Close the door. Don't touch that! Tak jak po polsku, angielski tryb rozkazujący nie ma podmiotu – a do tego ma jedną formę dla wszystkich.
Czego się nauczysz
Zdanie w trybie rozkazującym zwraca się bezpośrednio do słuchacza: wydaje polecenie albo instrukcję. Nie ma w nim podmiotu you – zaczyna się od razu od formy podstawowej czasownika: „Close the door.”, „Be careful!”.
Tu polski pomaga, bo też mówisz bez podmiotu: „Zamknij drzwi”, „Uważaj!”. Angielski jest nawet prostszy: zamiast „zamknij”, „zamknijcie” i „niech pan zamknie” jest jedna forma – close – dla jednej osoby, dla grupy, dla kolegi i dla szefa. Zwykle nie dodajesz you: bez kontekstu „You close the door” brzmi jak stwierdzenie („Ty zamykasz drzwi”). You pojawia się w poleceniu tylko dla mocnego nacisku albo kontrastu, jak polskie „Ty zamknij drzwi, a ja otworzę okno”. Nie dodawaj też -s: „Sit down”, nie „Sits down”.
Uwaga na ostrzeżenia z przymiotnikiem. Po polsku „Uważaj!” albo „Bądź ostrożny!” – po angielsku najczęściej „Be careful!”, z be.
Żeby zaprzeczyć poleceniu, stawiasz Don't przed formą podstawową. Tak samo przy każdym czasowniku, także przy be: „Don't touch that!”, „Don't be late.” W bardziej oficjalnym tekście albo dla emfazy: „Do not touch.”
Po polsku wystarczy samo „nie”: „Nie dotykaj tego!”, „Nie bądź niegrzeczny”. Dlatego kusi „Not touch that!” albo „No touch that!”. Po angielsku samo not ani no nie wystarczy – potrzebujesz Don't. Z be też: „Don't be rude”, nie „Be not rude” ani „Not be rude”. I zawsze don't, nigdy doesn't – tryb rozkazujący nie zmienia się według osoby.
Uważaj na polskie czasowniki, którym po angielsku odpowiada be + przymiotnik: „Nie spóźnij się” to „Don't be late” (late to przymiotnik, nie czasownik), a „Nie bój się” to „Don't be afraid” albo „Don't be scared” – nie „Don't fear” ani „Don't have fear”. „Nie martw się” to po prostu „Don't worry”, bez „yourself”.
Please na początku albo na końcu sprawia, że polecenie brzmi uprzejmiej, choć wciąż jest to dość bezpośredni sposób proszenia: „Sit down, please.”, „Please close the window.” Po polsku „proszę” możesz wstawić w środek („Zamknij, proszę, okno”), ale po angielsku please stoi na początku albo na końcu.
Napisy i tabliczki to osobna sprawa. Po polsku często używasz bezokolicznika: „Nie palić”, „Nie dotykać”. Po angielsku piszesz „Do not touch” albo „No smoking” (no + forma z -ing) – nie „Not smoke” ani „No touch”.
Kalka z „Nie dotykaj tego!”. Po angielsku samo not nie zaprzecza poleceniu – potrzebujesz Don't.
No nie stoi przed czasownikiem. Na tabliczce możesz napisać „Do not touch”, a w rozmowie mówisz „Don't touch that!”.
Zwykły tryb rozkazujący nie ma podmiotu – tak jak polskie „Zamknij drzwi”. Bez kontekstu zdanie z you brzmi jak stwierdzenie; you dodaje się tylko dla nacisku albo kontrastu.
Także przy be przeczenie tworzysz z Don't. „Be not” to forma dawna, dziś niespotykana w zwykłej mowie.
Kalka z „Nie spóźnij się”. Late to przymiotnik, więc potrzebujesz be: Don't be late.
„Nie bój się” to po angielsku be + przymiotnik: Don't be afraid albo Don't be scared.
Tryb rozkazujący nie zmienia się według osoby: zawsze Don't, nigdy Doesn't.
