I have seen this film mi, I saw this film last night mi? Türkçede ikisi de “gördüm”; İngilizcede seçimi, olayın ne zaman olduğunu söyleyip söylemediğin belirler.
Neler öğreneceksin
İki zaman da geçmişte olan bir şeyi anlatır, ama ona farklı açıdan bakar. Present perfect, olayın tam olarak ne zaman olduğunu söylemeden onu şu an için önemli bir şey olarak sunar. Past simple ise olayı, geçmişte belirli bir anda olup bitmiş bir gerçek olarak sunar.
Türkçede present perfect diye ayrı bir zaman yoktur: “Bu filmi gördüm” de “Dün akşam bu filmi gördüm” de aynı “-di” ekiyle söylenir. Bu yüzden Türkçe fiile bakarak karar veremezsin. Kendine şunu sor: geçmişte bitmiş belirli bir zamandan mı söz ediyorum, yoksa şu ana bağlanan bir şeyden mi?
Present perfect; hayat deneyimleri (belirli bir zaman söylemeden), sonucu şu an görülen ya da şu an önemli olan olaylar ve genel olarak geçmişte belirli bir ana bağlamadığın her şey için kullanılır.
Türkçede bu durumların hepsinde “-di” kullanılır: “Hiç suşi yedin mi?”, “Japonya'ya hiç gitmedim”, “Anahtarlarımı kaybettim!” (ve hâlâ bulamıyorsun). Standart İngilizcede bunların doğal karşılığı present perfect ile kurulur: “Have you ever eaten sushi?”, “I've never been to Japan.”, “I have lost my keys!”
Gözden kaçan bir durum daha var: geçmişte başlayıp hâlâ süren şeyler. Türkçede şimdiki zaman kullanılır (“2010'dan beri burada yaşıyorum”, “Onu on yıldır tanıyorum”); İngilizcede ise since ya da for ile present perfect gerekir: “I have lived here since 2010.” doğrudur, “I live here since 2010.” değil. Bir not daha: “She has been to Japan” Japonya'ya gidip döndüğünü, “She has gone to Japan” ise gittiğini ve şu an orada olduğunu anlatır.
Geçmişte belirli bir zamandan söz ettiğinde ya da bu zaman bağlamdan anlaşıldığında past simple kullanılır: bir tarih, yesterday, last year ya da belirli bir olay. Eylem bitmiştir ve geçmişe aittir.
Türkçe konuşanların burada yaptığı tipik hata ters yönde olur: present perfect “yakın geçmiş” diye ezberlenince her yakın olayda kullanılır. Oysa “On dakika önce ofisten çıktı” cümlesi İngilizcede “She has left the office ten minutes ago” olamaz. yesterday, last week, ago, in 2019 gibi ifadeler varsa her zaman past simple gerekir: “She left the office ten minutes ago.” Sonuç hâlâ sürse bile kural değişmez: “He lost his keys yesterday and still can't find them.”
Present perfect ile sık kullanılanlar: already (zaten, çoktan), just (az önce, yeni), ever (hiç, soru cümlesinde), never (hiç … -medim), yet (soru cümlesinde “-di mi?”, olumsuz cümlede “henüz, daha”), since (bir başlangıç noktasıyla) ve recently. for konusunda dikkat: for yalnızca bir süre bildirir, zamanı tek başına belirlemez. I lived in Paris for two years bitmiş bir dönemi anlatır (artık orada yaşamıyorum); I have lived here for two years ise bu süreyi şu ana bağlar (hâlâ buradayım). Past simple ile sık kullanılanlar: yesterday, last week/month/year, ago (önce), in + belirli bir yıl ve geçmişte belirli bir anı soran when.
“Az önce bitirdim” ya da “Daha yeni bitirdim” cümlesinin karşılığı “I have just finished” olur (Amerikan İngilizcesinde konuşma dilinde “I just finished” da denir). “Henüz bitirmedim” ise “I haven't finished yet” olur. when ile kurulan sorular ise belirli bir anı sorduğu için past simple ister: “Bu kitabı ne zaman aldın?” → “When did you buy this book?”
Amerikan İngilizcesi ve İngiliz İngilizcesi hakkında bir not: Amerikan İngilizcesinde, özellikle konuşmada, already, just ve yet ile past simple de sık duyulur (“I just ate.”, “Did you eat yet?”). İngiliz İngilizcesinde ve özenli İngilizcede ise present perfect kullanılır. Belirli bir zaman söylemiyorsan present perfect seçmek her zaman güvenlidir.
last night bitmiş belirli bir zamandır, bu yüzden past simple gerekir. Present perfect geçmişte belirli bir anla birlikte kullanılmaz.
Olay çok yakın olsa da ago bitmiş bir anı gösterir: her zaman past simple. Present perfect “yakın geçmiş” anlamına gelmez.
“Ne zaman aldın?” sorusu belirli bir anı sorar; when ile kurulan sorularda past simple kullanılır.
Anahtarlar hâlâ kayıp olsa bile cümlede yesterday varsa past simple gerekir. Bitmiş zaman, “şimdiki sonuç” mantığından önce gelir.
“Ödevimi henüz bitirmedim” cümlesindeki olumsuz geçmiş zamanı past simple ile çevirmek doğal gelir, ama standart İngilizcede yet ile present perfect kullanılır. Amerikan İngilizcesinin konuşma dilinde ilk biçim de duyulur, yine de present perfect her zaman güvenlidir.
