The book that I borrowed was excellent. Bez przecinków, bo zdanie względne mówi, o którą dokładnie książkę chodzi.
Czego się nauczysz
Zdanie względne definiujące (inaczej ograniczające, ang. restrictive) mówi, o którą dokładnie osobę, rzecz lub grupę chodzi. Bez niego zdanie byłoby zbyt ogólne – nie byłoby wiadomo, o kogo albo o co chodzi. Ponieważ ta informacja jest niezbędna, w angielskim nie oddziela się jej przecinkami.
Dla Polaków to największa zmiana. W polskim przecinek przed „który” (i po zakończeniu zdania względnego) stawiamy zawsze: „Książka, którą pożyczyłem, była świetna”. Polska interpunkcja w ogóle nie odróżnia zdań definiujących od dodatkowych. W angielskim przecinek ma znaczenie: jego brak mówi „właśnie ta, nie inna”.
Zadaj sobie pytanie: czy bez tego zdania czytelnik nadal wiedziałby, o kogo lub o co dokładnie chodzi? Jeśli nie, zdanie jest definiujące i nie ma przecinków.
Pamiętaj też o „the”. Zdanie definiujące wskazuje konkretną rzecz, więc rzeczownik prawie zawsze dostaje przedimek określony: „The car that hit the fence…”, a nie „Car that hit the fence…”. W polskim tę rolę pełni czasem „ten” („ten samochód, który…”), ale zwykle nic.
To najważniejsza reguła zdań względnych definiujących: nigdy nie stawiaj przecinka ani przed nimi, ani po nich. Przecinki zamieniłyby je w zdanie niedefiniujące, które podaje tylko dodatkową, nieistotną informację – ten typ omawia lekcja o zdaniach względnych niedefiniujących.
Przy okazji dwie polskie pułapki. „Który” odnosi się po polsku do ludzi i do rzeczy, a w angielskim ludzie to who (lub that), rzeczy – which (lub that). A potoczne „co” („ta kurtka, co ją zostawiłem”) nie zamienia się w „what” i nie potrzebuje dodatkowego „it”: „the jacket that I left”.
Polski nawyk: przecinek przed „który”. W angielskim zdanie definiujące nigdy nie ma przecinków – wskazuje, o którą książkę chodzi.
Jeśli zdanie względne ma wskazać, KTÓRA siostra, usuń przecinki. Przecinki oznaczają dodatkową, nieistotną informację (wtedy wiadomo, że masz jedną siostrę).
Nawet gdy zaimek względny jest pominięty, zdanie definiujące nadal nie ma przecinków.
Polskie „który” pasuje do wszystkiego, angielskie who – tylko do ludzi. O rzeczach mówisz that albo which.
Potoczne „kurtka, co ją zostawiłem” ma dodatkowe „ją”. Po angielsku zaimek względny już zastępuje dopełnienie, więc „it” jest zbędne.
Pomijać możesz tylko zaimek-dopełnienie (the restaurant we visited). Gdy zaimek jest podmiotem zdania względnego, musi zostać.
W polskim nie ma przedimków, ale zdanie definiujące wskazuje konkretną rzecz, więc rzeczownik potrzebuje „the”.
W polskim zdanie z „który” zawsze oddzielamy przecinkami: „Kelner, który nas obsługiwał, był bardzo miły”
Polska reguła jest czysto składniowa: przecinek przed każdym zdaniem podrzędnym. Angielska zależy od znaczenia: jeśli zdanie względne wskazuje, o którego kelnera chodzi, przecinków nie ma: „The waiter who served us was very friendly.” Przecinki w angielskim znaczyłyby, że to tylko dodatkowa uwaga o kelnerze, którego i tak już znamy.
W polskim „który” nigdy nie znika: „Restauracja, w której byliśmy wczoraj, była świetna”
W angielskim zaimek, który jest dopełnieniem w zdaniu względnym, często się pomija: „The restaurant we visited last night was excellent.” To poprawne i bardzo częste, a zdanie dalej nie ma przecinków. Pominąć NIE można zaimka, który jest podmiotem zdania względnego: „The employee who solved the problem…” – tu who musi zostać.
Polskie „ten, który” / „ta, którą” wskazuje konkretną rzecz
Po angielsku mówisz „the one that/who”: „The one that has a hood.” Tu też bez przecinka – w polskim przed „który” zawsze jest przecinek, w angielskim nie.
💡 Przecinek przed „który” to polska reguła. W angielskim zdanie definiujące nie ma przecinków.
💡 Test: bez tego zdania nie wiadomo, o kogo chodzi? Zatem bez przecinków.
💡 Ludzie: who/that; rzeczy: which/that. Nigdy what.
"Which jacket do you mean?"
"The one that has a hood — the jacket that I left on the chair."
"Oh, the jacket that Sam borrowed last week?"
"Yes, that's the one that I need back."
Ćwiczenie 1 · Wybierz zdanie z poprawną interpunkcją
Choose the correctly punctuated sentence.
Ćwiczenie 2 · Wybierz zdanie z niezbędną informacją
Which clause is essential to know WHICH student is meant?
Ćwiczenie 3 · Wybierz zdanie, w którym usunięcie fragmentu zmieniłoby sens
Choose the sentence where removing the clause would lose essential meaning.
Ćwiczenie 4 · Wybierz zdanie z poprawną interpunkcją
Choose the correctly punctuated defining relative clause.
Ćwiczenie 5 · Wybierz zdanie, które wskazuje, o który dom chodzi
Which sentence identifies exactly which house is meant?
Ćwiczenie 6 · Wybierz zdanie z poprawną interpunkcją
Choose the correctly punctuated sentence (there were several waiters; we mean the one who served us).
Ćwiczenie 7 · Wybierz zdanie, które zawęża, o którą rzecz chodzi
Choose the sentence where the clause narrows down which item is meant.
Ćwiczenie 8 · Wybierz zdanie z poprawną interpunkcją
Choose the correctly punctuated sentence.
Ćwiczenie 9 · Połącz zdania
Combine into one sentence with a defining relative clause (no commas): 'The photo won an award. It was taken in Iceland.'
Ćwiczenie 10 · Połącz zdania
Combine into one sentence with a defining relative clause: 'The employee got a bonus. She solved the problem.'
Ćwiczenie 11 · Podziel na grupy
Posortowano: 0 / 4
Ćwiczenie 12 · Typowy błąd: polski przecinek przed „który”
Polish: "Kelner, który nas obsługiwał, był bardzo miły." (= the waiter who served us, not another one). Which is correct in English?
Pięć szybkich pytań: sprawdź, co już umiesz.
Pytanie 1 / 5
Wynik: 0/0
Choose the correctly punctuated defining relative clause.
Zdania względne niedefiniujące
Non-defining relative clauses: dodatkowa informacja, zawsze między przecinkami, jak polskie zdanie z „który”, ale nigdy z that.
Where, when i why w zdaniach względnych
Where, when i why zastępują in which i for which. Polskie „w którym” i „dla którego” po angielsku często brzmią sztywno – lepiej where, when, why.
Przyimki w zdaniach względnych
Gdzie stoi przyimek w angielskim zdaniu względnym? Na początku w stylu formalnym (with whom), na końcu w mowie: the person I spoke to.
Zaawansowane zdania względne
Two of whom, most of which i which odnoszące się do całego zdania: angielskie odpowiedniki „z których dwie”, „z których większość” i „co”.