Zdania okolicznikowe czasu

W zdaniu czasowym nie ma czasu przyszłego

To najważniejsza zasada tej lekcji: nawet gdy mówisz o przyszłości, zdanie zaczynające się od when, as soon as, before, after, until albo once stoi w czasie teraźniejszym (present simple, czasem present perfect: when I've finished) – nigdy z will. To, że chodzi o przyszłość, widać z kontekstu i ze zdania głównego. W podręcznikach ta reguła nazywa się „no future in time clauses”.

Po polsku jest odwrotnie: po „kiedy”, „gdy”, „jak tylko” używasz czasu przyszłego, najczęściej dokonanego: „Zadzwonię, kiedy przyjadę.” Dlatego tak kusi „when I will arrive”. Po angielsku to „I'll call you when I arrive.” Prosty trik: „przyjadę” w zdaniu z „kiedy” tłumacz tak, jakby było „przyjeżdżam”. To samo z czynnością zakończoną: „kiedy skończę” to „when I finish” albo „when I've finished” (present perfect), nigdy „when I will have finished”.

Uwaga: nie każde when wprowadza zdanie czasowe. W pytaniu zależnym („Nie wiem, kiedy przyjedzie”) will jest możliwe: „I don't know when he will arrive.” Po polsku w obu przypadkach mówisz „przyjedzie”, więc zadaj sobie pytanie: czy to odpowiedź na „kiedy?” (pytanie zależne – will może zostać), czy określenie czasu innej czynności (zdanie czasowe – bez will)? Pamiętaj też o -s w trzeciej osobie: „when she gets here”, nie „when she get here”.

Zdanie główne może być w przyszłości

Bez will zostaje tylko zdanie czasowe. Zdanie główne normalnie używa will, be going to albo innej formy przyszłej (albo trybu rozkazującego: „Once you finish, let me know.”). Tu polski nie przeszkadza: „Zaczniemy, jak tylko wszyscy będą gotowi” → „We'll start as soon as everyone is ready.” – przyszłość w zdaniu głównym zostaje, znika tylko z drugiej części.

Z by the time w zdaniu głównym często pojawia się future perfect: „Zanim przyjdziesz, będziemy już po kolacji” → „By the time you arrive, we'll have finished dinner.” By the time nie ma jednego polskiego odpowiednika – znaczy „zanim / do czasu, gdy…, coś już będzie zrobione”.

Szyk: po angielsku w obu częściach jest podmiot + czasownik. Gdy zdanie czasowe stoi na początku, stawiasz przecinek; gdy stoi na końcu, zwykle bez przecinka (inaczej niż po polsku, gdzie przecinek jest zawsze).

Słowa czasu, których dotyczy ta zasada

Zasada obejmuje każde zdanie wprowadzone przez spójnik czasu: when (kiedy, gdy), while (podczas gdy), before (zanim), after (po tym, jak), as soon as (jak tylko, gdy tylko), until (dopóki nie, aż), once (gdy już, jak tylko) i by the time (zanim, do czasu, gdy).

Kilka polskich konstrukcji sprawia kłopot. „Nie odpocznę, dopóki ten projekt nie będzie skończony”: po angielsku until, bez przeczenia i bez will w zdaniu czasowym: „I won't relax until this project is finished.” „Po tym, jak zjemy” to „after we eat” (albo „after we've eaten”) – bez that. Tak samo before: „zanim wyjdzie” = „before she leaves”.

Once znasz pewnie jako „raz”, ale na początku zdania czasowego znaczy „gdy już, jak tylko”: „Once you finish, let me know.” („Jak już skończysz, daj znać.”) A „podczas gdy” przed zdaniem to while; during, jak „podczas”, stoi tylko przed rzeczownikiem (during dinner): „While I was cooking, she was setting the table.”

Prawdziwy angielski

Uwaga

Porównanie z polskim

Ćwiczenia

Szybki test

Pięć szybkich pytań: sprawdź, co już umiesz.

Powiązane lekcje gramatyki