who, whose, what ve which tam olarak eksik olan bilgiyi sorar. Türkçedeki kim, kimi, kime, kiminle ve kimler İngilizcede çoğu zaman tek bir kelimeye iner: who. “Kimin” ise whose olur.
Neler öğreneceksin
Soru zamiri, henüz bilmediğin bilginin yerini tutar: bir kişi, bir sahip, bir şey ya da seçenekler arasından bir tercih. İngilizcede neredeyse her zaman sorunun en başında durur. Türkçede ise soru kelimesi çoğu zaman fiilin hemen önünde kalır (“Sen ne istiyorsun?”); bu, ileride göreceğin en önemli farklardan biri.
Aynı kelimeler (who, which, whose) İngilizcede bir cümlenin iki parçasını birleştirmek için de kullanılır: “the neighbor who called” (arayan komşu). Bu başka bir konu; bu derste yalnızca soru soruyoruz.
Türkçede “kim” ek alır ve çoğul olabilir: kim, kimi, kime, kimde, kiminle, kimler. İngilizcede ise günlük dilde neredeyse her zaman tek bir kelime vardır: who. Kişi eylemi yapsa da eylemden etkilense de who kullanılır ve who çoğul yapılmaz: “Kimler geliyor?” → “Who is coming?”
Sahibini sormak için Türkçede “kimin” dersin. İngilizcede bunun karşılığı tek bir kelimedir: whose. Üstelik kelime sırası Türkçeyle aynıdır, whose da ismin önüne gelir: “Kimin telefonu bu?” → “Whose phone is this?” Yalnızca Türkçedeki gibi sona koyma: “Bu telefon kimin?” cümlesi “This phone is whose?” değil, yine “Whose phone is this?” olur.
Tek özel nesne biçimi olan whom, kabaca “kimi” ve “kime” anlamına gelir; ama bugün isteğe bağlıdır ve oldukça resmîdir. Senin için iyi haber: Türkçedeki gibi doğru eki seçmeye uğraşmana gerek yok, who neredeyse her yerde işini görür.
who bir kişiyi sorar: “Who called the office this morning?” bir isim ya da kimlik sorar, tıpkı “Kim…?” gibi.
what bir şeyi, bir fikri ya da bir eylemi sorar: “What did the email say?” bilgi ister, tıpkı “Ne…?” gibi. Burada Türkçe sana yardım eder: “Adın ne?” → “What's your name?”, “Saat kaç?” → “What time is it?” Dikkat etmen gereken yer başka: “Bu kelime ne demek?” → “What does this word mean?” Türkçede soru kelimesi yerinde kalır, İngilizcede ise başa geçer ve arkasından does gelir.
Belirli ve bilinen seçenekler arasından seçim yapıyorsan which kullanılır: “Which bus goes downtown, the 12 or the 14?” Somut seçeneklerin olmadığı daha açık bir soru için what daha uygundur: “What bus goes downtown?”
Türkçede “hangi” kelimesini açık sorularda da rahatça kullanırsın: “Hangi müzikleri seversin?”, “Hangi tür filmler izlersin?” İngilizcede ise seçenekler belli değilse what çok daha doğaldır: “What music do you like?”, “What kind of films do you watch?” Seçenekler belliyse (“Hangisini istiyorsun, kırmızıyı mı maviyi mi?”) which kullanılır: “Which one do you want, the red or the blue?”
whose bir şeyin kime ait olduğunu sorar: “Whose phone is this?” Tamamen gündelik bir kelimedir ve hiç değişmez: whose phone, whose bag, whose keys. Her zaman şeyin önüne gelir. Yazarken dikkat: who's (who is / who has) ile aynı okunur, ama anlamı tamamen farklıdır.
Günlük İngilizcede, konuşurken de yazarken de who nesne olarak da kullanılır: “Kimi aradın?” → “Who did you call?” Bu tamamen normaldir. Türkçede “kiminle”, “kime”, “kimden” gibi eklerle söylediğin şeyler için İngilizcede bir edat gerekir ve bu edat günlük dilde sorunun sonuna gider: “Kiminle gidiyorsun?” → “Who are you going with?”, “Kiminle konuştun?” → “Who did you talk to?”
Daha resmî bir not: resmî metinlerde nesne konumunda who yerine bazen whom kullanılır: “Whom did you call?” aynı anlama gelir. Günlük Amerikan ve İngiliz İngilizcesinde nesne için de normal olan who kelimesidir. whom daha çok son derece resmî metinlerde ve bir edattan hemen sonra görülür (“To whom should I send it?”), bu yüzden senin kullanman pek gerekmez. “With who are you going?” ise ikisinin karışımıdır ve kulağa yanlış gelir.
