Özne-fiil uyumuyla ilgili hatalar

A2 · TemelSık yapılan dil bilgisi hataları

The list of items is long, are long değil: önce GERÇEK özneyi bul, sonra fiili seç. Türkçede ana isim fiilin hemen önündedir, İngilizcede ise çoğu zaman başta.

Neler öğreneceksin

  • Fiil, cümlenin gerçek öznesiyle uyumlu olur; ona en yakın isimle değil
  • Özne ile fiil arasına giren edatlı bir ifade (of items, to the car) uyumu değiştirmez
  • Everyone, everybody, someone, somebody, nobody ve each dil bilgisi açısından tekildir, tıpkı Türkçedeki “herkes”, “biri” ve “her biri” gibi
  • Each of tekil fiille kullanılır; neither of da resmî İngilizcede tekil fiil alır (gündelik konuşmada bazen çoğul da duyulur)
  • Bazı isimlerin tekil ya da çoğul oluşu Türkçeden farklıdır: the police are (“polis” tekil olsa da), the news is (“haberler” çoğul olsa da)
  • Present simple zamanında tek kişi eki he/she/it'in -s'sidir: unutma, ama çoğul bir özneden sonra da kullanma

Önce gerçek özneyi bul

Fiilin özneye uyması fikrini Türkçeden de bilirsin (“ben yaşıyorum”, “sen yaşıyorsun”). İngilizcenin present simple zamanında tek bir ek kalmıştır: he/she/it'in -s'si (she lives, my parents live). Yalnızca be fiilinin ayrı biçimleri vardır: am/is/are. Dikkat: Türkçede “o” biçimi eksizdir (o yaşıyor) ve çoğul bir özneyle de çoğu zaman aynı kalır (“Çocuklar dışarıda oynuyor”). Bu yüzden -s ya unutulur (My sister live…) ya da yanlış yere konur (The children plays…).

Ama hataların çoğu kuraldan değil, özne ile fiil arasına giren ve dikkatini dağıtan bir ifadeden ya da bir isme Türkçedeki tekil/çoğul durumuyla bakmaktan kaynaklanır.

Edatlı ifadedeki isme uydurma

Özne ile fiil arasında “of the students”, “of items” ya da “to the car” gibi bir ifade varsa fiil yine asıl özneyle uyumlu olur, hemen önündeki isimle değil.

Türkçede bu tuzak yoktur, çünkü ana isim hep sonda, yani fiilin hemen önünde durur: “arabanın anahtarları masada”, “ürün listesi uzun”, “başvuranların sayısı artıyor”. İngilizcede sıra terstir: ana isim başta gelir, ayrıntı arkasından: the keys to the car, the list of items. Bu yüzden fiilin hemen önündeki isim (car, items) çoğu zaman özne değildir. Kendine sor: uzun olan ne? Liste. O hâlde is.

"The list of items is long. (fiil “items” ile değil, “list” ile uyumlu)"
"The keys to the car are on the table. (fiil “car” ile değil, “keys” ile uyumlu)"

Belgisiz zamirler tekildir

Everyone, everybody, someone, somebody, no one, nobody, anyone, anybody ve each dil bilgisi açısından tekildir: açıkça bir grup insandan söz etseler de tekil fiil alırlar.

Burada Türkçe sana yardım eder: “Herkes burada” derken de “herkes” tekildir, kimse “Herkes buradalar” demez. Everyone'ı “herkes” gibi düşün, “hepsi” ya da “hepimiz” gibi değil: Everyone is here. “Öğrencilerin her birinin bir laptopu var” → Each of the students has a laptop. “Biri çantasını burada unutmuş” → Somebody has left their bag here (arkasından their gelse de fiil tekil). Gerçekten çoğul bir anlam istiyorsan all + çoğul kullan: All the students have a laptop.

Neither of resmî İngilizcede tekil fiil alır (Neither of the answers is correct), tıpkı “Cevapların hiçbiri doğru değil” gibi. Gündelik konuşmada are de duyulur, ama alıştırmalarda ve yazıda tekil kullan.

"Everyone is here. (yanlış: everyone are here)"
"Each of the students has a laptop. (yanlış: each of the students have)"

Bazı isimler göründüğü gibi değil

“News” -s ile biter, ama sayılamayan ve tekil bir isimdir: The news is surprising. Türkçede “Haberler şaşırtıcı” dersin, çoğul; bu çoğulu İngilizceye taşıma. -s ile biten ders adları da tekildir: Maths is my favourite subject (İngiliz İngilizcesi; Amerikan İngilizcesinde math), Physics is hard. Burada Türkçe yardım eder: “matematik” de tekildir.

“Police” ise tam tersi: tekil gibi görünür ama her zaman çoğuldur. Türkçede “Polis olayı araştırıyor” dersin, tekil. İngilizcede: The police are investigating. “People” da her zaman çoğuldur: People are very friendly here.

Bilmekte fayda var: team, family ya da government gibi topluluk isimleriyle Amerikan İngilizcesinde fiil genellikle tekil olur (The team is winning), İngiliz İngilizcesinde ise çoğu zaman çoğul (The team are winning). Police için seçim yok: her zaman are.

"The news is surprising. (yanlış: the news are)"
"The police are investigating. (her zaman çoğul)"

Gerçek hayattan İngilizce örnekler

"The number of applicants is growing."
"One of my friends works in Paris."
"Neither of the answers is correct."
"My parents live in Kyiv."

Dikkat

✗The keys to the car is on the table.
✓The keys to the car are on the table.

Özne “keys” (çoğul), “car” değil. Türkçede ana isim fiilin önünde olduğu için fiilin yanındaki isme bakmak alışkanlıktır.

✗The list of items are long.
✓The list of items is long.

