Stop → stopping, big → bigger, prefer → preferred: çift ünsüz önceki ünlüyü kısa tutar. Türkçede çift ünsüz uzun okunur; İngilizcede ise yalnızca bir yazım işaretidir.
Neler öğreneceksin
Kısa bir kelime tek bir ünlü ve ardından tek bir ünsüzle bitiyorsa, ünlüyle başlayan bir ek (-ed, -ing, -er, -est) gelmeden önce bu son ünsüz genellikle ikilenir. Böylece ünlü, kökteki gibi kısa kalır.
Türkçede durum çok farklıdır: Türkçede çift ünsüz gerçekten uzun okunur (“anne”, “elli”, “dikkat”), ekler de çoğu zaman kelimeye doğrudan eklenir. İngilizcede ise stopping kelimesindeki çift p, tek bir p gibi okunur: yalnızca yazıda görülen bir işarettir. Bu yüzden fark etmeden “stoped” ya da “runing” yazmak kolaydır.
İkilenme yalnızca ünlüyle başlayan bir ekten önce olur. -s ekinden önce ikilenme olmaz: he stops, she plans. İstisnalar da var: sondaki w, x ve y hiçbir zaman ikilenmez (snow → snowing, fix → fixed, play → playing). Son ünsüzden önce iki ünlü varsa da ikilenme olmaz: cook → cooking, read → reading.
İkilenen bir kelimeyi ikilenmeyen bir kelimeyle karşılaştır: hop ve hope neredeyse aynı görünür, ama -ing alan biçimleri farkı açıkça gösterir. Çift ünsüz kısa bir ünlüyü gösterir; tek ünsüz ise (okunmayan -e düştükten sonra) uzun bir ünlüyü.
Türkçede bir ünlü harf, çevresindeki harfler ne olursa olsun hemen her zaman aynı sesi verir. İngilizcede öyle değildir: hop ve hope kelimelerindeki o farklı seslerdir ve hangisinin okunacağını yazım söyler. Bu yüzden hopping (zıplamak) ile hoping (ummak) aynı kelime değildir.
Birden fazla heceli kelimelerde ünsüz yalnızca son hece vurguluysa ikilenir. Vurgu daha önceki bir hecedeyse ikilenme olmaz.
Türkçede vurgu yazıda gösterilmez ve kelimelerin çoğunda son hecededir. Bu alışkanlıkla İngilizce kelimelerin de sonu vurgulu gibi gelebilir, ama visit, limit, edit, open, happen, listen kelimelerinde vurgu ilk hecededir: VISit, OPen, HAPpen. Bu yüzden visited, opened, happened yazılır; ikilenme yoktur. preFER ve beGIN ise gerçekten son hecede vurgulu oldukları için ikilenir: preferred, beginning. Emin değilsen sözlükte vurguya bak.
shop, -ing'den önce p harfini ikiler (shopping). Çift p olmasaydı shoping, uzun o ile okunan “shope” diye bir kelimeden gelmiş gibi görünürdü.
visit kelimesinde vurgu ilk hecededir (VISit), bu yüzden -ed'den önce t ikilenmez. Ünsüz yalnızca son hece vurguluysa ikilenir.
stop bir ünlü + bir ünsüzle bitiyor, bu yüzden -ed'den önce p ikilenir: stopped. Türkçedeki gibi eki doğrudan eklemek burada yetmez.
Türkçede çift ünsüz gerçekten uzun okunur ve anlamı değiştirir: “elli” ile “eli”, “dikkat”, “anne”
Bu yüzden ek getirirken ünsüzü ikilememe eğilimi olur: “stoped”, “planed”, “runing”, “biger”. İngilizcede çift ünsüz ünsüzün sesini değiştirmez: stopping konuşurken tek bir p ile söylenir. Bu, önceki ünlüyü kısa tutan bir yazım işaretidir. Kalıbı hatırla: bir ünlü + sonda bir ünsüz + ünlüyle başlayan ek = çift ünsüz: stopped, planned, running, bigger.