Po polsku tryb rozkazujący nie ma podmiotu, ale ma różne formy: „zamknij” (ty), „zamknijcie” (wy), „niech pan zamknie” (grzecznościowo)
Po angielsku jest jedna forma – forma podstawowa: „Close the door.” Pasuje do jednej osoby, do grupy i do sytuacji oficjalnych. Uprzejmość dodajesz słowem please, a nie inną formą czasownika.
Po polsku przeczenie to samo „nie” przed czasownikiem: „Nie dotykaj tego”, „Nie bądź niegrzeczny”
Po angielsku potrzebujesz Don't: „Don't touch that!”, „Don't be rude.” Samo not albo no przed czasownikiem („Not touch”, „No touch”) jest błędem – także przy be.
Niektóre polskie polecenia to zwykłe czasowniki: „Nie spóźnij się”, „Nie bój się”, „Uważaj!”
Po angielsku często odpowiada im be + przymiotnik: „Don't be late.”, „Don't be afraid.”, „Be careful!”. Dlatego Don't be jest tak częste.
Polskie napisy i zakazy to często bezokolicznik: „Nie palić”, „Nie dotykać”, „Nie wchodzić”
Po angielsku: „Do not touch”, „Do not enter” albo krótko „No smoking”, „No entry”. No łączy się z rzeczownikiem albo formą -ing, nigdy z gołym czasownikiem.
💡 Polecenie = forma podstawowa, bez you i bez -s: Close the door.
💡 „Nie…” w poleceniu to zawsze Don't – także z be: Don't be late.
💡 „Nie spóźnij się”, „Nie bój się” – po angielsku z be: Don't be late, Don't be afraid.
"How do I get to the station?"
"Turn left at the corner, then go straight for two blocks."
"Don't take the first left — that's a dead end."
"Got it, thanks!"
Ćwiczenie 1 · Wybierz poprawne polecenie
Choose the normal, neutral command.
Ćwiczenie 2 · Wybierz poprawne polecenie
Choose the correct command.
Ćwiczenie 3 · Wybierz poprawne przeczenie
Choose the correct negative command.
Ćwiczenie 4 · Wybierz poprawne przeczenie
Choose the correct negative command.
Ćwiczenie 5 · Wybierz poprawne polecenie
Choose the correct command.
Ćwiczenie 6 · Wybierz poprawne przeczenie
Choose the correct negative command.
Ćwiczenie 7 · Wybierz poprawne polecenie
Choose the correct command.
Ćwiczenie 8 · Wybierz poprawne przeczenie
Choose the correct negative command.
Ćwiczenie 9 · Zamień na polecenie
Make this a command: 'You should open the window.'
Ćwiczenie 10 · Zamień na polecenie przeczące
Make this a negative command: 'You should not run here.'
Ćwiczenie 11 · Posegreguj zdania
Posortowano: 0 / 6
Ćwiczenie 12 · Pułapka: „Nie spóźnij się”
Polish: "Nie spóźnij się!" Which English command is correct?
Pięć szybkich pytań: sprawdź, co już umiesz.
Pytanie 1 / 5
Wynik: 0/0
Choose the correct command.
Let's: propozycje typu „chodźmy”, „zróbmy”
Let's to angielskie „chodźmy”, „zróbmy”: propozycja, która obejmuje także ciebie. Forma podstawowa po Let's, przeczenie Let's not i krótkie odpowiedzi.
Jak wydawać instrukcje
Przepis, wskazówki dojazdu, instrukcja obsługi: łącz tryb rozkazujący ze słowami first, then, next, after that i finally, żeby jasno opisać kolejne kroki.
Uprzejme prośby: please i would you?
Jak złagodzić polecenie po angielsku: gdzie postawić please i jak dodać końcówkę would you?, will you? albo could you? – bez kalek z polskiego.
No, never, nobody i nothing
No, never, nobody, nothing, nowhere: drugi sposób na przeczenie po angielsku – z twierdzącym czasownikiem, bez polskiego „nie”.