Türkçede soru kelimesi cümlede yerinde kalır ve kelime sırası değişmez: “Ne istiyorsun?”, “Bu kelime ne demek?”, “O ne dedi?” İngilizcede normal fiillerle bu işe yaramaz: bir yardımcı fiil gerekir (do/does/did, is/are/was, can…). Kalıp şudur: soru kelimesi + yardımcı fiil + özne + asıl fiil: “What does this word mean?”; “What means this word?” ya da “What this word means?” değil.
İstisna Türkçeyle aynı şekilde işler: soru kelimesi cümlenin öznesiyse yardımcı fiil eklenmez. “Who fixed the printer?” (tıpkı “Yazıcıyı kim tamir etti?” gibi), çünkü yazıcıyı tamir eden kişi tam da who. Vurgu için “Who DID fix the printer?” de vardır (örneğin ısrarla “Peki sonunda kim tamir etti?” diye sorarken), ama nötr soru did almaz.
who's her zaman “who is” ya da “who has” kısaltmasıdır. Bir şeyin kime ait olduğunu sormak için kesme işaretsiz whose gerekir. İkisi aynı okunduğu için hata çoğunlukla yazarken yapılır.
“Bu telefon kimin?” cümlesinde Türkçe soru kelimesini sona koyar. İngilizcede whose başa, şeyin önüne gelir: Whose phone is this?
Türkçede “Yolculuk için ne lazım?” ya da “Neye ihtiyacın var?” demek yeter; İngilizcede ise soru kelimesi özne değilse öznenin önüne do/does/did gibi bir yardımcı fiil gelir.
“Bu kelime ne demek?” sorusunda özne “this word”, soru kelimesi değil. Bu yüzden does gerekir ve asıl fiil (mean) sona gider.
“Partiye kimler geliyor?” sorusundaki çoğul “kimler” İngilizceye geçmez: who özne olduğunda fiil tekil kalır.
“Kiminle gidiyorsun?” sorusundaki “-le” eki için with gerekir, ama günlük İngilizcede edat sorunun sonuna gider. “With whom are you going?” doğrudur ama çok resmî durur.
Sahibini sormak için Türkçede “kimin” kullanılır: “Kimin telefonu bu?” ya da “Bu telefon kimin?”
“Kimin telefonu” ile “whose phone” aynı sıradadır, bu sana yardım eder: “Whose phone is this?” Ama “Bu telefon kimin?” cümlesini kelimesi kelimesine çevirip “This phone is whose?” deme; İngilizcede soru kelimesi başa gelir. “Who does this phone belong to?” da doğrudur.
Türkçede “kim” ek alır: kimi, kime, kimden, kiminle
İngilizcede günlük dilde hepsi who olur, gereken edat da sorunun sonuna gider: “Kimi gördün?” → “Who did you see?”, “Kiminle gidiyorsun?” → “Who are you going with?”, “Kimden duydun?” → “Who did you hear it from?” “With whom are you going?” de vardır ama çok resmî durur; “With who are you going?” ise doğal değildir.
Türkçede “kim” çoğul yapılabilir: “Kimler geliyor?”, “Partide kimler vardı?”
İngilizcede who çoğul yapılmaz ve özne olduğunda fiil genellikle tekildir: “Who is coming?”, “Who was at the party?” Cevap birden fazla kişi olsa bile soru böyle sorulur. “Who are coming?” yanlıştır.
Türkçede “hangi” açık sorularda da sık kullanılır: “Hangi müzikleri seversin?”, “Hangi tür kitaplar okursun?”
İngilizcede which daha çok bilinen bir gruptan seçim yaparken kullanılır (“Which one do you want, the red or the blue?”). Seçenekler belli değilse what daha doğaldır: “What music do you like?”, “What kind of books do you read?” “Adın ne?”, “Adresin ne?” gibi sorularda da what kullanılır: “What's your name?”, “What's your address?”
Türkçede soru kelimesi yerinde kalır ve fiil değişmez: “Ne istiyorsun?”, “O ne dedi?”, “Bu kelime ne demek?”
Normal fiillerle İngilizcede soru kelimesinden sonra do/does/did gelir: “What do you want?”, “What did she say?”, “What does this word mean?” “What you want?”, “What she said?” ya da “What means this word?” doğru soru değildir. Yalnızca be, yardımcı fiiller ve modal fiiller doğrudan öznenin önüne geçer: “Where is he?”, “What can I do?”
