Türkçede sıralı cümleleri virgülle ayırmak doğrudur, İngilizcede ise bu bir hatadır (comma splice). Virgülün asıl görevlerini ve konmadığı yerleri öğren.
Neler öğreneceksin
Virgül, cümle içinde nokta kadar güçlü olmayan kısa bir duraklama ya da ayrım gösterir. İngilizcede birkaç net durumda kullanılır: listedeki öğeleri ayırmak, iki tam cümleyi bir bağlaçla birleştirmek, cümle başındaki bir giriş ifadesini ayırmak ve çıkarsan da cümlenin temel anlamı değişmeyecek ek bilgiyi çevrelemek.
Türkçede virgülü daha serbest kullanırsın: sıralı cümleleri ayırmak, özneyi vurgulamak ya da okurken nefes almak için. İngilizcede virgülün yeri daha kurallıdır. En önemli fark şu: İngilizcede tek bir virgül iki tam cümleyi birbirine bağlayamaz.
Üç ya da daha fazla öğeden oluşan bir listede her öğeden sonra virgül konur. Son and öncesindeki virgüle Oxford comma denir: Amerikan İngilizcesinde çok yaygındır, İngiliz İngilizcesinde sık sık atlanır. İki biçim de doğrudur (apples, bananas, and oranges ya da apples, bananas and oranges). Türkçede “elma, muz ve portakal” dediğin için ve bağlacından önce virgül görmeye alışık değilsin, ama bu bir hata değil.
Bir isimden önce gelen birden fazla sıfat da virgülle ayrılır: It was a long, tiring, difficult day. Bu konuda Türkçe sana yardım eder: “uzun, yorucu, zor bir gün” derken de sıfatlar isimden önce gelir ve virgülle ayrılır. Sondaki sıfattan önce and gerekmez.
İki tam cümleyi bir bağlaçla (and, but, so, or, yet) birleştirdiğinde, bağlaçtan önce genellikle virgül konur: I was tired, but I kept working. Türkçede “Yorgundum ama çalışmaya devam ettim.” derken ama öncesine çoğu zaman virgül koymazsın, ve öncesine ise neredeyse hiç koymazsın. İngilizcede and iki tam cümleyi birleştiriyorsa virgül normaldir: I finished the report, and I sent it to the team. Çok kısa cümlelerde bu virgül bazen atlanır.
Ve en önemlisi: İngilizcede tek başına bir virgül iki tam cümleyi asla birleştiremez. Türkçede sıralı cümleler virgülle ayrılır ve bu, Türk Dil Kurumunun kurallarına göre de doğrudur: “Yağmur yağıyordu, evde kaldım.” İngilizcede ise It was raining, I stayed inside bir hatadır ve adı comma splice'tır. Bir bağlaç (It was raining, so I stayed inside), bir nokta ya da noktalı virgül gerekir.
Temel cümleden önce gelen bir giriş kelimesinden ya da ifadesinden sonra virgül konur: After the meeting, we went home. However, I still disagree. Actually, I don't agree. However gibi bağlayıcılarda Türkçeye benzer (“Ancak, …”). Kısa zaman ve yer ifadelerinde ise fark var: Türkçede “Toplantıdan sonra eve gittik.” cümlesinde virgül kullanmazsın, İngilizcede ise genellikle kullanılır. Bazı yazarlar çok kısa girişlerden sonra virgülü atlar; virgül koyarsan hata yapmazsın.
if, when ya da because ile kurulan bir yan cümle başta gelirse virgül konur: If it rains, we'll stay home. Sonda gelirse genellikle virgül konmaz: We'll stay home if it rains.
İki virgül, çıkarılabilecek ek bilgiyi çevreler: My brother, who lives in Kyiv, is visiting. Burada tek bir kardeş var; onun Kyiv'de yaşaması ek bir bilgidir (non-defining relative clause). Hangi kişiden ya da şeyden söz ettiğini anlamak için gerekli olan sıfat cümlesi (defining relative clause) virgülsüz yazılır: The book that I'm reading is great. Türkçede bu ayrım yoktur: “Kyiv'de yaşayan kardeşim” ve “okuduğum kitap” aynı ortaç yapısıyla kurulur ve virgül almaz. Bu yüzden şuna dikkat et: virgüllerin arasında that kullanılmaz; ek bilgi için kişilerde who, nesnelerde which kullanılır. Aynı kural açıklayıcı ifadeler için de geçerli: My teacher, Mr. Smith, is very kind.
