Fałszywi przyjaciele: angielski dla Polaków

dres≠dress

Po angielsku powiesz:

tracksuit; tracksuit bottoms, joggers (BrE), sweatpants (AmE) – same spodnie

dress znaczy:

sukienka; strój, ubiór (np. „dress code” = zasady ubioru)

„Dress” to po angielsku sukienka, więc zdanie z błędem brzmi dość zabawnie. Bluza z kapturem to „a hoodie”.

bluza≠blouse

Po angielsku powiesz:

sweatshirt; hoodie (z kapturem); fleece (polar)

blouse znaczy:

bluzka damska, zwykle elegancka, w stylu koszuli

„Blouse” nosi raczej kobieta do pracy albo na wyjście. Sportowa bluza bez kaptura to „a sweatshirt”.

golf (sweter)≠golf

Po angielsku powiesz:

polo neck (BrE), turtleneck (AmE)

golf znaczy:

golf (gra)

Sweter z golfem to „a polo-neck jumper” (BrE) albo „a turtleneck sweater” (AmE). „To play golf” = grać w golfa.

smoking (strój)≠smoking

Po angielsku powiesz:

dinner jacket (BrE), tuxedo (AmE)

smoking znaczy:

palenie (papierosów) – „No smoking” = zakaz palenia

Napis „black tie” na zaproszeniu oznacza właśnie smoking dla panów i strój wieczorowy dla pań.

marynarka (część garnituru)≠marine

Po angielsku powiesz:

jacket, suit jacket; blazer

marine znaczy:

żołnierz piechoty morskiej; (przymiotnik) morski, np. „marine life” = życie w morzu

Marynarka wojenna to „the navy”: „My uncle served in the navy.”

apartament≠apartment

Po angielsku powiesz:

suite (w hotelu); luxury flat (BrE), luxury apartment (AmE)

apartment znaczy:

mieszkanie – każde, także zupełnie zwykłe (słowo typowe dla amerykańskiego angielskiego)

W brytyjskim angielskim zwykłe mieszkanie to „a flat”, w amerykańskim „an apartment”. Samo „apartment” nie brzmi luksusowo – jeśli chcesz to podkreślić, powiedz „a luxury apartment”.

parapet (okienny)≠parapet

Po angielsku powiesz:

windowsill, window ledge

parapet znaczy:

niski murek, balustrada (np. na moście, dachu, murach obronnych)

transparent (na demonstracji)≠transparent

Po angielsku powiesz:

banner; placard (mniejszy, trzymany w rękach)

transparent znaczy:

przezroczysty; (o procedurach, decyzjach) jawny, przejrzysty

„Transparent” to w angielskim tylko przymiotnik: „transparent glass” = przezroczyste szkło.

kaucja≠caution

Po angielsku powiesz:

deposit; bail (w sądzie)

caution znaczy:

ostrożność; ostrzeżenie (np. „Caution: wet floor” = uwaga, mokra podłoga)

Kaucja za butelkę to też „a deposit”. Wyjść za kaucją = „to be released on bail”.

lokal (restauracja, bar; pomieszczenie)≠local

Po angielsku powiesz:

restaurant, bar, venue; premises (pomieszczenia firmy)

local znaczy:

(przymiotnik) miejscowy, lokalny; (rzeczownik, BrE) pobliski pub, do którego ktoś stale chodzi

„The locals” = miejscowi, mieszkańcy. „A local newspaper” = lokalna gazeta.

rondo≠rondo

Po angielsku powiesz:

roundabout (BrE), traffic circle (AmE)

rondo znaczy:

rondo w muzyce (forma utworu)

Na rondzie możesz usłyszeć: „Take the second exit at the roundabout” – zjedź drugim zjazdem.

parking (miejsce)≠parking

Po angielsku powiesz:

car park (BrE), parking lot (AmE)

parking znaczy:

parkowanie (czynność) – „No parking” = zakaz parkowania

Parking piętrowy = „a multi-storey car park” (BrE) lub „a parking garage” (AmE). Miejsce parkingowe = „a parking space”.

mandat (kara)≠mandate

Po angielsku powiesz:

fine; ticket (np. za parkowanie lub prędkość)

mandate znaczy:

mandat (polityczny), pełnomocnictwo, upoważnienie do działania

Ogólnie kara pieniężna to „a fine”: „I had to pay a fine.” Za złe parkowanie dostaje się „a parking ticket”.

kemping (miejsce)≠camping

Po angielsku powiesz:

campsite (BrE), campground (AmE)

camping znaczy:

biwakowanie, spanie pod namiotem (czynność): „We went camping.”

