasno – jak polskie „mężczyzna stojący przy drzwiach”.
Czego się nauczysz
Wiele zdań względnych z formą „be” i imiesłowem można skrócić: usuwasz zaimek względny i „be”, zostaje sam imiesłów. To częste zarówno w piśmie, jak i w mowie, gdy chcesz mówić zwięźlej.
W polskim robisz to samo: „mężczyzna, który stoi przy drzwiach” → „mężczyzna stojący przy drzwiach”. Różnica: po polsku wersja z imiesłowem brzmi raczej książkowo, a po angielsku jest zupełnie naturalna także w rozmowie.
Gdy zdanie względne ma znaczenie czynne, często można je wyrazić imiesłowem -ing, jeśli sens pozostaje jasny: who is sitting next to you → sitting next to you; who live near the airport → living near the airport. Forma -ing zastępuje też czas prosty (who live → living). Nie może natomiast zostać odmieniona forma czasownika (people lived).
Najpierw sprawdź czas. Jednorazowej, zakończonej czynności w przeszłości nie skracasz w ten sposób: „the man who stole my bike” nie może stać się „the man stealing my bike”, bo -ing brzmi jak coś, co dzieje się teraz. Polski działa tu tak samo: mówisz „mężczyzna, który ukradł mi rower”, bo imiesłowu „ukradający” po prostu nie ma. Forma -ing odpowiada mniej więcej polskiemu „-ący”: czynność trwająca lub stała.
Gdy zdanie względne ma znaczenie bierne (coś „zostało zrobione”), skracasz je do imiesłowu na -ed albo nieregularnej trzeciej formy czasownika.
To polskie „-ny/-ty”: „ciasto upieczone przez mamę” = „the cake baked by my mother”. Pomaga proste pytanie: czy rzeczownik coś robi (-ing, „-ący”), czy coś się z nim dzieje (-ed, „-ny/-ty”)? Ciasto nie piecze, tylko jest upieczone, więc „baked”. Angielski imiesłów się nie odmienia: „signed” jest takie samo dla dokumentu i dokumentów, choć po polsku zmieniasz końcówkę („podpisany”, „podpisane”).
Skrócone zdanie względne stoi po rzeczowniku, który opisuje. Choć wygląda trochę jak przymiotnik, nie stawia się go przed rzeczownikiem. Dzięki temu może mieć własne dopełnienie, np. „by my mother” albo „near the airport”. (Szersze omówienie konstrukcji bezokolicznikowych i imiesłowowych znajdziesz w lekcji o zdaniach finite i non-finite.)
Tu Polacy często się mylą, bo po polsku można powiedzieć oba warianty: „goście zaproszeni na przyjęcie” i „zaproszeni na przyjęcie goście”. W angielskim drugi szyk nie istnieje. Przed rzeczownikiem może stać tylko sam imiesłów bez dopełnienia: „the invited guests”, „a broken window”, „a sleeping baby”. Gdy dochodzi dopełnienie, całość idzie za rzeczownik: „the guests invited to the party”.
Ciasto nie „piecze”, tylko jest „upieczone”. Znaczenie bierne wymaga imiesłowu „baked”, nie formy -ing – jak polskie „-ny”, nie „-ący”.
Polski szyk „zaproszeni na przyjęcie goście” nie działa po angielsku. Imiesłów z własnym dopełnieniem (to the party) stoi po rzeczowniku.
Po usunięciu „who” nie może zostać odmieniony czasownik „stands”. Użyj imiesłowu „standing” – jak „stojący”.
Skracając, usuwasz zarówno „who”, jak i „is”. Zostaje sam imiesłów.
Jednorazowa, zakończona czynność w przeszłości nie skraca się do -ing. Po polsku też mówisz „który ukradł”, bo „ukradający” nie istnieje.
„Mieszkający” to „living”, nie „lived”. Forma -ed w skróconym zdaniu ma znaczenie bierne, a ludzie nie są „zamieszkani”.
