She is both talented and hard-working. He speaks neither French nor Spanish. Słowa, które działają w parze – jak polskie „zarówno… jak i” czy „ani… ani”.
Czego się nauczysz
Zwykły spójnik, taki jak and, to jedno słowo. Spójnik parzysty to dwa powiązane słowa, które razem łączą dwa równorzędne elementy.
Polski ma swoje odpowiedniki: „zarówno… jak i” (both… and), „albo… albo” (either… or), „ani… ani” (neither… nor), „nie tylko… ale też / lecz także” (not only… but also), „czy… czy” (whether… or). Uważaj jednak na dosłowne tłumaczenie: „zarówno… jak i” to nie „both… as”, a „albo… albo” to nie „or… or”. Każda para ma swoje stałe angielskie słowa.
Najważniejsza różnica: neither… nor samo w sobie jest przeczeniem. Po polsku mówisz „Nie mówi ani po francusku, ani po hiszpańsku” – z „nie” przed czasownikiem. Po angielsku czasownik zostaje twierdzący: „He speaks neither French nor Spanish.” Jeśli wolisz zostawić przeczenie przy czasowniku, użyj either… or: „He doesn't speak either French or Spanish.”
Interpunkcja też jest inna. Po polsku stawiasz przecinek przed powtórzonym spójnikiem: „albo herbata, albo kawa”, „ani francuski, ani hiszpański”. Po angielsku, gdy para łączy tylko wyrazy lub krótkie wyrażenia, przecinka nie ma: „either tea or coffee”, „neither French nor Spanish”.
Obie części połączone spójnikiem parzystym muszą do siebie pasować: dwa rzeczowniki, dwa czasowniki w tej samej formie, dwa wyrażenia tego samego typu. Gdy formy się nie zgadzają, zdanie brzmi niezgrabnie albo jest po prostu błędne.
Po polsku „Lubi nie tylko czytać, ale też pisać” brzmi dobrze, bo obie części to bezokoliczniki. Pilnuj tego samego po angielsku: „She not only enjoys reading but also writes” – dwa czasowniki w tej samej formie – a nie „but also to write”.
Also stoi tuż po but, przed czasownikiem: „but also plays the piano”, nie „but plays also”. Polski swobodny szyk („ale gra też na pianinie”) tu nie pomaga.
Gdy either… or albo neither… nor łączy dwa różne podmioty, czasownik zgadza się z tym podmiotem, który stoi bliżej niego – niekoniecznie z pierwszym.
Po polsku przy „ani… ani” czy „albo… albo” często po prostu dajemy liczbę mnogą: „Ani lot, ani hotel nie podlegały zwrotowi”. W starannym angielskim dwa podmioty w liczbie pojedynczej dają czasownik w liczbie pojedynczej: „Neither the flight nor the hotel was refundable.” Jeśli bliższy podmiot jest w liczbie mnogiej, czasownik też: „Neither the manager nor the employees were happy.”
Na początku zdania z not only angielski wymaga szyku jak w pytaniu, często z do / does / did: „Not only did she finish first…”. Po polsku „Nie tylko wygrała…” nie zmienia szyku, dlatego łatwo napisać błędne „Not only she won”.
Obie części muszą mieć tę samą formę: tutaj dwa czasowniki odmienione (enjoys… writes), a nie czasownik i bezokolicznik z to.
Also stoi zaraz po but, przed czasownikiem. Polski swobodny szyk („gra też”) prowadzi tu na manowce.
Either zawsze łączy się z or, nigdy z and.
Czasownik zgadza się z bliższym podmiotem – tu z dogs w liczbie mnogiej, więc were.
To kalka z „nie mówi ani…, ani…”. Neither… nor już jest przeczeniem, więc nie dodajesz doesn't.
„Zarówno…, jak i…” to po angielsku both… and. As nie ma tu miejsca.
Po not only na początku zdania potrzebny jest szyk pytający: did she win. Polskie „Nie tylko wygrała” nie zmienia szyku.