Pole dla przyczep kempingowych to „a caravan park” (BrE) lub „an RV park” (AmE).

konkurs≠concourse

Po angielsku powiesz:

competition, contest

concourse znaczy:

hala, duży korytarz (np. na dworcu lub lotnisku)

„Contest” często dotyczy konkursów talentów lub piękności, „competition” pasuje prawie zawsze. Konkurs z pytaniami to „a quiz”.

hazard (gry na pieniądze)≠hazard

Po angielsku powiesz:

gambling

hazard znaczy:

zagrożenie, niebezpieczeństwo

„A health hazard” = zagrożenie dla zdrowia. Hazardzista to „a gambler”.

pensja≠pension

Po angielsku powiesz:

salary (miesięczna), pay; wages (tygodniowe, godzinowe)

pension znaczy:

emerytura, renta

Emeryt to „a pensioner” (BrE) lub „a retiree” (AmE). Przejść na emeryturę = „to retire”. Dostać podwyżkę = „to get a pay rise” (BrE) lub „a raise” (AmE).

szef≠chef

Po angielsku powiesz:

boss; manager, head

chef znaczy:

szef kuchni, kucharz (w restauracji)

Szef kuchni to właśnie „a chef” – tu słowa się zgadzają. Szef całej firmy to „the head of the company” lub „the CEO”.

magazyn (składowisko)≠magazine

Po angielsku powiesz:

warehouse; storeroom (mniejsze pomieszczenie)

magazine znaczy:

czasopismo, magazyn (kolorowy)

Polskie „magazyn” może też znaczyć czasopismo – wtedy odpowiada angielskiemu „magazine”. Magazynier = „a warehouse worker”.

ewidencja≠evidence

Po angielsku powiesz:

records, register

evidence znaczy:

dowody (np. w sądzie); dowód, oznaka czegoś

„Evidence” jest niepoliczalne: „There's no evidence” = nie ma dowodów. Jeden dowód to „a piece of evidence”.

fabryka≠fabric

Po angielsku powiesz:

factory; plant (zakład przemysłowy)

fabric znaczy:

tkanina, materiał

„This dress is made of a soft fabric” = ta sukienka jest z miękkiej tkaniny.

dyrektor (szkoły)≠director

Po angielsku powiesz:

headteacher (BrE), principal (AmE)

director znaczy:

dyrektor (w firmie, członek zarządu); reżyser (filmu, spektaklu)

Mówi się też „headmaster” lub „headmistress”, zwłaszcza w brytyjskich szkołach prywatnych. Reżyser filmu to „the director”: „Who directed this film?”

akademik≠academic

Po angielsku powiesz:

hall of residence (BrE), dormitory, dorm (AmE)

academic znaczy:

naukowiec, pracownik uczelni; (przymiotnik) akademicki, naukowy

Brytyjscy studenci mówią krótko „halls”: „I lived in halls.” „The academic year” = rok akademicki.

kolokwium≠colloquium

Po angielsku powiesz:

test; midterm (AmE, w połowie semestru)

colloquium znaczy:

seminarium lub konferencja naukowa

Egzamin końcowy to „a final exam”. Sprawdzian ustny = „an oral test”.

sesja (egzaminacyjna)≠session

Po angielsku powiesz:

exams, exam period; finals (na koniec studiów)

session znaczy:

posiedzenie (np. parlamentu); spotkanie, zajęcia (np. „a training session” = trening)

Sesja zdjęciowa to „a photo session” lub „a photo shoot” – tu słowa się zgadzają.

