turn it off, look after the kids: bazı phrasal verb'lerde nesne iki yerde durabilir, bazılarında ise yalnızca bir yerde.
Neler öğreneceksin
Bazı phrasal verb'ler nesnenin yeri konusunda esnektir: bunlara ayrılabilen (separable) phrasal verb denir. Bazıları ise sabittir: nesne her zaman bütün phrasal verb'den sonra gelir, asla ortaya girmez. Bunlara ayrılamayan (inseparable) phrasal verb denir.
Türkçede buna benzer bir şey yoktur: İngilizcenin fiil + parçacık kullandığı yerde Türkçe genellikle tek bir fiil kullanır (kapatmak = turn off, almak = pick up, geri vermek = give back, bakmak = look after). Bu yüzden parçacık (off, up, back, after) kolayca unutulur ya da yanlış yere konur. Bir de şu tuzak var: turn off ifadesini tek bir fiil gibi ezberleyince nesneyi hep arkasına koyarsın. Nesne bir isimse bu sorun değildir, ama zamirse hatalı olur.
Ayrılabilen bir phrasal verb'de nesne bir zamirse (it, him, her, them, us, you, me), MUTLAKA fiil ile parçacığın arasına girer. Bir isim iki yerde de durabilir, ama zamir asla parçacıktan sonra gelemez.
Türkçe konuşanlar için asıl tuzak bu: İngilizcede nesnenin fiilden sonra geldiğini öğrendiğin için turn off ya da pick up bloğunun arkasına zamiri eklemek mantıklı görünür: “turn off it”, “pick up her”. Ama zamir ortaya girer: turn it off, pick her up, give it back. İyi haber: Türkçede de “Onu geri ver” dersin; zamir “geri” kelimesinden önce gelir, tıpkı “give it back” cümlesinde it'in back'ten önce gelmesi gibi.
Ayrılamayan phrasal verb'ler, edatlı bir fiil gibi davranır: nesne, isim de olsa zamir de olsa, her zaman bütün ifadeden sonra gelir ve araya hiçbir şey giremez.
Türkçede bu fiillerin karşılığı çoğu zaman bir hâl ekiyle kurulur: “çocuklara bakmak” (look after), “eski bir arkadaşa rastlamak” (run into), “bir sorunla uğraşmak” (deal with). İngilizcede bu ekin yerini tutan kelime (after, into, with) nesnenin önünde durur ve fiilden ayrılmaz: look after them, run into her, deal with it. Bazılarında iki parçacık vardır, örneğin look forward to (“dört gözle beklemek”); bunlar da ayrılmaz: I'm looking forward to it.
Ayrılabilen bir phrasal verb'de zamir fiil ile parçacığın arasına girer, asla arkaya gitmez. turn off'u bölünmez tek bir fiil gibi düşünme.
look after ayrılamaz: look ile after arasına hiçbir şey, zamir bile giremez. “Anneannesine bakıyor”: nesne bütün ifadenin arkasından gelir.
Türkçede “almak” tek kelimedir, ama birini bir yerden almak için İngilizcede pick up gerekir. up olmadan pick daha çok “seçmek” demektir.
“Ayakkabılarını çıkar” → take off. take out bir şeyi bir kutudan, çantadan ya da evden dışarı çıkarmak demektir.
Türkçede tek fiil vardır ve nesne fiilden önce gelir: “Onu kapat”, “Onu istasyondan al”
İngilizcede nesnenin fiilden sonra geldiğini öğrenince turn off ya da pick up ifadesini tek bir fiil gibi görüp zamiri arkasına koymak çok doğal gelir: “Turn off it”, “Can you pick up her?”. Ama ayrılabilen bir phrasal verb'de zamir ortaya girer: “Turn it off”, “Can you pick her up?”. Bir isimle iki seçeneğin var: “pick up my sister” ya da “pick my sister up”. Zamirle tek seçeneğin var.