Özne “list” (tekil), “items” değil; tıpkı “ürün listesi uzun” cümlesindeki gibi asıl isim listedir.

✗Everyone are here.
✓Everyone is here.

Everyone, Türkçedeki “herkes” gibi tekildir: “Herkes burada” → Everyone is here.

✗Each of the students have a laptop.
✓Each of the students has a laptop.

Each of tekil fiille kullanılır, tıpkı “her biri” gibi. “Var” değişmez, ama İngilizcede has ile have arasında seçim yapman gerekir.

✗The news are surprising.
✓The news is surprising.

Türkçede “haberler” çoğuldur, ama news İngilizcede sayılamayan ve tekil bir isimdir.

✗The police is looking for the thief.
✓The police are looking for the thief.

Türkçede “Polis arıyor” tekildir, ama the police İngilizcede her zaman çoğul fiil alır.

✗My sister live in Berlin.
✓My sister lives in Berlin.

he/she/it ya da tekil bir isimle present simple zamanında fiil -s alır. Türkçede “o” biçimi eksizdir, İngilizcede ise tam bu kişi ek alır.

✗There is two keys on the table.
✓There are two keys on the table.

Türkçedeki “var” hiç değişmez, ama İngilizcede çoğul bir isimle there are kullanılır.

Türkçeyle karşılaştırma

Türkçede ana isim sonda, yani fiilin hemen önünde durur: “Arabanın anahtarları masada”, “Kalem kutusu rafta”

İngilizcede ana isim başta gelir, onu niteleyen ifade arkasından: “The keys to the car are on the table.”, “The box of pens is on the shelf.” Bu yüzden Türkçedeki “fiilden önceki isme bak” alışkanlığı İngilizcede yanıltır. of'tan ya da to'dan önceki isme bak: keys → are, box → is. “Arkadaşlarımdan biri” → “One of my friends works…”: özne one, yani tekil.

“Polis hırsızı arıyor” tekildir, “Haberler şaşırtıcı” ise çoğul

İngilizcede tam tersi: “The police are looking for the thief.” (her zaman çoğul) ve “The news is surprising.” (her zaman tekil ve sayılamayan; bu yüzden “a news” da değil, “a piece of news” ya da “some news”). Bu kelimeleri fiilleriyle birlikte öğren: the police are, the news is.

Türkçede “o” için fiil eksizdir ve çoğul bir özneyle de çoğu zaman öyle kalır: “Kız kardeşim Berlin'de yaşıyor”, “Çocuklar her gün dışarıda oynuyor”

İngilizcede ise iki biçim kesin olarak ayrılır: tekil özneyle -s (My sister lives in Berlin), çoğul özneyle -s yok (The children play outside every day). “Var” da hiç değişmez; İngilizcede ise tekil/çoğul ayrımı yapılır: “Masada iki anahtar var” → “There are two keys on the table”, “Herkesin bir laptopu var” → “Everyone has a laptop”.

“Herkes burada”, “Herkes cevabı biliyor”: Türkçede “herkes” tekil fiil alır

Everyone ve everybody de tekildir: “Everyone is here.”, “Everybody knows the answer.” Türkçede “Hepsi burada” ya da “Hepimiz biliyoruz” gibi çoğul düşünürsen “Everyone are here” ya da “Everybody know” ortaya çıkar. Somebody/someone = “biri”, o da tekil: “Somebody has left their bag here.”

💡 Kendine sor: eylemi kim ya da ne yapıyor? Özne odur, fiilin hemen önündeki isim değil.

💡 Everyone, somebody, each: “herkes”, “biri” ve “her biri” gibi düşün. Tekil.

💡 İstisnaları fiilleriyle birlikte öğren: the police are, the news is ve maths is.

Gerçek hayatta: dağınık bir masa

"Where's my stapler?"

"I think the box of pens is on top of it — everything on this desk is a mess."

"Honestly, everyone here has the same problem."

"True — the number of things piling up on my desk just keeps growing."

Alıştırma

Alıştırma 1 · Doğru cümleyi seç

Which is correct?

Alıştırma 2 · Doğru cümleyi seç

Which is correct?

Alıştırma 3 · Doğru cümleyi seç

Which is correct?

Alıştırma 4 · Doğru cümleyi seç

Which is correct?

Alıştırma 5 · Doğru cümleyi seç

Which is correct?

Alıştırma 6 · Doğru cümleyi seç

Which is correct?

Alıştırma 7 · Resmî İngilizcede doğru cümleyi seç

Which is correct in formal written English?

Alıştırma 8 · Doğru cümleyi seç

Which is correct?

Alıştırma 9 · Hatayı düzelt

Correct the mistake: The box of chocolates are on the shelf.

Alıştırma 10 · Hatayı düzelt

Correct the mistake: Somebody have left their bag here.

Alıştırma 11 · Sık yapılan hata: “polis” tekil, the police çoğul

Turkish: “Polis hırsızı arıyor.” Which English sentence is correct?

Hızlı test

Öğrendiklerini kontrol etmek için beş kısa soru.

Soru 1 / 5

Puan: 0/0

Which is correct?

Neler öğrendin

  • Fiil, gerçek özneyle uyumlu olur, en yakın isimle değil; İngilizcede ana isim çoğu zaman başta gelir.
  • Özne ile fiil arasına giren edatlı bir ifade uyumu değiştirmez.
  • Everyone, everybody, someone, each ve benzerleri tekildir: “herkes” gibi düşün, “hepsi” gibi değil.
  • The police are (“polis” tekil olsa da); the news is (“haberler” çoğul olsa da).
  • he/she/it'in -s'sini unutma ve çoğul bir özneden sonra kullanma; “var” → there is ya da there are.
Bu kategorideki tüm dersleri gör