notes≠notes

Po angielsku powiesz:

notebook, notepad

notes znaczy:

notatki (to, co zapisujesz): „to take notes” = robić notatki

„Notes” to liczba mnoga od „note”, więc nie może stać po nim „a”. Zeszyt szkolny to też „a notebook” lub „an exercise book” (BrE).

lektura (szkolna)≠lecture

Po angielsku powiesz:

set book (BrE), required reading; reading

lecture znaczy:

wykład (na uczelni); (potocznie) kazanie, reprymenda

„It's a good read” = to dobra lektura. „My dad gave me a lecture” = tata prawił mi kazanie.

promotor (pracy dyplomowej)≠promoter

Po angielsku powiesz:

supervisor, thesis supervisor (BrE), advisor (AmE)

promoter znaczy:

organizator koncertów, imprez lub walk; osoba promująca produkt

Obrona pracy to „a thesis defence” (BrE) lub „defense” (AmE).

sympatyczny≠sympathetic

Po angielsku powiesz:

nice, friendly, likeable

sympathetic znaczy:

współczujący; wyrozumiały, przychylny

„She was very sympathetic when my cat died” = bardzo mi współczuła, gdy umarł mój kot.

ordynarny≠ordinary

Po angielsku powiesz:

vulgar, rude, crude

ordinary znaczy:

zwykły, zwyczajny, przeciętny

„An ordinary day” = zwyczajny dzień. Przeklinać = „to swear”.

fatalny≠fatal

Po angielsku powiesz:

terrible, awful, dreadful

fatal znaczy:

śmiertelny; zgubny, katastrofalny w skutkach

„A fatal accident” = wypadek śmiertelny. „A fatal mistake” to błąd o bardzo poważnych skutkach, a nie po prostu coś nieudanego.

genialny≠genial

Po angielsku powiesz:

brilliant, ingenious; great (potocznie)

genial znaczy:

serdeczny, przyjazny, dobroduszny

Geniusz to „a genius”: „She's a genius!” „A genial host” = serdeczny, gościnny gospodarz.

konsekwentny≠consequent

Po angielsku powiesz:

consistent; firm

consequent znaczy:

wynikający z czegoś, będący skutkiem (słowo formalne)

Konsekwencja w działaniu = „consistency”. Konsekwencje w sensie skutków to „consequences” – tu słowa się zgadzają.

ekstra (super)≠extra

Po angielsku powiesz:

great, awesome, cool

extra znaczy:

dodatkowy (np. „extra cheese” = dodatkowy ser); w młodzieżowym slangu – przesadny, „za bardzo”

„She's so extra” w slangu znaczy, że ktoś przesadza i robi z siebie widowisko – to raczej nie komplement.

kawaler (nieżonaty mężczyzna)≠cavalier

Po angielsku powiesz:

bachelor; single

cavalier znaczy:

beztroski, lekceważący (np. „a cavalier attitude”); dawniej kawalerzysta, rycerz

Na co dzień częściej mówi się: „He's still single.” Wieczór kawalerski = „a stag night” (BrE) lub „a bachelor party” (AmE).

lunatyk≠lunatic

Po angielsku powiesz:

sleepwalker

lunatic znaczy:

szaleniec, wariat (potoczne i obraźliwe)

Lunatykować = „to sleepwalk”. Słowa „lunatic” lepiej w ogóle unikać – brzmi obraźliwie.

aktualny≠actual

Po angielsku powiesz:

current, up to date; valid (ważny)

actual znaczy:

rzeczywisty, faktyczny, prawdziwy

„The actual price was much higher” = rzeczywista cena była dużo wyższa. Aktualny adres = „your current address”.

aktualnie≠actually

Po angielsku powiesz:

currently, at the moment, now

actually znaczy:

tak naprawdę, właściwie, w rzeczywistości

„Actually” często prostuje to, co ktoś powiedział, albo dodaje coś zaskakującego: „Actually, I'm from Gdańsk, not Gdynia.”

ewentualnie≠eventually

Po angielsku powiesz:

possibly, maybe; alternatively, or else; if necessary

eventually znaczy:

w końcu, ostatecznie (po długim czasie lub wielu próbach)

