Edatlarla ilgili sık yapılan hatalar

B1 · OrtaSık yapılan dil bilgisi hataları

Married to, depend on, listen to, good at: belirli fiil ve sıfatlarla kalıplaşmış küçük kelimeler ve Türkçedeki ekleri tek tek çevirince ortaya çıkan hatalar.

Neler öğreneceksin

  • İngilizcedeki birçok fiil ve sıfat, onunla birlikte öğrenilmesi gereken TEK bir sabit edat alır; bu edatı Türkçedeki ekten tahmin etmek çoğu zaman işe yaramaz
  • Married to, depend on, listen to ve arrive at/in en çok karıştırılan kalıplar arasındadır
  • Bazı fiiller (discuss, marry, resemble, enter) İngilizcede hiç edat almaz: “bir şey hakkında tartışmak” için kısaca discuss something olur
  • At the weekend (İngiliz İngilizcesi) / on the weekend (Amerikan İngilizcesi) denir, ama asla in the weekend değil
  • Sıfatların da kendi edatları vardır: good at, afraid of, interested in, worried about

Bir fiil, bir sabit edat

Gündelik İngilizcedeki pek çok hata, bir fiilin ya da sıfatın yanlış edatla kullanılmasından ya da İngilizcenin hiç edat kullanmadığı yere bir edat eklenmesinden kaynaklanır. Belirli bir edatın neden o fiille geldiğinin çoğu zaman mantıklı bir açıklaması yoktur: her kelimeyle birlikte öğrenilmesi gerekir.

Türkçede edatların işini çoğunlukla ekler yapar: “eve”, “evde”, “evden”, “arabayla”. Bu yüzden insan ister istemez bir eşleştirme yapar: “-e” → to, “-de” → in, “-den” → from, “-le” → with, “için” → for. Bu eşleştirme sık sık işe yarar, ama tam da bu derste gördüğün kalıplarda yanıltır. Türkçedeki eki ayrı ayrı çevirmek yerine İngilizce kalıbı bir bütün olarak öğren.

En çok karıştırılan fiil + edat kalıpları

Bu kalıplar özellikle sık karıştırılır, çünkü Türkçedeki ek araya girer: “biriyle evli” → married to (with değil), “havaya bağlı” → depend on, “müzik dinlemek” → listen to music (Türkçede edat yok, ama İngilizcede to gerekir).

arrive ile edat, varılan yere göre değişir: bir bina, bir nokta ya da bir etkinlik için at (at the airport, at the party), bir şehir ya da ülke için in (in London, in Turkey). “Havaalanına vardım” cümlesindeki “-a” ekine rağmen asla arrive to denmez. Edatsız kullanım: arrive home.

Neyse ki bazı kalıplar Türkçeyle örtüşür: “geç kaldığı için özür diledi” → apologized for being late. Ama özür dilenen kişi için “senden” değil, to kullanılır: “I apologize to you.” “Sana katılıyorum” da to değil, with ister: agree with you. “Ödülü için tebrik etmek” ise congratulate someone on something olur, for değil.

"married TO someone (yanlış: married with)"
"depend ON something (yanlış: depend to)"
"listen TO music (yanlış: listen music)"
"arrive AT a building/event, arrive IN a city/country (yanlış: arrive to)"

Bazı fiiller edat almaz

Bazı İngilizce fiiller nesnesini doğrudan, edatsız alır. En büyük tuzak discuss fiilidir, çünkü Türkçede “bir şey hakkında tartışmak” ya da “bir şeyi konuşmak” dersin. İngilizcede: “We discussed the plan.” Mutlaka about kullanmak istiyorsan fiili değiştir: “We talked about the plan.” “Tartışmak” kavga etmek anlamındaysa fiil argue olur: “They argued about money.”

resemble, marry ve enter da böyledir. Türkçedeki “-e” ve “-le” ekleri seni to ya da with kullanmaya iter, ama: “Annesine benziyor” → “She resembles her mother” (to yok), “Onunla evlendi” → “She married him” (with yok), “Odaya girdi” → “She entered the room” (into ya da to yok). Yalnızca get married ve be married yapısında to gerekir: “She got married to him.”