Birinin söylediğini aktaran that kelimesinden önce virgül konmaz: She said that she was tired. Türkçede de “Yorgun olduğunu söyledi.” cümlesinde virgül yoktur. Asıl nedeni veren because öncesinde de genellikle virgül konmaz: I stayed home because I was sick. Burada Türkçe seni yanıltabilir: “Evde kaldım, çünkü hastaydım.” derken çünkü öncesine virgül koyarsın, İngilizcede ise koymazsın.
Dolaylı sorularda da virgül yoktur: I don't know where he lives (“Nerede yaşadığını bilmiyorum”), I wonder if she's coming (“Gelip gelmeyeceğini merak ediyorum”). Bu cümlelerde Türkçe ve İngilizce aynı şekilde davranır.
Bir uyarı daha: Türkçede vurgu için ya da anlam karışıklığını önlemek için özneden sonra virgül konabilir (“Ben, bu konuda farklı düşünüyorum.”). İngilizcede özne ile fiil, özne uzun olsa bile virgülle ayrılmaz. I stayed home doğrudur; I, stayed home yanlıştır.
Türkçedeki sıralı cümleler gibi iki tam cümleyi yalnızca virgülle bağlamak İngilizcede comma splice hatasıdır. Bir bağlaç (so, and, but) ekle ya da nokta koy.
Virgüllerin arasındaki ek bilgide that kullanılmaz. Kişiler için who, nesneler için which kullan.
Dolaylı anlatımda that öncesine virgül konmaz, tıpkı “Yorgun olduğunu söyledi.” cümlesinde olduğu gibi.
Türkçede “…, çünkü …” diye yazarsın, ama because asıl nedeni veriyorsa İngilizcede öncesine normalde virgül konmaz.
Sıfat cümlesi hangi kitaptan söz ettiğini söylüyor, yani gerekli bilgi: virgülsüz yazılır. Türkçedeki “okuduğum kitap” da virgül almaz.
Türkçede “Ben, …” diye vurgu yapabilirsin, ama İngilizcede özne ile fiil arasına virgül konmaz.
Türkçede sıralı cümleler virgülle ayrılır ve bu doğrudur: “Yağmur yağıyordu, evde kaldım.”, “Hava karardı, sokak lambaları yandı.”
İngilizcede bu her zaman bir hatadır ve adı comma splice'tır: “It was raining, I stayed inside.” Tek bir virgül yetmez. Bir bağlaç ekle (It was raining, so I stayed inside), nokta koy (It was raining. I stayed inside.) ya da noktalı virgül kullan.
Türkçede sıfat cümleleri ortaçla kurulur ve virgül almaz: “okuduğum kitap”, “Kyiv'de yaşayan kardeşim”. Gerekli bilgiyle ek bilgi arasında yazıda bir fark yoktur.
İngilizcede bu fark virgülle gösterilir: gerekli bilgi virgülsüz (The book that I'm reading is great), ek bilgi virgüller arasında (My brother, who lives in Kyiv, is visiting). Virgüllerin arasında that kullanılmaz: “My brother, that lives in Kyiv, is visiting” yanlıştır. Kişiler için who, nesneler için which kullan.
Türkçede ve bağlacından önce virgül konmaz: ne listede (“elma, muz ve portakal”) ne de iki cümle arasında (“Raporu bitirdim ve ekibe gönderdim”)
Listede and öncesindeki virgül (Oxford comma) isteğe bağlıdır: Amerikan İngilizcesinde çok yaygın, İngiliz İngilizcesinde daha az. İki tam cümle arasında ise İngilizce genellikle and, but ya da so öncesine virgül koyar: I finished the report, and I sent it to the team.
Türkçede çünkü öncesine genellikle virgül konur: “Evde kaldım, çünkü hastaydım.”
İngilizcede because asıl nedeni veriyorsa öncesine normalde virgül konmaz: I stayed home because I was sick. Neden önde gelirse virgül gerekir: Because I was sick, I stayed home.