„We waited for two hours and eventually the bus came” = czekaliśmy dwie godziny i w końcu przyjechał autobus.

ewentualny≠eventual

Po angielsku powiesz:

possible, potential; any

eventual znaczy:

ostateczny, końcowy (który nastąpi w końcu)

„Her eventual success” = jej ostateczny sukces (po wielu próbach).

data≠data

Po angielsku powiesz:

date

data znaczy:

dane (informacje, liczby, wyniki)

Data urodzenia = „date of birth”. „We need more data” = potrzebujemy więcej danych.

termin (ostateczna data)≠term

Po angielsku powiesz:

deadline; date; appointment (np. u lekarza)

term znaczy:

semestr, trymestr (BrE); okres (np. kadencji); termin, czyli wyraz specjalistyczny

Termin u lekarza = „an appointment”. „A technical term” = termin techniczny – w tym jednym znaczeniu słowa się zgadzają.

historia (opowieść)≠history

Po angielsku powiesz:

story

history znaczy:

historia jako dzieje i przedmiot szkolny; przeszłość (np. „medical history” = historia choroby)

„History” to tylko dzieje i przeszłość: „I love history.” Anegdota czy wymyślona opowieść to zawsze „a story”.

bilion≠billion

Po angielsku powiesz:

trillion (1 000 000 000 000)

billion znaczy:

miliard (1 000 000 000)

Polski miliard to angielski „billion”, a polski bilion – angielski „trillion”. Słowa „milliard” w angielskim już się nie używa.

okazja (sposobność; korzystna cena)≠occasion

Po angielsku powiesz:

opportunity, chance; bargain (korzystny zakup)

occasion znaczy:

okazja w sensie uroczystości lub wydarzenia; raz, sytuacja („on this occasion” = tym razem)

„A special occasion” = wyjątkowa okazja, np. urodziny lub ślub. Kupić coś okazyjnie: „It was a bargain.”

rezygnować (z czegoś)≠resign

Po angielsku powiesz:

give up; cancel; decide not to do something

resign znaczy:

złożyć rezygnację, odejść ze stanowiska lub z pracy

„The minister resigned” = minister podał się do dymisji – tu znaczenia się pokrywają. Zrezygnować z karnetu na siłownię = „to cancel your gym membership”, z marzeń – „to give up on your dreams”.

realizować (plan, projekt)≠realise

Po angielsku powiesz:

carry out, implement; complete

realise znaczy:

uświadomić sobie, zdać sobie sprawę

„I realised I'd left my keys at home” = nagle dotarło do mnie, że klucze zostały w domu. Spełnić marzenie = „to realise a dream” – tu wyjątkowo się zgadza. W AmE pisze się „realize”.

pretendować (do czegoś)≠pretend

Po angielsku powiesz:

aspire to; claim; be a contender for

pretend znaczy:

udawać

„He pretended to be asleep” = udawał, że śpi. „Pretend” to częste słowo w codziennej rozmowie – zapamiętaj je jako „udawać”.

kombinować≠combine

Po angielsku powiesz:

scheme, wangle; try to work something out; be up to something

combine znaczy:

łączyć (np. kolory, składniki, zalety)

„What are you up to?” = co kombinujesz? „Combine the flour and the eggs” = połącz mąkę z jajkami.

dysponować (czymś)≠dispose

Po angielsku powiesz:

have, have available, have at your disposal

dispose znaczy:

pozbyć się, wyrzucić (w zwrocie „dispose of something”)

„Please dispose of your rubbish properly” = prosimy wyrzucać śmieci we właściwe miejsce. Do twojej dyspozycji = „at your disposal”.

kontrolować, kontrola (sprawdzać, sprawdzanie)≠control

Po angielsku powiesz:

check, inspect; (rzeczownik) check, inspection

control znaczy:

kierować, panować nad czymś, sterować; (rzeczownik) władza, panowanie nad czymś

„Passport control” na lotnisku i „quality control” w fabryce to stałe wyrażenia. „She can't control her dog” = ona nie panuje nad swoim psem.

