Tırnak işareti ve doğrudan anlatım

B1 · OrtaNoktalama

“I'm tired,” she said: birinin söylediğini kelimesi kelimesine aktarmak. Türkçedeki “Yorgunum.” dedi kalıbından tek farkı, noktanın yerine gelen virgül.

Neler öğreneceksin

  • İngilizcede doğrudan anlatım her zaman tırnak içinde yazılır, Türkçe romanlardaki konuşma çizgisi kullanılmaz; Amerikan İngilizcesinde genellikle çift tırnak kullanılır: “…”
  • Alıntı, cümlenin ortasında olsa bile büyük harfle başlar: He said, “Let's go.”
  • Alıntı söyleme fiilinden (said, asked) önce geliyorsa, sonuna nokta değil virgül konur ve bu virgül kapanış tırnağının İÇİNDE durur
  • Alıntılanan bir soru ya da ünlemde işaret tırnağın içinde kalır ve ardından virgül gelmez, tıpkı Türkçedeki “Geliyor musun?” diye sordu gibi
  • Dolaylı anlatım (alıntı yerine that ile) tırnak işareti almaz ve that öncesine virgül konmaz, tıpkı “Yorgun olduğunu söyledi” gibi

Doğrudan ve dolaylı anlatım

Doğrudan anlatım, birinin tam olarak söylediği sözleri tırnak içinde aktarır: she said, “I'm tired.” Dolaylı anlatım ise söyleneni kelimesi kelimesine aktarmadan anlatır; genellikle that ile kurulur ve tırnak işareti almaz: she said that she was tired. Bu ders doğrudan anlatımın noktalamasına odaklanıyor.

Dolaylı anlatım Türkçedeki gibi işler: “Yorgun olduğunu söyledi” cümlesinde tırnak da virgül de yoktur, İngilizcede de yoktur: She said that she was tired. Konuşma dilindeki “Dedi ki yorgunum” yapısına dikkat et: bu, iki anlatımı karıştırır. İngilizcede ya tırnak içinde aynen aktarırsın ya da that ile dolaylı anlatırsın.

""I'm tired," she said. (doğrudan anlatım)"
"She said that she was tired. (dolaylı anlatım, tırnak işareti yok)"

Temel kalıp

Türkçe romanlarda ve öykülerde konuşmalar çoğu zaman konuşma çizgisiyle gösterilir: — Yorgunum, dedi. İngilizcede bunun için çizgi kullanılmaz: her kişinin sözleri her zaman tırnak içine alınır. Tırnak işaretlerinin biçimi Türkçedekiyle aynıdır: çift tırnak “…” (klavyede düz tırnak); İngiliz İngilizcesinde tek tırnak (‘…’) da çok yaygındır. Alıntı, Türkçede olduğu gibi, cümlenin ortasında olsa bile büyük harfle başlar.

En önemli fark şu: alıntı söyleme fiilinden (said, asked, replied) önce geliyorsa, Türkçede alıntıyı noktayla bitirip fiili eklersin: “Yorgunum.” dedi. İngilizcede bu nokta virgüle dönüşür ve kapanış tırnağının İÇİNDE durur: “I'm tired,” she said. Söyleme fiili önce geliyorsa, Türkçedeki “şöyle dedi:” kalıbındaki iki nokta yerine İngilizcede genellikle virgül kullanılır ve cümlenin sonundaki nokta tırnağın içinde kalır: He said, “Let's go.”

Türkçede olduğu gibi, bir diyalogda konuşan kişi her değiştiğinde yeni bir paragrafa başlanır.

""I'm tired," she said."
"He said, "Let's go.""

Alıntılanan sorular ve ünlemler

Alıntı bir soru ya da ünlemse, soru işareti veya ünlem işareti tırnağın içinde kalır ve normalde orada olacak virgülün yerini alır.

