Zdania rzeczownikowe (noun clauses)

B1 · Średnio zaawansowanyZdania dopełnieniowe i okolicznikowe

I believe that she is right. What he said surprised everyone. Całe zdanie podrzędne pełni rolę rzeczownika – jak polskie „że…” i „to, co…”.

Czego się nauczysz

  • Noun clause to całe zdanie podrzędne, które pełni rolę podmiotu, dopełnienia, orzecznika (po is) albo stoi po przyimku
  • Najczęstsze są that-clauses (≈ „że…”): I think that..., The problem is that..., It's important that...
  • Wh-clauses (what, whoever, whatever...) działają tak samo i odpowiadają polskim „to, co”, „kto” i „cokolwiek”
  • Przed that nie ma przecinka, a w zdaniu podrzędnym szyk to zawsze podmiot + czasownik
  • Pytania zależne (z if/whether lub słowem pytającym, bez inwersji) omawia lekcja „Pytania pośrednie (indirect questions)”

Zdanie, które pełni rolę rzeczownika

Noun clause (zdanie rzeczownikowe) to grupa słów z własnym podmiotem i orzeczeniem, która w zdaniu zajmuje miejsce rzeczownika: podmiotu, dopełnienia, orzecznika po is albo dopełnienia po przyimku.

Znasz to z polskiego: „Uważam, że ona ma rację” (dopełnienie) albo „To, co powiedział, zaskoczyło wszystkich” (podmiot). Po angielsku: „I believe that she is right.” „What he said surprised everyone.” Budowa jest podobna, ale uważaj na trzy rzeczy: po angielsku przed that nie stawiamy przecinka, „to, co” to jedno słowo what, a każde zdanie musi mieć podmiot („Ważne jest, że…” → „It's important that…”).

"I believe that she is right."
"What he said surprised everyone."

That-clauses

Najczęstsze zdanie rzeczownikowe zaczyna się od that, czyli polskiego „że”. Stoi po czasownikach myślenia i mówienia (think, believe, know, say, hope) albo po is, kiedy nazywamy problem, nadzieję czy fakt.

Przecinek: po polsku przed „że” przecinek jest obowiązkowy („Myślę, że to dobry pomysł”). Po angielsku przed that nie ma przecinka: „I think that it's a good idea”, nie „I think, that…”. To jeden z najczęstszych błędów Polaków w pisaniu.

„Problem polega na tym, że…” albo po prostu „Problem w tym, że…” to po angielsku krótko: „The problem is that we're out of time.” – z that, nie what i bez żadnego „in this”.

„Ważne, żeby wszyscy przyszli na czas”: po polsku zdanie nie ma podmiotu, a po angielsku musi go mieć – stawiamy it: „It's important that everyone arrives on time.”, nigdy „Is important that…”. Zamiast polskiego „żeby” + forma przeszła (przyszli) po angielsku zwykle wystarczy zwykły czas teraźniejszy: everyone arrives. Możliwe jest też „It's important for everyone to arrive on time”.

Opuszczanie that: po polsku „że” nie znika, ale w mówionym angielskim that często pada, gdy zdanie jest dopełnieniem: „I think (that) it's a good idea.” Naucz się rozpoznawać takie zdania. Gdy jednak that-clause jest podmiotem na początku zdania, that jest obowiązkowe: „That he decided to resign shocked the team.”

"I think (that) it's a good idea."
"The problem is that we're out of time."
"It's important that everyone arrives on time."

Wh-clauses

Zdanie rzeczownikowe może też zaczynać się od słowa wh- (what, whoever, whatever, whichever...). Przydaje się szczególnie jako podmiot i po przyimku.

„To, co” to po angielsku jedno słowo what – polskiego „to” nie tłumaczymy: „To, co powiedział, zaskoczyło wszystkich” → „What he said surprised everyone.”, nie „That what he said…”. Podobnie „wszystko, co” to „everything (that)…” albo „all (that)…”, nigdy „all what”.

