Eylem onu yapan kişiye döndüğünde İngilizce, Türkçedeki “kendi” gibi bir dönüşlü zamir kullanır. Ama “kendi” tek bir kelimeyken İngilizcede sekiz ayrı biçim var.
Neler öğreneceksin
Dönüşlü zamir, cümlenin öznesi olan kişiyi tekrar gösterir. Bir eylem başkasına değil de onu yapan kişinin kendisine yöneldiğinde, İngilizce normal nesne zamiri yerine dönüşlü zamir kullanır.
Karşılaştır: “She washed the dishes”: eylem bulaşıklara yönelir. “She washed herself”: eylem özneye, yani aynı kişiye döner. Bu fikri Türkçeden biliyorsun: “Kendimi kestim”, “Kendine iyi bak”.
İngilizcede sekiz dönüşlü zamir vardır ve her biri bir özneye karşılık gelir: myself (I), yourself (you, tek kişi), himself (he), herself (she), itself (it), ourselves (we), yourselves (you, birden fazla kişi), themselves (they).
Türkçede tek bir kök vardır (“kendi”) ve kişiyi ekler gösterir: kendim, kendin, kendisi, kendimiz, kendiniz, kendileri. İngilizcede ise her kişinin ayrı bir kelimesi var. En önemli fark üçüncü tekil kişide: Türkçedeki “kendisi” erkek, kadın ya da nesne için aynıdır, İngilizcede ise seçim yapman gerekir: he → himself, she → herself, it → itself.
Ayrıca dikkat: Türkçede “sen” ve “siz” ayrıdır, İngilizcede ikisi de you'dur. Bu yüzden zamire değil, kaç kişiyle konuştuğuna bakarak karar verirsin: tek kişiye yourself, birden fazla kişiye yourselves. Saygı için “siz” dediğin tek bir kişiye de yourself kullanılır.
Tekil biçimler -self, çoğul biçimler -selves ile biter: himself ama themselves; yourself ama yourselves. “Hisself” ya da “theirselves” gibi kelimeler standart İngilizcede yoktur.
Fiilin öznesi ve nesnesi aynı kişi ya da şeyse dönüşlü zamir gerekir: eylemi yapan, aynı zamanda eylemden etkilenendir.
She cut herself while chopping vegetables. I taught myself to swim one summer. The printer turned itself off after ten minutes of sitting idle.
Türkçe konuşanlar için en önemli tuzak: “kendini … hissetmek” yapısı. “Kendimi yorgun hissediyorum” → “I feel tired”, “I feel myself tired” değil. “Kendimi iyi hissetmiyorum” → “I don't feel well.” İngilizcede feel'den sonra doğrudan sıfat gelir. “Kendini evinde hisset” de kalıp bir ifadedir: “Make yourself at home.”
Tersi de var: bazı fiiller Türkçede zamir almazken İngilizcede alır. “Partide çok eğlendik” → “We enjoyed ourselves a lot at the party.” Enjoy tek başına kullanılmaz; ya bir nesne (enjoy the party) ya da dönüşlü zamir ister. Türkçedeki -n ekli fiiller (yıkanmak, giyinmek, taranmak) ise İngilizcede çoğu zaman zamirsiz söylenir: “I washed and got dressed”, “She brushed her hair”. (“The kids can dress themselves now” de mümkündür, ama o zaman bunu kendi başlarına yapabildikleri vurgulanır.)
Dönüşlü zamir, birinin bir şeyi bizzat ya da yardım almadan yaptığını vurgulamak için de kullanılır, tıpkı Türkçedeki “Kendim yaptım” gibi. Cümlenin temel anlamı değişmez; yalnızca bunu kimin yaptığı öne çıkar.
“I reorganized the garage myself” temelde “I reorganized the garage” ile aynı anlama gelir: myself yalnızca kimsenin yardım etmediğini vurgular. Türkçede “kendim, kendin, kendisi” nasıl özneye göre değişiyorsa, İngilizce biçim de özneye uyar: I … myself, she … herself, they … themselves.
“By myself” (ve by yourself, by himself vb.) “tek başıma”, “kendi kendime” demektir: yalnız ya da yardımsız. “I went to the movies by myself last night.” “She solved the puzzle by herself.” Dikkat: “by me” değil, by myself.
Bazı öğrenciler, özellikle iş e-postalarında, kulağa daha resmî ya da kibar geldiği için myself veya yourself kullanır. Bu bir hatadır: dönüşlü zamir yalnızca cümlenin öznesiyle AYNI kişiyi gösteriyorsa doğrudur.