Bu konuda Türkçe sana yardım eder: “Geliyor musun?” diye sordu cümlesinde de soru işareti tırnağın içindedir ve ardından virgül gelmez. İngilizcede de aynı: “Are you coming?” he asked. Soru ya da ünlem işaretinden sonra başka bir noktalama işareti konmaz.

""Are you coming?" he asked."
""Watch out!" she shouted."

Söyleme fiili alıntıyı böldüğünde

Söyleme fiili alıntılanan tek bir cümleyi ikiye bölüyorsa, her parça kendi tırnakları içine alınır ve söyleme fiili virgüllerle ayrılır. Burada da ilk virgül tırnağın içinde durur. Türkçede bu yapı daha az kullanılır, çünkü dedi genellikle cümlenin sonuna gelir; İngilizcede ise öykülerde çok yaygındır. İkinci parça aynı cümlenin devamı olduğu için küçük harfle başlar.

""I think," she said, "we should leave.""
""Wait," he said, "for me.""

Gerçek hayattan İngilizce örnekler

""Are you ready?" asked Anna."
""Almost," said Tom. "Give me two minutes.""
"The teacher said, "Please open your books.""
""I can't believe it!" she exclaimed."

Dikkat

✗"I'm tired." she said.
✓"I'm tired," she said.

Türkçede “Yorgunum.” dedi yazılır, ama İngilizcede alıntı söyleme fiilinden önce geliyorsa sonuna virgül konur, nokta değil.

✗"Wait for me" she called out.
✓"Wait for me," she called out.

Gündelik Türkçedeki “Bekle beni” diye seslendi kalıbında işaret yoktur, ama İngilizcede alıntıyla söyleme fiili arasında virgül gerekir ve bu virgül tırnağın içinde durur.

✗"I'm tired", she said.
✓"I'm tired," she said.

Virgül kapanış tırnağının dışında değil, içinde durur.

✗— I'm tired, she said.
✓"I'm tired," she said.

Türkçe romanlardaki konuşma çizgisi İngilizcede kullanılmaz: kişinin tam olarak söylediği sözler tırnak içine alınır.

✗She said that I am tired.
✓She said that she was tired.

“Dedi ki yorgunum” kalıbını çevirince doğrudan ve dolaylı anlatım karışır. that ile dolaylı anlatımda zamir (she) ve zaman (was) değişir.

✗Tom said, "I will call you tomorrow".
✓Tom said, "I will call you tomorrow."

Alıntı cümlenin sonundaysa, nokta kapanış tırnağının içinde durur.

✗She said, "that she was tired."
✓She said that she was tired.

that ile kurulan dolaylı anlatım asla tırnak içine alınmaz, tıpkı Türkçedeki “Yorgun olduğunu söyledi” gibi.

Türkçeyle karşılaştırma

Türkçede alıntılanan cümle noktayla biter, söyleme fiili ondan sonra gelir: “Yorgunum.” dedi.

İngilizcede alıntı söyleme fiilinden önce geliyorsa, nokta yerine virgül kullanılır ve bu virgül tırnağın içinde durur: “I'm tired,” she said. “I'm tired.” she said yazmak, Türkçe noktalamanın İngilizceye taşınmasıdır.

Türkçe romanlarda konuşmalar satır başında konuşma çizgisiyle gösterilir: — Yorgunum, dedi.

İngilizcede diyaloglar çizgiyle değil, tırnakla yazılır: “I'm tired,” she said. Çizgi kullanırsan İngilizce okuyan biri karakterin sözlerinin nerede başlayıp nerede bittiğini kolayca anlayamaz. Ortak olan kural: konuşan kişi her değiştiğinde yeni bir paragrafa başlanır.

Konuşma dilinde doğrudan ve dolaylı anlatım karışabilir: “Dedi ki yorgunum.”

İngilizcede bu ikisi karışmaz. Ya sözü aynen tırnak içinde verirsin (She said, “I'm tired.”) ya da that ile dolaylı aktarırsın ve zamiri ve zamanı değiştirirsin (She said that she was tired). “She said that I am tired” cümlesi, yorgun olanın sen olduğunu söyler.