chipsy≠chips

Po angielsku powiesz:

crisps (BrE), chips (AmE)

chips znaczy:

frytki (BrE); chipsy (AmE)

„Fish and chips” to ryba z frytkami. W USA frytki to „fries” (lub „French fries”), a chipsy – „chips”.

baton (słodycz)≠baton

Po angielsku powiesz:

chocolate bar (BrE), candy bar (AmE)

baton znaczy:

pałka (policyjna); batuta (dyrygenta); pałeczka (w sztafecie)

Baton musli = „a cereal bar”, proteinowy – „a protein bar”. „To pass the baton” = przekazać pałeczkę (także w przenośni).

ekspedient, ekspedientka≠expedient

Po angielsku powiesz:

shop assistant, sales assistant (BrE); salesclerk (AmE)

expedient znaczy:

(przymiotnik, formalne) dogodny, korzystny – często doraźnie, kosztem zasad; (rzeczownik) doraźny środek

Kasjer lub kasjerka = „a cashier”. „It was politically expedient” = to było korzystne politycznie.

market (budowlany, spożywczy)≠market

Po angielsku powiesz:

supermarket; DIY store (BrE), home improvement store (AmE) – market budowlany

market znaczy:

targ, bazar; rynek (w ekonomii)

„Market” to po angielsku targ lub rynek: „a farmers' market”, „the job market”. Market spożywczy to po prostu „a supermarket”.

prospekt (broszura, ulotka)≠prospect

Po angielsku powiesz:

brochure, leaflet; prospectus (oferta uczelni lub spółki)

prospect znaczy:

perspektywa, widoki na przyszłość, szansa

„Job prospects” = perspektywy zatrudnienia. Ulotka reklamowa to „a leaflet” lub „a flyer”.

kasa (w sklepie, biletowa)≠cash

Po angielsku powiesz:

checkout, till (BrE), cash register (AmE); ticket office, box office

cash znaczy:

gotówka

Kasa biletowa na dworcu = „the ticket office”, w kinie lub teatrze – „the box office”. „Can I pay in cash?” = czy mogę zapłacić gotówką?

paragon≠paragon

Po angielsku powiesz:

receipt

paragon znaczy:

wzór, ideał (słowo książkowe: „a paragon of virtue” = wzór cnót)

Paragon trzeba zwykle pokazać, żeby oddać towar: „Do you have the receipt?” Faktura = „an invoice”.

reklamacja≠reclamation

Po angielsku powiesz:

complaint; return (zwrot towaru); warranty claim

reclamation znaczy:

rekultywacja, odzyskiwanie (np. terenów od morza, surowców z odpadów)

Złożyć reklamację = „to make a complaint” lub „to complain”. Zwrócić towar = „to return something”. Gwarancja = „a warranty” lub „a guarantee”.

kurs (walut)≠course

Po angielsku powiesz:

exchange rate, rate

course znaczy:

kurs (nauki); przebieg, bieg (wydarzeń); danie (np. „main course” = danie główne)

Kantor = „a currency exchange” lub „a bureau de change” (BrE). Kurs angielskiego to „an English course” – tu znaczenia się zgadzają.

marmolada≠marmalade

Po angielsku powiesz:

jam; jelly (AmE, gładki)

marmalade znaczy:

dżem z owoców cytrusowych, najczęściej z gorzkich pomarańczy

Brytyjczycy jedzą „marmalade” na śniadanie – zwykle pomarańczową. Słoik dżemu = „a jar of jam”.

biszkopt≠biscuit

Po angielsku powiesz:

sponge cake, sponge

biscuit znaczy:

herbatnik, kruche ciastko (BrE); miękka bułeczka podawana do dań (AmE)

Herbatnik to w BrE „a biscuit”, w AmE „a cookie”. Podłużne biszkopty to „sponge fingers” (BrE) lub „ladyfingers” (AmE).

tort≠tort

Po angielsku powiesz:

cake; birthday cake, layer cake

tort znaczy:

czyn niedozwolony, delikt (termin prawniczy)