Po przyimku: po polsku mówimy „Interesuje mnie to, co odkryła”, „Cieszę się z tego, że tu jesteś”, „Chodzi o to, że…”. Konstrukcja „przyimek + to, że” nie ma odpowiednika w angielskim: po przyimku nie postawisz that-clause. Użyj what („I'm interested in what she discovered”), formy -ing albo „the fact that…”. Często wystarczy też pominąć przyimek: „I'm glad (that) you're here.”

Bez dodatkowego podmiotu: „To, czego ona potrzebuje, to przerwa” → „What she needs is a break.” Polskie „to” przed orzecznikiem nie zamienia się w it: zdanie rzeczownikowe samo jest podmiotem.

„Kto pierwszy skończy, wygrywa nagrodę” to „Whoever finishes first wins a prize.” Samo who w tej roli brzmi archaicznie (tylko w przysłowiach, np. „Who dares wins”). Dla „cokolwiek zdecydujesz” użyj whatever. W środku zdania podrzędnego zawsze podmiot + czasownik: „what the teacher said”, a nie „what said the teacher”, choć po polsku „co powiedział nauczyciel” brzmi naturalnie.

"What he said surprised everyone."
"I'm interested in what she discovered."
"Whoever finishes first wins a prize."

Prawdziwy angielski

"What she needs is a break."
"My hope is that things improve soon."
"Whatever you decide is fine with me."
"She announced that everyone should evacuate."

Uwaga

✗I think, that it's a good idea.
✓I think that it's a good idea.

Polski przecinek przed „że” nie przechodzi do angielskiego: przed that nie ma przecinka.

✗Is important that everyone arrives on time.
✓It's important that everyone arrives on time.

Kalka z „Ważne jest, że…”. Angielskie zdanie musi mieć podmiot: it.

✗That what he said surprised everyone.
✓What he said surprised everyone.

„To, co” to jedno słowo what. Polskiego „to” nie tłumaczymy.

✗I believe all what she says.
✓I believe everything (that) she says.

„Wszystko, co mówi” → everything (that) / all (that), nigdy all what.

✗The problem is what we're out of time.
✓The problem is that we're out of time.

„Problem w tym, że…”: fakt wprowadzany przez „że” → that. What odpowiada „to, co”.

✗I'm interested in that she discovered.
✓I'm interested in what she discovered.

Polskie „interesuje mnie to, co…”, „cieszę się z tego, że…” kusi, ale po przyimku nie stoi that-clause. Tu: in what.

✗What you decide it is fine with me.
✓Whatever you decide is fine with me.

Nie powtarzaj podmiotu przez it, jak polskie „to” w „To, co zdecydujesz, to…”. A „cokolwiek zdecydujesz” to whatever.

✗What said the teacher surprised everyone.
✓What the teacher said surprised everyone.

Nie kopiuj swobodnego polskiego szyku „co powiedział nauczyciel”: w zdaniu rzeczownikowym podmiot + czasownik.

✗She decided to resign shocked the team.
✓That she decided to resign shocked the team.

Na początku zdania that-clause w roli podmiotu zawsze zachowuje that (por. „To, że zrezygnowała, zszokowało zespół”).

Porównanie z polskim

Polski odróżnia „że” (fakt) od „to, co” (rzecz): „Problem w tym, że…”, „To, co powiedział…”

To pomaga: „że” = that, „to, co” = what. „Problem w tym, że nie mamy czasu” → „The problem is that we're out of time.”; „To, co powiedział, zaskoczyło wszystkich” → „What he said surprised everyone.” Jeśli po polsku jest samo „że”, po angielsku jest that, a nie what.

Po polsku przed „że”, „co”, „kto” zawsze stawiamy przecinek: „Myślę, że masz rację”

Po angielsku zdanie rzeczownikowe nie jest oddzielane przecinkiem: „I think that you're right.”, „What he said surprised everyone.” Przecinek przed that albo po zdaniu-podmiocie to błąd interpunkcyjny.

