make → making (-e düşer), safe → safely (-e kalır): kararı ekin ilk harfi verir. Unutma, bu -e hiç okunmaz.
Neler öğreneceksin
Kuralı hatırlamanın en kolay yolu: eklediğin ekin ilk harfine bak. Ünlüyle başlayan bir ek (-ing, -ed, -er, -able) okunmayan -e'yi genellikle düşürür; ünsüzle başlayan bir ek (-ly, -ment, -ful, -ness) genellikle korur.
Senin için yeni olan şu: Türkçede yazılan hemen her harf okunur; kelime sonunda okunmayan bir ünlü yoktur. make, hope ya da write kelimesindeki e ise hiç okunmaz; yalnızca kendinden önceki ünlünün nasıl okunacağını gösterir (make aşağı yukarı “meyk”, write “rayt” diye okunur). Ek ünlüyle başlıyorsa bu görevi ekin ünlüsü üstlenir ve e'ye gerek kalmaz: making, hoping, writing.
Aslında Türkçede de ekin ilk harfi kelimeyi değiştirebilir: ünlüyle başlayan bir ek gelince “ağız” → “ağzı”, “burun” → “burnu” olur (ünlü düşmesi), “kitap” → “kitabı” olur (ünsüz yumuşaması). İngilizcedeki -e kuralı da buna benzer: ünlüyle başlayan ek gelince sondaki okunmayan e düşer.
Ünsüzü ikileme: e düşünce ünsüz yine tek kalır. hope → hoping, hoped; hopping ve hopped ise hop (zıplamak) fiilinden gelir. ride → riding, “ridding” değil. write → writing tek t ile yazılır; written iki t ile yazılır, çünkü orada i kısa okunur.
Birkaç ayrıntı: -ee ve -oe ile biten kelimelerdeki e okunmayan e değildir, -ing'den önce kalır: agree → agreeing, see → seeing, canoe → canoeing. Ünsüzle başlayan eklerde de tek tek öğrenilmesi gereken sık istisnalar var: argue → argument, true → truly, whole → wholly. Bazen de İngiliz ve Amerikan İngilizcesi farklı yazar: judgement (İngiliz) / judgment (Amerikan), likeable / likable, ageing / aging.
Birkaç kelime -ing'den önce -e'yi bilerek korur; böylece başka bir kelimeyle tıpatıp aynı görünmez.
-ce ya da -ge ile biten kelimeler bazen -able gibi ünlüyle başlayan bir ekten önce bile -e'yi korur; çünkü e düşerse c ya da g yumuşak değil sert okunur.
Türkçede bir harf, arkasından gelen ünlüye göre sesini değiştirmez: c her zaman “cam” kelimesindeki gibi, g her zaman “gol” kelimesindeki gibi okunur. İngilizcede ise c ve g, arkalarından e, i veya y gelince yumuşar: yumuşak c Türkçedeki s gibi (notice), yumuşak g Türkçedeki c gibi okunur (change, aşağı yukarı “çeync”). a, o ya da u önünde ise c Türkçedeki k gibi, g de Türkçedeki g gibi sert okunur. noticeable ve changeable kelimelerindeki e bu yüzden yerinde kalır: c ve g, a harfinin önünde sertleşmesin diye.
-ing'den önce buna gerek yoktur, çünkü i zaten c ve g'yi yumuşak tutar: change → changing, notice → noticing. Ama changeable, noticeable.
write kelimesinin sonundaki okunmayan -e, ünlüyle başlayan -ing ekinden önce düşer. Türkçede her harf okunduğu için e'yi korumak doğal gelir, ama İngilizcede bu e hiç okunmaz: “writeing” tipik bir hatadır.
Bu, tersi yöndeki hata: e'nin gerekli olduğu yerde düşürülmesi. -ly gibi ünsüzle başlayan bir ekten önce -e genellikle kalır: safe → safely, “safly” değil.
write kelimesindeki i uzun okunur (“ay” gibi); e düşer ve t tek kalır: writing. Yalnızca written iki t ile yazılır, çünkü orada i kısadır. Aynı şekilde: hope → hoping, “hopping” değil (hopping, hop fiilinden gelir).
-ment ünsüzle başlar, bu yüzden manage kelimesindeki -e kalır: management. Okunmayan e'yi “fazlalık” sanıp her yerde atmak da sık yapılan bir hatadır.