Polski ma imiesłowy przymiotnikowe: czynny „-ący” (stojący, mieszkający) i bierny „-ny/-ty” (upieczony, napisany)
To prawie dokładne odpowiedniki: „ludzie mieszkający przy lotnisku” = „people living near the airport”, „raport napisany przez stażystę” = „the report written by the intern”. Ograniczenia też są podobne: tak jak nie ma „ukradający”, tak „the man stealing my bike” nie znaczy „ten, który ukradł”. Różnica jest w stylu: po angielsku skrócona forma jest zwykła i częsta także w mowie.
W polskim długie wyrażenie z imiesłowem może stać przed rzeczownikiem: „zaproszeni na przyjęcie goście”, „leżący na stole list”
W angielskim przed rzeczownikiem może stać tylko pojedynczy imiesłów („the invited guests”). Jeśli imiesłów ma dopełnienie, całe wyrażenie stoi po rzeczowniku: „the guests invited to the party”, „the letter left on the table”.
Polski imiesłów odmienia się przez rodzaj, liczbę i przypadek: „podpisany dokument”, „podpisane dokumenty”, „podpisanych dokumentów”
Angielski imiesłów ma zawsze jedną formę: „the document signed yesterday”, „the documents signed yesterday”. Nie szukaj w nim końcówek – liczy się tylko wybór między -ing a -ed.
💡 Rzeczownik coś robi → -ing (jak „-ący”). Coś się z nim dzieje → -ed / trzecia forma (jak „-ny/-ty”).
💡 Imiesłów z dopełnieniem zawsze po rzeczowniku: the guests invited to the party.
💡 Skracając, usuń i zaimek, i „be”.
"Which one is your brother?"
"The guy standing near the window, in the blue jacket."
"Oh, the one talking to the woman invited by Sarah?"
"Yes, exactly."
Ćwiczenie 1 · Wybierz poprawnie skrócone zdanie
Choose the correctly reduced version of 'The man who is standing by the door is my uncle.'
Ćwiczenie 2 · Wybierz poprawnie skrócone zdanie
Choose the correctly reduced version of 'The documents that were signed yesterday are on my desk.'
Ćwiczenie 3 · Wybierz właściwy rodzaj imiesłowu
Which participle form reduces an active relative clause (who is/was + verb-ing)?
Ćwiczenie 4 · Wybierz właściwy rodzaj imiesłowu
Which participle form reduces a passive relative clause (that is/was + past participle)?
Ćwiczenie 5 · Wybierz poprawnie skrócone zdanie
Choose the correctly reduced sentence.
Ćwiczenie 6 · Wybierz poprawnie skrócone zdanie
Choose the correctly reduced sentence.
Ćwiczenie 7 · Wybierz poprawny szyk
Choose the correct word order — where does the participle phrase go relative to the noun?
Ćwiczenie 8 · Wybierz poprawnie skrócone zdanie
Choose the correctly reduced sentence.
Ćwiczenie 9 · Skróć zdanie względne
Reduce this relative clause: 'The players who were chosen for the team celebrated.'
Ćwiczenie 10 · Skróć zdanie względne
Reduce this relative clause: 'The woman who is sitting next to you is my colleague.'
Ćwiczenie 11 · Podziel na grupy
Posortowano: 0 / 4
Ćwiczenie 12 · Typowy błąd: polski szyk z imiesłowem
Polish: "Leżący na stole list jest dla ciebie." Which English sentence is correct?
Pięć szybkich pytań: sprawdź, co już umiesz.
Pytanie 1 / 5
Wynik: 0/0
Choose the correctly reduced version of 'The children who are playing in the yard are my nephews.'
Zaawansowane zdania względne
Two of whom, most of which i which odnoszące się do całego zdania: angielskie odpowiedniki „z których dwie”, „z których większość” i „co”.
Przyimki w zdaniach względnych
Gdzie stoi przyimek w angielskim zdaniu względnym? Na początku w stylu formalnym (with whom), na końcu w mowie: the person I spoke to.
Where, when i why w zdaniach względnych
Where, when i why zastępują in which i for which. Polskie „w którym” i „dla którego” po angielsku często brzmią sztywno – lepiej where, when, why.
Zdania względne niedefiniujące
Non-defining relative clauses: dodatkowa informacja, zawsze między przecinkami, jak polskie zdanie z „który”, ale nigdy z that.