“Please contact myself if you have any questions” yanlıştır, çünkü bu cümlede myself'in gösterebileceği bir “I” öznesi yok. Doğrusu normal nesne zamiridir: “Please contact me if you have any questions.” Türkçede de “Sorularınız için bana ulaşın” dersin, “kendime ulaşın” demezsin.
And/or ile bağlanan iki kişide de durum aynı: “Contact John or me for details”, “John or myself” değil. John'u çıkar: “Contact me” derdin.
Hızlı test: özne ve nesne aynı kişi değilse dönüşlü zamire gerek yok. Me, you, him, her ya da them kullan.
Dönüşlü zamir yalnızca aynı cümlenin öznesini gösteriyorsa kullanılır. Burada I öznesi yok; bu yüzden “kibar görünen” myself değil, nesne zamiri me gerekir.
Dönüşlü zamir özneye uymalı: he → himself. Türkçede “kendisi” erkek ve kadın için aynı olduğundan bu karışıklık çok sık olur.
Their kelimesi öyle düşündürse de standart İngilizcede “theirselves” yoktur. Çoğul biçim themselves'tir.
Özne we, yani birinci çoğul kişi: ourselves gerekir, tıpkı Türkçede “(biz) kendi kendimize öğrendik” dediğin gibi.
“Kendimi yorgun hissediyorum” cümlesindeki “kendimi” İngilizceye taşınmaz: feel'den sonra doğrudan sıfat gelir.
“Çok eğlendik” cümlesinde Türkçede zamir yoktur, ama İngilizcede enjoy bir nesne ya da dönüşlü zamir ister: enjoyed ourselves (ya da “We had a great time”).
Saygılı “kendisi” (“Kendisi çok cana yakın”) dönüşlü değildir. İngilizcede normal özne zamiri gelir: he ya da she.
“Kendini evinde hisset” İngilizcede kalıp bir ifadeyle söylenir: make yourself at home.
Türkçede tek bir kök vardır, “kendi”; kişiyi ekler gösterir ve cinsiyet ayrımı yoktur: kendim, kendin, kendisi, kendileri
İngilizcede her kişinin ayrı bir biçimi var ve üçüncü tekil kişide cinsiyet önemlidir: he → himself, she → herself, it → itself, they → themselves. “Kendisi” derken kimden söz ettiğine bak: bir erkekse himself, bir kadınsa herself, bir hayvan ya da nesneyse genellikle itself.
Türkçede “hissetmek” fiili dönüşlü zamirle kullanılır: “Kendimi yorgun hissediyorum”, “Kendini nasıl hissediyorsun?”
İngilizcede feel'den sonra doğrudan sıfat gelir: “I feel tired”, “How do you feel?”, “I don't feel well.” Kelimesi kelimesine çeviri olan “I feel myself tired” doğal değildir. Benzer bir kalıp: “Kendini evinde hisset” → “Make yourself at home.”
“Eğlendik”, “İyi eğlenceler!”: Türkçede eğlenmek fiili nesne ya da zamir almaz
İngilizcede enjoy tek başına kalamaz: ya bir nesne alır (“We enjoyed the party”) ya da dönüşlü zamir (“We enjoyed ourselves”). “We enjoyed a lot” eksiktir. “İyi eğlenceler!” için “Enjoy yourself!” / “Enjoy yourselves!” ya da daha sık “Have fun!” denir. Help yourself (buyur, kendin al) ve behave yourself (uslu dur) da bu tür kalıplardandır.
Türkçede -n ekli bazı fiiller dönüşlüdür: yıkanmak, giyinmek, taranmak, hazırlanmak
İngilizce bu günlük işler için çoğu zaman dönüşlü zamir kullanmaz: “I washed and got dressed”, “She brushed her hair”, “I got ready for work.” Vücut bölümlerinde Türkçedeki iyelik ekinin karşılığı iyelik sıfatıdır: “Ellerimi yıkadım” → “I washed my hands”. Dönüşlü zamir, eylemin gerçekten kişinin kendine yöneldiğini vurgulamak için kalır: cut yourself, hurt herself, introduce yourself.
Türkçede “kendisi” saygılı bir “o” olarak da kullanılır: “Ahmet Bey'i tanıyor musun? Kendisi çok yardımseverdir.”