Türkçe büyük ölçüde yazıldığı gibi okunur: “bebek”, “mektup”, “kale” kelimelerinde her harf okunur, sondaki e de
Bu yüzden make, hope ya da write kelimesini harf harf okumak (“ma-ke”, “ho-pe”) ve e'yi yazıda korumak çok doğal gelir: “makeing”, “hopeing”, “writeing”. Oysa İngilizcede bu e okunmaz; yalnızca önceki ünlünün sesini belirler. Ünlüyle başlayan bir ekten (-ing, -ed, -er, -able) önce düşer: making, hoped, writer. Ünsüzle başlayan bir ekten (-ly, -ful, -ment, -ness) önce kalır: safely, hopeful, management, closeness.
Türkçede de ünlüyle başlayan bir ek kelimeyi değiştirebilir: “ağız” → “ağzı”, “burun” → “burnu”, “kitap” → “kitabı”
Yani “ekin ilk harfi kelimenin yazılışını etkiler” fikri sana yabancı değil. İngilizcede bu değişiklik okunmayan e'de olur: ek ünlüyle başlıyorsa e düşer (make → making), ünsüzle başlıyorsa kalır (safe → safely). Kelimenin geri kalanı değişmez; ünsüz de ikilenmez (hoping, hopping değil).
Türkçede c her zaman “cam” kelimesindeki gibi, g her zaman “gol” kelimesindeki gibi okunur; harfin sesi arkasından gelen ünlüye göre değişmez
İngilizcede ise c ve g, e, i, y önünde yumuşar: yumuşak c Türkçedeki s gibi, yumuşak g Türkçedeki c gibi okunur. a, o, u önünde sertleşirler (k ve g gibi). Bu yüzden notice ve change kelimelerine -able eklenirken e korunur: noticeable, changeable. -ing'den önce gerek yoktur, çünkü i zaten sesi yumuşak tutar: noticing, changing.
💡 Ekin ilk harfine bak: ünlüyse -e düşer (making), ünsüzse -e yerinde kalır (safely, hopeful) – bu kadar basit.
💡 make ve hope kelimelerindeki e okunmaz; Türkçedeki gibi her harfi okuyup “makeing” diye yazma.
"Are we still hoping to finish by next week?"
"Honestly, it's changeable — a lot depends on the client's feedback."
"That makes sense. Just let me know if anything becomes noticeable enough to worry about."
"Will do. I'm managing it closely, so you'll hear from me if plans shift."
Alıştırma 1 · Doğru yazımı seç
Choose the correct -ing form: make → ___
Alıştırma 2 · Doğru yazımı seç
Choose the correct -ed form: hope → ___
Alıştırma 3 · Doğru yazımı seç
Choose the correct -ing form: write → ___
Alıştırma 4 · Doğru yazımı seç
Choose the correct -ly form (keep the -e before a consonant suffix): safe → ___
Alıştırma 5 · Doğru yazımı seç
Choose the correct -ment form (keep the -e before a consonant suffix): manage → ___
Alıştırma 6 · Doğru yazımı seç
Choose the correct -ing form for the exception 'dye' (to avoid confusion with 'die'):
Alıştırma 7 · Doğru yazımı seç
Which form correctly keeps -e to preserve the soft 'g' sound?
Alıştırma 8 · Doğru yazımı seç
Choose the correct -ing form: believe → ___
Alıştırma 9 · Eki doğru biçimde ekle
Add -ing correctly (drop the silent -e): dance → ___
Alıştırma 10 · Eki doğru biçimde ekle
Add -ness correctly (keep the -e before a consonant suffix): close → ___ (adjective 'close' meaning nearby, + -ness)
Alıştırma 11 · Kelimeleri gruplara ayır
0 / 8 yerleştirildi
Alıştırma 12 · Sık yapılan hata: okunmayan e'yi korumak
Turkish: “E-posta yazıyor.” Which English sentence is spelled correctly?
Öğrendiklerini kontrol etmek için beş kısa soru.
Soru 1 / 5
Puan: 0/0
Choose the correct -ing form: ride → ___
Son ünsüzün ikilenmesi
İngilizcede son ünsüz -ed, -ing, -er ya da -est eklerinden önce ne zaman ikilenir? “Bir ünlü, bir ünsüz” kalıbını ve vurgu kuralını öğren.
-y ve -ie ile biten kelimeler
-y ve -ie ile biten kelimeler: y ne zaman i olur (study → studied), ne zaman kalır (studying, played) ve die neden dying olur. Kurallar ve tipik hatalar.
-s, -ed ve -ing eklemek
İngilizcede -s, -ed ya da -ing eklerken yazım neden değişir? Değişiklik telaffuzu korur. Ünsüz ikizleşmesi, -e düşmesi ve y → i özetle bu derste.
İngiliz ve Amerikan yazımı
İngiliz ve Amerikan yazımı: -our/-or, -re/-er, -ise/-ize, -ogue/-og ve çift l. Neden tek bir sisteme bağlı kalmak gerektiğini de bu derste öğren.