Türkçede söyleme fiili önce gelirse sık sık iki nokta kullanılır: Bana şöyle dedi: “Hadi gidelim.”

İngilizce diyaloglarda ve öykülerde burada genellikle virgül kullanılır: He said, “Let's go.” İki nokta daha çok uzun ya da resmî alıntılardan önce görülür. Cümlenin sonundaki nokta tırnağın içinde kalır.

Türkçede de çift tırnak “…” ve alıntı içindeki alıntı için tek tırnak ‘…’ kullanılır

Amerikan İngilizcesi aynı sistemi kullanır: dışta çift, içte tek tırnak. İngiliz İngilizcesinde sıra çoğu zaman terstir: dışta tek tırnak (‘…’), içte çift. Hangisini seçersen seç, metin boyunca tutarlı ol.

💡 Alıntı söyleme fiilinden önce geliyorsa sonuna nokta değil virgül koy, tırnağın içine: “I'm tired,” she said.

💡 Soru ve ünlem işareti tırnağın içinde kalır, ardından virgül gelmez: “Are you coming?” he asked.

💡 Konuşma çizgisi yok: İngilizcede diyalog her zaman tırnak içinde yazılır.

Gerçek hayatta: ders için bir öykü yazmak

"How do I punctuate this line: 'Wait for me she called out'?"

"You need quotation marks around her exact words, and a comma before 'she called out'."

"So: 'Wait for me,' she called out."

"Exactly — and if it were a question, the question mark would go right before the closing quotation mark."

Alıştırma

Alıştırma 1 · Doğru noktalamayı seç

Which sentence correctly punctuates direct speech?

Alıştırma 2 · Doğru cevabı seç

Where does the comma go when a quote comes before the reporting verb?

Alıştırma 3 · Doğru noktalamayı seç

Which sentence correctly punctuates a quoted question?

Alıştırma 4 · Doğru noktalamayı seç

Which correctly punctuates a quote split by the reporting verb?

Alıştırma 5 · Doğru noktalamayı seç

Which sentence correctly starts a quote with a capital letter?

Alıştırma 6 · Dolaylı anlatımla kurulmuş doğru cümleyi seç

Which sentence correctly reports what someone said, WITHOUT quotation marks (indirect/reported speech)?

Alıştırma 7 · Doğru noktalamayı seç

Which sentence correctly punctuates Tom's words as direct speech?

Alıştırma 8 · Doğru noktalamayı seç

Which sentence correctly punctuates an exclamation inside quotation marks?

Alıştırma 9 · Doğru cevabı seç

In American English, which quotation marks are typically used?

Alıştırma 10 · Doğru cevabı seç

In a dialogue with two speakers, when should you normally start a new paragraph?

Alıştırma 11 · Sık yapılan hata: söyleme fiilinden önce nokta

Turkish: “‘Yorgunum.’ dedi.” Which English version is punctuated correctly?

Hızlı test

Öğrendiklerini kontrol etmek için beş kısa soru.

Soru 1 / 5

Puan: 0/0

Which sentence correctly punctuates direct speech?

Neler öğrendin

  • Doğrudan anlatım tırnak içinde yazılır (konuşma çizgisiyle değil); dolaylı anlatım tırnaksızdır.
  • Amerikan İngilizcesinde çift tırnak “…” kullanılır; İngiliz İngilizcesinde çoğu zaman tek tırnak ‘…’.
  • Alıntı büyük harfle başlar.
  • Söyleme fiilinden önce gelen alıntı nokta ile değil virgül ile biter; virgül ve nokta tırnağın içinde durur.
  • Alıntılanan soru ve ünlem işareti tırnağın içinde kalır, ardından virgül gelmez.
  • Söyleme fiili alıntıyı bölüyorsa her parçanın kendi tırnakları olur.
Bu kategorideki tüm dersleri gör