Türkçede özneyi vurgulamak ya da anlam karışıklığını önlemek için özneden sonra virgül konabilir: “Ben, bu işi yarın bitiririm.”, “Ali, kitabı okudu.”
İngilizcede özne ile fiil arasına virgül girmez: “I, stayed home” yanlış, “I stayed home” doğru. Kelime sırası (özne + fiil + nesne) anlamı zaten belli ettiği için bu virgüle gerek kalmaz.
Türkçede sayılarda ondalık virgül ve binlik nokta kullanılır: 2,5 kg, 10.000 TL
İngilizcede tam tersi: ondalık için nokta, binlik için virgül kullanılır: 2.5 kg, 10,000 people. İngilizce bir metin yazarken sayıları bu biçime çevirmeyi unutma.
💡 İki tam cümleyi asla yalnızca virgülle bağlama: virgül + and/but/so ya da nokta.
💡 Virgüllerin arasında who ya da which kullanılır, asla that değil: My brother, who lives in Kyiv, …
💡 that, because ve dolaylı sorulardan önce normalde virgül konmaz; özne ile fiil arasına da konmaz.
💡 Cümle başındaki bir girişten sonra (After lunch, However, Actually) virgül konur.
"Can you check this sentence for me? 'I finished the report I sent it to the team.'"
"That needs something between those two parts — either a comma and 'and', or just a period."
"Right, I'll write: 'I finished the report, and I sent it to the team.'"
"Perfect — much clearer now."
Alıştırma 1 · Virgülleri doğru kullanılmış cümleyi seç
Which sentence correctly uses commas in a list?
Alıştırma 2 · Virgülleri doğru kullanılmış cümleyi seç
Which sentence correctly joins two full clauses with a comma and a conjunction?
Alıştırma 3 · Virgülleri doğru kullanılmış cümleyi seç
Which sentence correctly uses a comma after an introductory phrase?
Alıştırma 4 · Doğru cümleyi seç
Which sentence does NOT need a comma before 'that'?
Alıştırma 5 · Virgülleri doğru kullanılmış cümleyi seç
Which sentence correctly uses commas around extra (non-essential) information?
Alıştırma 6 · Virgülleri doğru kullanılmış cümleyi seç
Which sentence is punctuated correctly with 'because'?
Alıştırma 7 · Comma splice hatasını bul
Which sentence is a comma splice (an error)?
Alıştırma 8 · Comma splice hatasını düzelt
Fix the comma splice: 'It was late, I went to bed.' (add a conjunction after the comma)
Alıştırma 9 · Virgülleri doğru kullanılmış cümleyi seç
Which sentence correctly uses a comma with 'however' at the start?
Alıştırma 10 · Virgülleri doğru kullanılmış cümleyi seç
Which sentence correctly uses commas to separate three adjectives before a noun?
Alıştırma 11 · Cümleleri gruplara ayır
0 / 4 yerleştirildi
Alıştırma 12 · Sık yapılan hata: sıralı cümleleri virgülle bağlamak
Turkish: “Yağmur yağıyordu, evde kaldım.” Which English sentence is correct?
Öğrendiklerini kontrol etmek için beş kısa soru.
Soru 1 / 5
Puan: 0/0
Which sentence correctly lists three items?
Kesme işareti (apostrophe)
İngilizcede kesme işareti: sahiplik (Tom's book) ve kısaltmalar (don't, it's). its ile it's farkı ve Türkçedeki “CD'ler” alışkanlığına dikkat.
Tırnak işareti ve doğrudan anlatım
İngilizcede doğrudan anlatımın noktalaması: tırnak işareti, büyük harf, virgülün yeri ve her konuşmacı için yeni paragraf. Türkçeden farkları ile.
İleri düzey noktalama
İngilizcede ileri düzey noktalama: noktalı virgül, iki nokta, uzun çizgi, parantez, köşeli parantez ve birleşik sıfatlarda kısa çizgi kullanımı.
Temel noktalama
İngilizcede noktalamanın temelleri: büyük harf, nokta, soru işareti ve ünlem işareti. Gün ve ay adları ile I zamiri neden hep büyük harfle yazılır?