Bu kullanım dönüşlü değildir, bu yüzden İngilizcede himself / herself olmaz. Normal kişi zamirini kullan: “He is very helpful.”, “I spoke to her yesterday.” Himself / herself, cümlenin başında özne olarak tek başına kullanılmaz.
“Kendi” iyelik ekiyle birlikte sahiplik de bildirir: “kendi arabam”, “kendi odanı topla”
Bu anlamda İngilizcede dönüşlü zamir değil, own kullanılır: “my own car”, “Clean your own room.” “Myself car” ya da “yourself room” diye bir yapı yoktur. Kısaca: kendimi / kendime → myself, kendi + isim → my own + isim.
💡 “Kendisi” cinsiyet bildirmez, İngilizce bildirir: he → himself, she → herself, it → itself.
💡 “Kendimi yorgun hissediyorum” → I feel tired. Feel'den sonra myself gelmez.
💡 “Eğlendik” → We enjoyed ourselves (ya da We had a great time). Enjoy tek başına kalmaz.
💡 Saygılı “kendisi” ve “kendi + isim” dönüşlü değildir: “Kendisi çok iyi” → He is very nice; “kendi arabam” → my own car.
"Are you okay? I heard you hurt yourself in the kitchen."
"I'm fine — I just cut myself a little while slicing bread. Nothing serious."
"Did you bandage it yourself, or did someone help you?"
"I did it myself. I keep a first-aid kit under the sink."
Alıştırma 1 · Dönüşlü zamiri bul
Which sentence uses a reflexive pronoun to show that the action lands back on the same person who did it?
Alıştırma 2 · Doğru zamiri seç
Which reflexive pronoun correctly completes this sentence: "My grandmother taught ___ to play piano."
Alıştırma 3 · Doğru biçimi seç
Which is correct?
Alıştırma 4 · Doğru cümleyi seç
Which is correct?
Alıştırma 5 · Doğru zamiri seç
Which is correct?
Alıştırma 6 · Doğru biçimi seç
Which is correct?
Alıştırma 7 · Gruplara ayır: doğru mu, yanlış mı?
0 / 6 yerleştirildi
Alıştırma 8 · Kelimeleri sıraya koy
Alıştırma 9 · Kelimeleri sıraya koy
Alıştırma 10 · Kelimeleri sıraya koy
Alıştırma 11 · Cümleyi tamamla
Complete the sentence with the correct reflexive pronoun: The cat cleaned ___ after breakfast. (one word)
Alıştırma 12 · Cümleyi tamamla
You're talking to one friend. Complete: You should be proud of ___ for finishing the marathon. (one word)
Alıştırma 13 · Cümleyi tamamla
Complete: We surprised ___ with how quickly we finished the project. (one word)
Alıştırma 14 · Hatayı düzelt
Fix the mistake and type the corrected sentence: "Please contact myself if you have any questions about the invoice."
Alıştırma 15 · Hatayı düzelt
Fix the mistake and type the corrected sentence: "He hurt herself when he slipped on the wet floor."
Alıştırma 16 · Gerçek hayatta
You repaired a leaking faucet without calling a plumber, and you want to emphasize that you did it alone. Complete the sentence: "I fixed the faucet ___."
Alıştırma 17 · Sık yapılan hata: “kendimi … hissediyorum”
Turkish: “Bugün kendimi çok yorgun hissediyorum.” Which English sentence is correct?
Dönüşlü zamirler konusunda öğrendiklerini kontrol etmek için beş kısa soru.
Soru 1 / 5
Puan: 0/0
Complete with the correct reflexive pronoun: The twins dressed ___ before the recital. (one word)
İşaret zamirleri (demonstrative pronouns)
This, that, these ve those zamir olarak: yakın mı uzak mı, tekil mi çoğul mu? Türkçedeki bu, şu ve o neden İngilizcede ikiye iniyor?
Soru zamirleri (interrogative pronouns)
Kişi, sahip, şey ya da seçenek sormak için who, whose, what ve which; “Bu kimin?” neden whose ile sorulur ve whom ne zaman kullanılır?
Karşılıklı zamirler: each other ve one another
Each other ve one another ile karşılıklı eylemler, each other's iyelik biçimi ve “each other iki kişi içindir” kuralının neden bir efsane olduğu.
İyelik sıfatları ve iyelik zamirleri
Ne zaman my, your, their, ne zaman mine, yours, theirs? Kural basit: arkasından bir isim geliyor mu? “Benim” ve “onun” kelimelerini doğru çevirmeyi öğren.