"We discussed the plan. (yanlış: discussed about the plan)"
"She resembles her mother. (yanlış: resembles to her mother)"

Sıfatlardan sonra gelen edatlar

Sıfatların da sabit edatları vardır ve Türkçedeki ekler burada da yanıltır. “Matematikte iyi” cümlesindeki “-de” eki in kullanmaya iter, ama doğrusu good at math (İngiliz İngilizcesinde maths). “Örümceklerden korkuyorum” cümlesindeki “-den” eki from kullanmaya iter, ama doğrusu afraid of spiders. “Tarihle ilgileniyorum” cümlesindeki “-le” eki with kullanmaya iter, ama doğrusu interested in history. “Sınav için endişeli” ise worried about the exam olur.

worried for yalnızca bir insan ya da onun iyiliği için endişelendiğinde kullanılır (“I'm worried for her safety”); bir sınav gibi şeyler ve olaylar için about kullanılır.

"good AT math (yanlış: good in)"
"afraid OF spiders (yanlış: afraid from)"
"interested IN history (yanlış: interested with ya da interested on)"
"worried ABOUT the exam (yanlış: worried for)"

Gerçek hayattan İngilizce örnekler

"He apologized for being late."
"I congratulated her on the award."
"We're meeting at the weekend."
"I agree with you."

Dikkat

✗She got married with him.
✓She got married to him.

“Onunla evlendi” cümlesinde “-la” eki var, ama İngilizcede married to denir. Ya da edatsız: She married him.

✗It depends to the weather.
✓It depends on the weather.

“Havaya bağlı” cümlesindeki “-a” ekini to diye çevirme: depend on (resmî dilde upon da) kullanılır.

✗I arrived to the airport early.
✓I arrived at the airport early.

“Havaalanına vardım” to kullanmaya iter, ama arrive at (bina, etkinlik) ya da in (şehir, ülke) ile kullanılır; asla to ile değil.

✗We discussed about the plan.
✓We discussed the plan.

“Plan hakkında tartıştık” dersin, ama discuss something about almaz. about istiyorsan: talk about the plan.

✗She's good in math.
✓She's good at math.

“Matematikte iyi” cümlesindeki “-de” eki in kullanmaya iter, ama İngilizcede good at something denir.

✗I'm afraid from spiders.
✓I'm afraid of spiders.

“Örümceklerden korkuyorum” cümlesindeki “-den” eki from değil: afraid of.

✗I'm interested with history.
✓I'm interested in history.

“Tarihle ilgileniyorum” cümlesindeki “-le” eki with kullanmaya iter, ama doğrusu interested in.

✗I agree to you.
✓I agree with you.

“Sana katılıyorum” cümlesindeki “-a” ekini to diye çevirme. Bir kişinin görüşüne katılırken agree with kullanılır.

✗I congratulated her for the award.
✓I congratulated her on the award.

“Ödülü için tebrik ettim” → congratulate someone on something; için burada for olmaz.

Türkçeyle karşılaştırma

Türkçede edatların işini çoğu zaman ekler yapar: “biriyle evli”, “havaya bağlı”, “havaalanına varmak”, “bir şey hakkında tartışmak”

Tipik hatalar tam da buradan çıkar: “married to him” yerine “married with him”, “depends on the weather” yerine “depends to the weather”, “arrived at the airport” yerine “arrived to the airport”, “discussed the plan” yerine “discussed about the plan”. Her dil, fiillerine eklerini ya da edatlarını kendi mantığıyla bağlamıştır; bu yüzden eki doğrudan çevirmek ancak bazen işe yarar. İngilizce kalıpları sabit birimler olarak öğren: depend on, married to, arrive at/in, discuss something.

“Varmak” ve “ulaşmak” her zaman “-e” ekiyle kullanılır: “havaalanına vardım”, “Londra'ya pazartesi vardık”

İngilizcede arrive hiçbir zaman to almaz. Bir bina, bir nokta ya da bir etkinlik için: “I arrived at the airport early”. Bir şehir ya da ülke için: “We arrived in London on Monday”. home ise edatsız: “I arrived home late”. Dikkat: get fiili to alır (“We got to the airport early”).