Türkçe fiil İngilizcede başka bir phrasal verb'e karşılık gelebilir: “Kardeşimi okuldan al”, “Ayakkabılarını çıkar”
Birini bir yerden “almak” take değil, pick up olur: “Can you pick my sister up from school?”. Bir giysiyi ya da ayakkabıyı “çıkarmak” ise take out değil, take off olur: “Take off your shoes” ya da “Take them off”. take out bir şeyi bir yerin içinden çıkarmaktır (take out the rubbish). Türkçe fiili çevirmek yerine phrasal verb'ü bir örnekle, tercihen zamirli bir örnekle öğren: pick her up, take them off.
Türkçede “Onu geri ver”, “Kitabı geri ver” dersin: nesne “geri” kelimesinden önce gelir
Bu sıra İngilizcedeki give it back ve give the book back sıralamasıyla aynıdır. Zamirle başka bir seçenek yoktur: “Give it back”, “Give back it” değil. Ama dikkat: bir phrasal verb'ün ayrılabilir olup olmadığını gösteren bir kural yoktur. think over ayrılabilir (think it over), get over ise ayrılamaz (get over it), oysa birbirlerine çok benzerler.
💡 Zamir ortaya: turn it off, pick her up, give it back. Asla “turn off it”.
💡 Ayrılamayanlar (look after, run into, get over, deal with) hiçbir zaman bölünmez: nesne hep arkadan gelir.
💡 Parçacığı unutma ve Türkçe fiili çevirme: birini almak pick up, geri vermek give back, ayakkabı çıkarmak ise take off olur.
"Can you pick up the kids from school today?"
"Sure — should I drop them off at your place after?"
"That would be great. Can you also turn off the oven before you leave here?"
"Of course — I'll take care of everything."
Alıştırma 1 · Doğru cümleyi seç
Choose the correct sentence with a pronoun object.
Alıştırma 2 · Doğru cümleyi seç
Which sentence is correct? ('look after' is inseparable)
Alıştırma 3 · Doğru kelimeyi seç
Can you pick ___ my sister from school?
Alıştırma 4 · Doğru cümleyi seç
Choose the correct sentence.
Alıştırma 5 · Doğru cümleyi seç
Which sentence is correct with 'run into' (inseparable, meaning meet by chance)?
Alıştırma 6 · Boşluğa uygun parçacığı seç
Both sentences mean 'switch the lights off' and both are correct with a noun object: 'Turn ___ the lights.' / 'Turn the lights ___.'
Alıştırma 7 · Doğru kuralı seç
Which rule applies to a pronoun object (it, him, her, them) with a separable phrasal verb?
Alıştırma 8 · Doğru cümleyi seç
Choose the correct sentence.
Alıştırma 9 · Cümleyi bir zamirle yeniden yaz
Rewrite with a pronoun: 'Take off your shoes.' → 'Take ___ off.'
Alıştırma 10 · Cümleyi bir zamirle yeniden yaz
Rewrite with a pronoun: 'Can you help out my brother?' → 'Can you help ___ out?'
Alıştırma 11 · Ayrılabilen ve ayrılamayan fiilleri gruplara ayır
0 / 8 yerleştirildi
Alıştırma 12 · Sık yapılan hata: zamir parçacıktan sonra
Turkish: “Onu istasyondan alabilir misin?” Which English sentence is correct?
Öğrendiklerini kontrol etmek için beş kısa soru.
Soru 1 / 5
Puan: 0/0
Choose the correct sentence.
Phrasal verb'ler: temel bilgiler
Phrasal verb nedir? Fiil + parçacık: wake up, give up, look up gibi. Anlamları çoğu zaman tek tek kelimelerden tahmin edilemez; Türkçede ise tek fiil yeter.
Phrasal verb dil bilgisi
Put up with ve look forward to gibi üç kelimelik phrasal verb'ler: neden ayrılmazlar, parçacık normal bir edattan nasıl ayrılır ve sonlarında neden -ing gelir.
Geçişli ve geçişsiz phrasal verb'ler
Nesne alan (turn off the lights) ve nesne almayan (the car broke down) phrasal verb'ler; ayrılabilme konusundan farkı ve Türkçedeki geçişli fiillerle ilişkisi.
Parçacıklar ve anlamları
Phrasal verb parçacıklarının anlamları: up çoğu zaman “tamamen, bitirene kadar”, out “öğrenmek, çözmek” ya da “yok olmak”, on ise “devam etmek” anlamı katar.