Słowo „torte” spotkasz w nazwach niektórych tortów, np. „Sachertorte”, ale na co dzień mówi się po prostu „cake”.

sałata≠salad

Po angielsku powiesz:

lettuce

salad znaczy:

sałatka (danie z warzyw lub innych składników)

Sałatka to „a salad”: „a Greek salad”. Główka sałaty = „a head of lettuce”.

papryka (warzywo)≠paprika

Po angielsku powiesz:

pepper; red/green/yellow pepper (BrE), bell pepper (AmE)

paprika znaczy:

papryka mielona (przyprawa)

Ostra papryczka = „a chilli” (BrE) lub „a chili pepper” (AmE). Pieprz to też „pepper” – zwykle wynika to z kontekstu.

recepta≠recipe

Po angielsku powiesz:

prescription

recipe znaczy:

przepis (kulinarny)

Lek na receptę = „prescription medicine”, bez recepty – „over the counter”. „A recipe for pancakes” = przepis na naleśniki.

prezerwatywa≠preservative

Po angielsku powiesz:

condom

preservative znaczy:

konserwant (w żywności, kosmetykach)

Na etykietach często zobaczysz „No preservatives” = bez konserwantów – to nie ma nic wspólnego z antykoncepcją.

angina≠angina

Po angielsku powiesz:

tonsillitis; strep throat (AmE, bakteryjna)

angina znaczy:

dławica piersiowa (ból w klatce piersiowej związany z sercem)

Ból gardła = „a sore throat”. Angina w angielskim to poważny problem z sercem, więc u lekarza lepiej się nie pomylić.

kondycja (fizyczna)≠condition

Po angielsku powiesz:

fitness; be fit, be in good shape

condition znaczy:

stan (np. zdrowia, samochodu); warunek; przewlekła choroba („a heart condition” = choroba serca)

Mam dobrą kondycję = „I'm fit” lub „I'm in good shape”. „The car is in good condition” = samochód jest w dobrym stanie.

gabinet (lekarski; pokój do pracy)≠cabinet

Po angielsku powiesz:

consulting room; surgery (BrE), doctor's office (AmE); study (pokój do pracy w domu)

cabinet znaczy:

szafka (np. kuchenna, łazienkowa); gabinet w sensie rządu (ministrowie)

Gabinet kosmetyczny = „a beauty salon”. „A filing cabinet” = szafka na dokumenty.

audycja (radiowa)≠audition

Po angielsku powiesz:

programme (BrE), program (AmE), broadcast; show

audition znaczy:

przesłuchanie (dla aktora, piosenkarza, muzyka), casting

„She has an audition for the musical tomorrow” = jutro ma przesłuchanie do musicalu.

fabuła≠fable

Po angielsku powiesz:

plot, storyline

fable znaczy:

bajka (zwykle z morałem, np. o zwierzętach)

Bajki Krasickiego to po angielsku „fables” – tu słowa się zgadzają. Baśń dla dzieci to „a fairy tale”.

monitoring (kamery)≠monitoring

Po angielsku powiesz:

CCTV (BrE), security cameras

monitoring znaczy:

monitorowanie, obserwowanie, śledzenie czegoś w czasie

„Monitoring” to w angielskim proces: „air quality monitoring” = monitorowanie jakości powietrza. Nagranie z kamery = „CCTV footage”.

playback (śpiewanie z playbacku)≠playback

Po angielsku powiesz:

lip-syncing; miming (BrE)

playback znaczy:

odtwarzanie (nagrania, filmu); funkcja odtwarzania

Śpiewać z playbacku = „to lip-sync” lub (BrE) „to mime”. „Video playback” = odtwarzanie wideo.

aparat (fotograficzny; na zęby; słuchowy)≠apparatus

Po angielsku powiesz:

camera; braces (na zęby); hearing aid (słuchowy)

apparatus znaczy:

sprzęt, aparatura (słowo formalne lub techniczne); struktura, np. „the state apparatus” = aparat państwowy

Kamera wideo to też zwykle „a camera”. „She wears braces” = nosi aparat na zęby.