Türkçede vurgu yazıda gösterilmez ve kelimelerin çoğunda son hecededir: “kitap”, “öğretmen”, “gidiyorum”
İngilizcede de vurgu yazılmaz, ama her zaman sonda değildir: VISit, LIMit, EDit, OPen ilk hecede vurgulanır, bu yüzden ikilenmez: visited, limited, edited, opened. Yalnızca son hecesi vurgulu uzun kelimeler ikilenir: preFER → preferred, beGIN → beginning. Emin değilsen sözlükte vurguya bak.
Türkçede her kelimenin tek bir doğru yazılışı vardır; İngilizcede bazen iki doğru biçim bulunur
Sonu vurgusuz bir l ile biten kelimelerde İngiliz İngilizcesi l harfini ikiler (travelling, cancelled), Amerikan İngilizcesi ise normal vurgu kuralını izler (traveling, canceled). İkisi de doğrudur; sadece bir metinde hep aynısını kullan. Bu dersin alıştırmalarında travel için özellikle İngiliz biçimi isteniyor. Bir de şuna dikkat: bu ll, Türkçedeki “elli” kelimesinde olduğu gibi uzun okunmaz, normal bir l'dir.
💡 Bir ünlü + sonda bir ünsüz + ünlüyle başlayan ek = çift ünsüz: stopped, running, bigger. -s'den önce ikilenme olmaz: he stops.
💡 Uzun kelimelerde kararı Türkçedeki son hece alışkanlığı değil, vurgu verir: preferred, ama visited.
"Have you decided where you're traveling this summer?"
"We're still planning, but we'd prefer somewhere warm."
"That sounds nice! Are you stopping anywhere on the way?"
"Maybe — we haven't committed to anything yet."
Alıştırma 1 · Doğru yazımı seç
Choose the correct -ing form: stop → ___
Alıştırma 2 · Doğru yazımı seç
Choose the correct -ed form: plan → ___
Alıştırma 3 · Doğru yazımı seç
Choose the correct -er form: big → ___
Alıştırma 4 · Doğru yazımı seç
Choose the correct -ing form: open → ___ (stress is on the first syllable)
Alıştırma 5 · Doğru yazımı seç
Choose the correct -ed form: prefer → ___ (stress is on the last syllable)
Alıştırma 6 · Doğru yazımı seç
Choose the correct -ed form: visit → ___ (stress is on the first syllable)
Alıştırma 7 · Doğru cevabı seç
Why does 'stop' become 'stopping' but 'cook' becomes 'cooking' (no doubling)?
Alıştırma 8 · Doğru yazımı seç (İngiliz yazımı)
Choose the correct -ing form: travel → ___ (British spelling)
Alıştırma 9 · Eki doğru biçimde ekle
Add -ing correctly: swim → ___
Alıştırma 10 · Eki doğru biçimde ekle
Add -est correctly: hot → ___
Alıştırma 11 · Kelimeleri ikilenenler ve ikilenmeyenler olarak gruplara ayır
0 / 8 yerleştirildi
Alıştırma 12 · Sık yapılan hata: ünsüzü ikilememek
Turkish: “Geçen yıl sigarayı bıraktım.” Which English sentence is spelled correctly?
Öğrendiklerini kontrol etmek için beş kısa soru.
Soru 1 / 5
Puan: 0/0
Choose the correct -ing form: begin → ___ (stress on the last syllable)
-e ile biten kelimeler
Sondaki okunmayan -e: ünlüyle başlayan ekten (-ing) önce düşer, ünsüzle başlayan ekten (-ly) önce kalır. Kural, dyeing ve noticeable gibi istisnalar.
-y ve -ie ile biten kelimeler
-y ve -ie ile biten kelimeler: y ne zaman i olur (study → studied), ne zaman kalır (studying, played) ve die neden dying olur. Kurallar ve tipik hatalar.
-s, -ed ve -ing eklemek
İngilizcede -s, -ed ya da -ing eklerken yazım neden değişir? Değişiklik telaffuzu korur. Ünsüz ikizleşmesi, -e düşmesi ve y → i özetle bu derste.
İngiliz ve Amerikan yazımı
İngiliz ve Amerikan yazımı: -our/-or, -re/-er, -ise/-ize, -ogue/-og ve çift l. Neden tek bir sisteme bağlı kalmak gerektiğini de bu derste öğren.