„Nie mówi ani po francusku, ani po hiszpańsku” – po polsku „ani… ani” idzie w parze z „nie” przy czasowniku
Neither… nor już zaprzecza, więc czasownik jest twierdzący: „He speaks neither French nor Spanish.” Z przeczeniem przy czasowniku użyj either… or: „He doesn't speak either French or Spanish.” Nigdy obu naraz.
„Mówi zarówno po angielsku, jak i po francusku” – druga część zaczyna się od „jak i”
Po angielsku para to both… and, bez as: „She speaks both English and French.” Także „albo… albo” to either… or, a nie „or… or”.
Po polsku przed powtórzonym spójnikiem stoi przecinek: „albo herbata, albo kawa”, „ani kot, ani pies”
Po angielsku, gdy para łączy wyrazy lub krótkie wyrażenia, przecinka nie ma: „either tea or coffee”, „neither the cat nor the dog”.
„Nie tylko wygrała, ale też pobiła rekord” – po polsku szyk się nie zmienia
Gdy not only otwiera zdanie, angielski stosuje szyk pytający: „Not only did she win the race, but she also broke the record.” W środku zdania szyk zostaje zwykły: „She not only won but also broke the record.”
💡 Neither… nor = przeczenie już w środku: bez doesn't / didn't przy czasowniku.
💡 „Zarówno…, jak i…” → both… and; „albo…, albo…” → either… or – i bez przecinka między wyrazami.
💡 Not only na początku zdania → szyk pytający: Not only did she…
"What should we serve — pasta or a salad?"
"Let's do both — a pasta dish and a salad."
"Good idea. And for dessert, either cake or fruit."
"Neither one is wrong — let's just get both and let people choose."
Ćwiczenie 1 · Wybierz poprawne zdanie
Choose the correct sentence.
Ćwiczenie 2 · Wybierz poprawne zdanie
Choose the correct sentence.
Ćwiczenie 3 · Wybierz poprawne zdanie
Choose the correct sentence.
Ćwiczenie 4 · Wybierz poprawne zdanie
Choose the correct sentence.
Ćwiczenie 5 · Wybierz zdanie o budowie równoległej
Choose the correct sentence (parallel structure).
Ćwiczenie 6 · Wybierz właściwą formę czasownika
Choose the correct sentence: 'Neither the manager nor the employees ___ happy with the change.'
Ćwiczenie 7 · Wybierz właściwą formę czasownika
Choose the correct sentence: 'Either the players or the coach ___ responsible.'
Ćwiczenie 8 · Wybierz poprawne zdanie
Choose the correct sentence.
Ćwiczenie 9 · Połącz zdania, używając „both… and”
Join using 'both...and': 'She is smart. She is kind.'
Ćwiczenie 10 · Połącz zdania, używając „neither… nor”
Join using 'neither...nor': 'He doesn't like coffee. He doesn't like tea.'
Ćwiczenie 11 · Przyporządkuj do grup
Posortowano: 0 / 6
Ćwiczenie 12 · Pułapka: „nie… ani…, ani…”
Polish: "Nie mówi ani po francusku, ani po hiszpańsku." Which English sentence is correct?
Ćwiczenie 13 · Pułapka: „zarówno…, jak i…”
Polish: "Mówi zarówno po angielsku, jak i po francusku." Which English sentence is correct?
Pięć szybkich pytań: sprawdź, co już umiesz.
Pytanie 1 / 5
Wynik: 0/0
Choose the correct sentence.
Kontrast i przyzwolenie: although, despite, however
Although + zdanie, despite + rzeczownik lub -ing, however między zdaniami: jak „chociaż”, „mimo” i „jednak”, ale bez „despite of”.
Wyrażanie celu: to, in order to, so that
Cel po angielsku: to, in order to, so as to, so that i for + -ing. Jak przełożyć polskie „żeby” i czym cel różni się od skutku.
Wyrażanie skutku: so, therefore, as a result
So (spójnik, tylko przecinek) a therefore, as a result, consequently, thus (kropka lub średnik). Interpunkcja inna niż przy „dlatego”.
Wyrazy łączące: however, therefore, moreover
However, therefore, moreover, for example łączą osobne zdania i wymagają innej interpunkcji niż spójniki. Bez kalek typu „from the other side”.