“Kim aradı?”, “Yazıcıyı kim tamir etti?”, “Ne oldu?”: Türkçede burada ek bir kelime yoktur
İngilizce de who ya da what özne olduğunda aynı şekilde çalışır: “Who called?”, “Who fixed the printer?”, “What happened?” did gerekmez. do/does/did kuralını yeni öğrenenler bazen her soruya did ekler (“Who did call?”); nötr bir soruda bu gereksizdir.
💡 “Kimin … bu?” → Whose … is this?; asla This … is whose? değil.
💡 “Kimi, kime, kiminle, kimler” → günlük dilde hepsi who olur ve edat sona gider: Who are you going with?
💡 Seçenekler belli değilse “hangi” → what: What music do you like? which yalnızca bilinen seçenekler için.
💡 “Ne istiyorsun?” → What do you want? Normal fiiller do/does/did ister.
"Hi, I'm picking up an order."
"Sure — who's it under?"
"Jordan Kim."
"Got it — one iced latte, one bagel. Oh, and whose reusable cup is this on the counter? Is it yours?"
"Actually, yes, thank you! I almost forgot it."
Alıştırma 1 · Doğru soru kelimesini seç
You hear a knock and want to know who is at the door. Which question word do you need?
Alıştırma 2 · Doğru soru kelimesini seç
You want to know the name of a dish on the menu. Which question word fits?
Alıştırma 3 · Doğru yazımı seç
Which sentence is spelled correctly?
Alıştırma 4 · En doğal soruyu seç
A barista points to the two pastries left in the case. Which question sounds most natural?
Alıştırma 5 · Doğru kurulmuş soruyu seç
Which question is correctly formed?
Alıştırma 6 · Soruyu tamamla
You're writing a formal email and need to ask who you should contact about an invoice. Complete the question with one word (the everyday word or its more formal alternative are both accepted): "___ should I contact about the invoice?"
Alıştırma 7 · Gruplara ayır: kişi mi, şey mi?
0 / 6 yerleştirildi
Alıştırma 8 · Kelimeleri sıraya koy
Alıştırma 9 · Kelimeleri sıraya koy
Alıştırma 10 · Soruyu tamamla
You're at a hotel front desk. A package arrived but no name was given. Complete the question with one word: "___ left this package?"
Alıştırma 11 · Soruyu tamamla
Two coats are hanging by the door and you want to know which one belongs to your friend. Complete the question with one word: "___ coat is yours, the black one or the gray one?"
Alıştırma 12 · Soruyu tamamla
You found a wallet on a bus seat and want to know who it belongs to. Complete the question with one word: "___ wallet is this?"
Alıştırma 13 · Hatayı düzelt
Fix the mistake and type the correct sentence: "Who's turn is it to pay for coffee?"
Alıştırma 14 · Hatayı düzelt
Fix the mistake and type the correct sentence: "What you want for lunch?"
Alıştırma 15 · Gerçek hayatta
You're filling out a delivery form. There are three units at the same address, and you need to know which one the package should go to. Which question should you ask?
Alıştırma 16 · Sık yapılan hata: “Bu kelime ne demek?” sorusunu kelimesi kelimesine çevirmek
Turkish: “Bu kelime ne demek?” Which English question is correct and natural?
Öğrendiklerini kontrol etmek için farklı türde beş soru.
Soru 1 / 5
Puan: 0/0
You're at a shoe store and there are two pairs left in your size. Which question should you ask the clerk?
İşaret zamirleri (demonstrative pronouns)
This, that, these ve those zamir olarak: yakın mı uzak mı, tekil mi çoğul mu? Türkçedeki bu, şu ve o neden İngilizcede ikiye iniyor?
Karşılıklı zamirler: each other ve one another
Each other ve one another ile karşılıklı eylemler, each other's iyelik biçimi ve “each other iki kişi içindir” kuralının neden bir efsane olduğu.
Dönüşlü zamirler (reflexive pronouns)
Dönüşlü zamirler (myself, yourself, themselves…): eylem yapana döndüğünde ve vurgu için. “Kendimi yorgun hissediyorum” neden I feel myself tired olmaz?
Belgisiz zamirler (indefinite pronouns)
Someone, anyone, no one, everyone, something ve nothing: tekil fiil, they ile geri dönme ve İngilizcede bir cümlede tek bir olumsuzluk.