My sister, who studies medicine, called me. Przecinki, bo to tylko dodatkowa informacja – i tak wiadomo, o kogo chodzi.
Czego się nauczysz
Zdanie względne niedefiniujące (ang. non-defining, non-restrictive) dodaje szczegół o kimś lub czymś, co już jest jasno określone. Gdyby je usunąć, nikt nie miałby wątpliwości, o kogo chodzi – zniknąłby tylko dodatkowy fakt. Ponieważ to informacja „dodatkowa”, zawsze oddziela się ją przecinkami.
Tu polski ci pomaga: zdanie z „który” zawsze stoi między przecinkami („Moja siostra, która studiuje medycynę, zadzwoniła do mnie”). Pamiętaj tylko o przecinku zamykającym, także w angielskim: „My sister, who studies medicine, called me.”
Zdania niedefiniujące stoją zwykle po nazwach własnych (imiona, miasta, góry) albo po rzeczownikach, które w danej sytuacji są jedyne – np. „my brother”, jeśli masz tylko jednego brata. Zdanie względne nie jest potrzebne, żeby wiedzieć, o kogo chodzi; dokłada tylko kolejną informację.
Uwaga na przedimki. W polskim ich nie ma, ale niektóre nazwy własne mają w angielskim „the”, m.in. rzeki i wiele znanych budowli: „The Amazon River”, „The Eiffel Tower”. Nazwy miast i większości szczytów – bez „the”: „Paris”, „Mount Everest”.
Dwie ścisłe reguły odróżniają zdania niedefiniujące od definiujących: nigdy nie używa się w nich „that” i nigdy nie pomija się zaimka – musi zawsze być, razem z przecinkami.
Polacy często uczą się, że „który” = „that”, i przenoszą to wszędzie. W zdaniu niedefiniującym wybierasz: who dla ludzi, which dla rzeczy, miejsc i zwierząt traktowanych jak rzeczy. A gdy po polsku piszesz „…, co…” o całym poprzednim zdaniu („Zdała egzamin, co ucieszyło rodziców”), po angielsku to „which”, nie „what”.
„Który” to nie zawsze „that”. W zdaniu niedefiniującym „that” jest niedozwolone – użyj who, which albo whose.
Zdanie niedefiniujące zawsze ma przecinki z obu stron – jak w polskim. Nie przenoś tu reguły ze zdań definiujących.
W przeciwieństwie do niektórych zdań definiujących, w zdaniu niedefiniującym zaimka względnego nigdy nie można pominąć.
Polskie „który” (rodzaj męski) nie mówi nic o tym, czy to osoba. Miasta, góry i rzeczy to w angielskim „which”.
Polskie „co” odnoszące się do całego zdania to po angielsku „which”. „What” nie jest tu zaimkiem względnym.
Zdanie wtrącone trzeba zamknąć przecinkiem – w polskim tak samo („Mój brat, który mieszka w Kanadzie, jest lekarzem”).
W polskim zdanie z „który” zawsze stoi między przecinkami: „Paryż, który jest stolicą Francji, przyciąga miliony turystów”
W zdaniach niedefiniujących angielski robi dokładnie to samo: „Paris, which is the capital of France, attracts millions of tourists.” Różnica jest gdzie indziej: w angielskim przecinki niosą znaczenie (dodatkowa informacja), a w zdaniach definiujących ich nie ma. Nie przenoś więc reguły „bez przecinków” z tamtej lekcji tutaj.
Polskie „który/która/które” odnosi się do ludzi, rzeczy i miejsc, a rodzaj zależy od rzeczownika
Angielski wybiera zaimek według tego, czy chodzi o człowieka: who (ludzie), which (rzeczy, miejsca). „That”, choć w szkole często podawane jako „który”, w zdaniu niedefiniującym jest niedozwolone. Rodzaj gramatyczny nie ma znaczenia: Paryż jest po polsku rodzaju męskiego, ale w angielskim to „which”, nie „who”.
Polskie „co” po przecinku odnosi się do całego poprzedniego zdania: „Przyjechał wcześniej, co nas zaskoczyło”
Po angielsku: „He arrived early, which surprised us.” To też zdanie niedefiniujące, więc obowiązuje przecinek, a „what” i „that” są błędne.
💡 Przecinki w zdaniu niedefiniującym działają jak w polskim: z obu stron.
💡 Ludzie → who, rzeczy i miejsca → which. Nigdy that.
💡 „…, co…” o całym zdaniu → „…, which…”.
"Did you meet my colleague, who just moved here from Berlin?"
"Not yet! Is he the one working on the new project?"
"Yes, that's him. He used to work in Warsaw, which is where I met him."
"Interesting — I should introduce myself."
Ćwiczenie 1 · Wybierz zdanie z poprawną interpunkcją
Choose the correctly punctuated sentence (I have only one sister).
Ćwiczenie 2 · Wybierz zdanie z dodatkową, nieistotną informacją
Choose the sentence where the clause adds EXTRA, non-essential information (I only have one car).
Ćwiczenie 3 · Wybierz poprawny zaimek względny
Choose the correct relative pronoun for this non-defining clause: 'Mount Everest, ___ is the tallest mountain, is in Nepal.'
Ćwiczenie 4 · Wybierz poprawne zdanie
Choose the correct sentence.
Ćwiczenie 5 · Wybierz zdanie z poprawną interpunkcją
Choose the correctly punctuated sentence about a person's only brother.
Ćwiczenie 6 · Odpowiedz na pytanie o pomijanie zaimka
Can you omit the relative pronoun in a non-defining clause?
Ćwiczenie 7 · Wybierz poprawne zdanie
Choose the correct sentence.
Ćwiczenie 8 · Wybierz zdanie z poprawną interpunkcją
Choose the correctly punctuated sentence.
Ćwiczenie 9 · Połącz zdania
Combine into one sentence with a non-defining relative clause: 'The Amazon River is in South America. It is the second longest river in the world.'
Ćwiczenie 10 · Połącz zdania
Combine into one sentence with a non-defining relative clause: 'My father grew up in Kyiv. He now lives in Lviv.'
Ćwiczenie 11 · Podziel na grupy
Posortowano: 0 / 4
Ćwiczenie 12 · Typowy błąd: „który” = „that”?
Polish: "Mój szef, który pochodzi z Hiszpanii, mówi czterema językami." Which English translation is correct?
Pięć szybkich pytań: sprawdź, co już umiesz.
Pytanie 1 / 5
Wynik: 0/0
Choose the correctly punctuated sentence.
Zdania względne definiujące (defining relative clauses)
Zdania względne definiujące mówią, o kogo lub o co dokładnie chodzi. W polskim „który” zawsze ma przecinek, w angielskim takie zdanie – nigdy.
Where, when i why w zdaniach względnych
Where, when i why zastępują in which i for which. Polskie „w którym” i „dla którego” po angielsku często brzmią sztywno – lepiej where, when, why.
Przyimki w zdaniach względnych
Gdzie stoi przyimek w angielskim zdaniu względnym? Na początku w stylu formalnym (with whom), na końcu w mowie: the person I spoke to.
Zaawansowane zdania względne
Two of whom, most of which i which odnoszące się do całego zdania: angielskie odpowiedniki „z których dwie”, „z których większość” i „co”.