Po polsku przyimek łączy się z „to, że”: „Cieszę się z tego, że…”, „Chodzi o to, że…”

Po angielsku po przyimku nie może stać that-clause. Zostają what („interested in what she discovered”), forma -ing albo „the fact that”. A „chodzi o to, że…” to najczęściej po prostu „the point is that…”.

„Ważne, żeby…”, „Wygląda na to, że…” – po polsku bez podmiotu

Angielskie zdanie potrzebuje podmiotu, więc wchodzi it: „It's important that everyone arrives on time.”, „It seems that…”. Zamiast „żeby” + forma przeszła zwykle stoi czas teraźniejszy z -s w 3. osobie: everyone arrives.

💡 „że” → that; „to, co” → what; „kto” (każdy, kto) → whoever; „cokolwiek” → whatever.

💡 Przed that nie ma przecinka, choć przed „że” zawsze jest.

💡 „Ważne jest, że/żeby…” → It's important that… (z it).

💡 Po przyimku: what / -ing / the fact that, nigdy samo that.

Z życia wzięte: dzielimy się opinią

"What do you think about the new plan?"

"Honestly, I think that it needs more work."

"That's fair. What worries me most is that we're running out of time."

"True. Whatever we decide, let's decide soon."

Ćwiczenia

Ćwiczenie 1 · Wybierz zdanie, w którym noun clause jest dopełnieniem

Choose the sentence with a noun clause as the object.

Ćwiczenie 2 · Wybierz zdanie, w którym noun clause jest podmiotem

Choose the sentence with a noun clause as the subject.

Ćwiczenie 3 · Wybierz poprawne zdanie

Choose the correct sentence with a noun clause as a complement.

Ćwiczenie 4 · Wybierz poprawne zdanie

Choose the correct sentence.

Ćwiczenie 5 · Wybierz zdanie, w którym można opuścić that

Choose the sentence where 'that' can be naturally dropped.

Ćwiczenie 6 · Wybierz poprawne zdanie

Choose the correct sentence with a noun clause as the object of a preposition.

Ćwiczenie 7 · Wybierz poprawne zdanie

Choose the correct sentence.

Ćwiczenie 8 · Odpowiedz na pytanie o pytania zależne

For embedding a yes/no or WH- question as a noun clause (with no inversion), which lesson covers that in depth?

Ćwiczenie 9 · Połącz zdania

Combine using a that-clause as the object: 'She announced something. Everyone should evacuate.'

Ćwiczenie 10 · Przekształć zdanie

Rewrite starting with a noun clause as the subject: 'His decision to resign shocked the team.' (use 'That he decided to resign')

Ćwiczenie 11 · Przyporządkuj do grup

that she is right
what he said
that we're out of time
what she discovered

Posortowano: 0 / 4

Ćwiczenie 12 · Typowy błąd: przecinek przed that

Polish: "Myślę, że masz rację." Which English sentence is punctuated correctly?

Szybki test

Pięć szybkich pytań: sprawdź, co już umiesz.

Pytanie 1 / 5

Wynik: 0/0

Choose the sentence with a noun clause as the subject.

Co już umiesz

  • Noun clause pełni rolę podmiotu, dopełnienia, orzecznika po is albo stoi po przyimku – jak rzeczownik.
  • That-clauses (≈ „że…”) są najczęstsze: po czasownikach myślenia i mówienia albo po is; „Ważne jest, że…” → It's important that…
  • Przed that nie ma przecinka. Jako dopełnienie that często znika, jako podmiot na początku zdania – nigdy.
  • Wh-clauses działają tak samo: „to, co” → what, „kto” → whoever, „cokolwiek” → whatever; po przyimku nie stoi that.
  • Pytania zależne omawia lekcja „Pytania pośrednie (indirect questions)”.
Zobacz wszystkie lekcje z tej kategorii