“Matematikte iyi”, “örümceklerden korkmak”, “tarihle ilgilenmek”, “sınav için endişeli”

Dördü de Türkçedeki eki izlersen yanlış çıkar: “good in math” → doğrusu “good at math”, “afraid from spiders” → doğrusu “afraid of spiders”, “interested with history” → doğrusu “interested in history”, “worried for the exam” → doğrusu “worried about the exam”. Hatırla: Türkçede “-de iyi” dediğin yerde İngilizcede neredeyse her zaman good at denir; matematik, diller ya da spor fark etmez.

“Müzik dinlemek”, “seni dinliyorum”: Türkçede “dinlemek” nesnesini doğrudan alır

İngilizcede hear (bir sesi duymak) ve listen to (dikkatle dinlemek) ayrılır. Müzik, podcast ya da bir kişi dinlerken listen to kullanılır: “I listen to music every morning.”, “I'm listening to you.” to olmadan (“I listen music”) cümle yanlıştır. Aynı mantıkla “seni bekliyorum” da wait for you olur, “wait you” değil.

“Sana katılıyorum”, “Senden özür dilerim”: Türkçede kişi “-e” ya da “-den” ekiyle gelir

İngilizcede bir görüşe katılırken agree with kullanılır: “I agree with you.” (“I agree to you” değil; agree to bir öneriyi ya da koşulu kabul etmek demektir: agree to a plan). Özür dilerken kişi to ile, sebep for ile gelir: “I apologize to you for being late.” “I apologize from you” yanlıştır.

“Hafta sonunda” ya da “hafta sonu”; “birini bir şey için tebrik etmek”

Hafta sonu için at the weekend (İngiliz İngilizcesi) ya da on the weekend (Amerikan İngilizcesi) denir; “hafta sonunda” cümlesindeki “-da” ekine rağmen asla in the weekend değil. “Tebrik etmek” ise congratulate someone on something olur: “I congratulated her on the award”, “for the award” değil.

💡 Türkçedeki ekleri tek tek çevirme; depend on, married to, good at, afraid of, arrive at/in kalıplarını sabit birimler olarak ve bir bütün hâlinde öğren.

💡 “Bir şey hakkında tartışmak” → discuss something (about olmadan) ya da talk about something.

Gerçek hayatta: hafta sonu için plan yapmak

"Are you free at the weekend?"

"I think so — it depends on my work schedule, but probably yes."

"Great — I'm really interested in that new exhibition downtown."

"Me too. Let's discuss the details tomorrow."

Alıştırma

Alıştırma 1 · Doğru cümleyi seç

Which is correct?

Alıştırma 2 · Doğru cümleyi seç

Which is correct?

Alıştırma 3 · Doğru cümleyi seç

Which is correct?

Alıştırma 4 · Doğru cümleyi seç

Which is correct?

Alıştırma 5 · Doğru cümleyi seç

Which is correct?

Alıştırma 6 · Doğru cümleyi seç

Which is correct?

Alıştırma 7 · Doğru cümleyi seç

Which is correct?

Alıştırma 8 · Doğru cümleyi seç

Which is correct?

Alıştırma 9 · Hatayı düzelt

Correct the mistake: We discussed about the plan yesterday.

Alıştırma 10 · Hatayı düzelt

Correct the mistake: I'm interested on history.

Alıştırma 11 · Sık yapılan hata: “-e varmak”

Turkish: “Londra'ya pazartesi vardık.” Which English sentence is correct?

Hızlı test

Öğrendiklerini kontrol etmek için beş kısa soru.

Soru 1 / 5

Puan: 0/0

Which is correct?

Neler öğrendin

  • Birçok fiil ve sıfatın, onunla birlikte öğrenilen sabit bir edatı vardır; bu edat Türkçedeki ekten çevrilmez.
  • Married to, depend on, listen to ve arrive at/in (asla arrive to değil) en çok karıştırılan kalıplar arasındadır.
  • discuss, marry, resemble ve enter İngilizcede edat almaz.
  • Sıfatların da kendi edatları vardır: good at, afraid of, interested in, worried about.
  • Hafta sonu için at the weekend (İngiliz) ya da on the weekend (Amerikan); görüşe katılmak: agree with; tebrik etmek: congratulate someone on something.
Bu kategorideki tüm dersleri gör