“2010'dan beri burada yaşıyorum” Türkçede şimdiki zamanla söylenir, ama İngilizcede bugüne kadar süren bir durum için since ya da for ile present perfect gerekir.
Türkçede geçmişteki her şey için “-di” kullanılır: “Bu filmi gördüm”, “Hiç suşi yedin mi?”, “Anahtarlarımı kaybettim”, “Dün onu gördüm”
İngilizcede bu cümleler ikiye ayrılır. Belirli bir zaman söylemeden anlatılan deneyimler ve sonucu şu an önemli olan olaylar present perfect ile kurulur: “I have seen this film.”, “Have you ever eaten sushi?”, “I have lost my keys!” Belirli, bitmiş bir zaman varsa past simple kullanılır: “I saw him yesterday.” Yani Türkçedeki “-di” eki sana yol göstermez; cümlede bitmiş bir zaman olup olmadığına bak.
“On dakika önce çıktı”, “Dün akşam bu filmi gördüm”: Türkçede yakın geçmiş de uzak geçmiş de aynı biçimde söylenir
Present perfect “yakın geçmiş zaman” değildir. Olay ne kadar yakın olursa olsun, belirli bitmiş bir zaman söylüyorsan (yesterday, last night, ten minutes ago, at 8pm, when…?) past simple gerekir: “She left ten minutes ago.”, “I saw this film last night.” “She has left ten minutes ago” yanlıştır. Buna karşılık today, this week ya da this morning (sabah henüz bitmediyse) gibi henüz bitmemiş dönemlerle present perfect kullanılabilir: “I've had two coffees today.”
“hiç”, “zaten / çoktan”, “henüz / daha”, “az önce / yeni”
Bu kelimeler İngilizcedeki ipucu kelimelere denk gelir ve neredeyse her zaman present perfect ister: “Hiç Japonya'ya gittin mi?” → “Have you ever been to Japan?”, “Hiç gitmedim” → “I've never been there.”, “Zaten yedim” → “I've already eaten.”, “Henüz bitirmedim” → “I haven't finished yet.”, “Az önce çıktı” → “She has just left.” Ama cümleye bir tarih ya da belirli bir zaman eklediğin anda past simple gerekir: “When did you go to Japan?”
“-den beri” ve “-dir” ile şimdiki zaman kullanılır: “2010'dan beri burada yaşıyorum”, “Onu on yıldır tanıyorum”
İngilizcede geçmişte başlayıp hâlâ süren bir durum için since (başlangıç noktası) ya da for (süre) ile present perfect gerekir: “I have lived here since 2010.”, “I have known her for ten years.” “I live here since 2010” ve “I am knowing her for ten years” yanlıştır. Dönem bittiyse ise for ile past simple kullanılır: “I lived in Paris for two years.” (artık orada yaşamıyorum)
💡 Türkçedeki “-di” eki sana yol göstermez: cümlede bitmiş bir zaman varsa (yesterday, ago, last…, in 2019, when?) past simple kullan.
💡 Deneyimler (ever, never) ve şu an önemli olan sonuçlar (already, just, yet): present perfect.
💡 “-den beri” ya da “-dir” + şimdiki zaman → İngilizcede have/has + past participle + since/for.
💡 “Az önce bitirdim” → I have just finished; “Henüz bitirmedim” → I haven't finished yet.
"Have you ever been to Lisbon?"
"Yes, actually — I went there two summers ago. It was amazing."
"Nice! I haven't been yet, but I've heard great things."
"You should go — we stayed for a whole week and still didn't see everything."
Alıştırma 1 · Doğru biçimi seç
Choose the correct form: I ___ this film already. (unspecified time)
Alıştırma 2 · Doğru biçimi seç
Choose the correct form: I ___ this film last night. (specific past time)
Alıştırma 3 · Doğru biçimi seç
Choose the correct form: She ___ to Japan three times. (life experience, unspecified time)
Alıştırma 4 · Doğru biçimi seç
Choose the correct form: She ___ to Japan in 2019. (specific past time)
Alıştırma 5 · Doğru biçimi seç
Choose the correct form: We ___ our homework. (result matters now — it's done)
Alıştırma 6 · Doğru cevabı seç
Which time expression is typically used with the past simple, NOT the present perfect?
Alıştırma 7 · Doğru cevabı seç
Which time expression is typically used with the present perfect, NOT the past simple?
Alıştırma 8 · Doğru biçimi seç
Choose the correct form: He ___ his keys yesterday and still can't find them.
Alıştırma 9 · Cümleyi “finish” fiilinin doğru biçimiyle tamamla
Complete with the correct form of 'finish': They ___ the project two years ago.
Alıştırma 10 · Cümleyi “finish” fiilinin doğru biçimiyle tamamla
Complete with the correct form of 'finish': They ___ the project already. (result: it's done now)
Alıştırma 11 · Zaman ifadelerini gruplara ayır
0 / 8 yerleştirildi
Alıştırma 12 · Sık yapılan hata: ago ile present perfect
Turkish: “On dakika önce ofisten çıktı.” (about a woman) Which English sentence is correct?
Öğrendiklerini kontrol etmek için beş kısa soru.
Soru 1 / 5
Puan: 0/0
Choose the correct form (British English): I ___ my keys. I can't find them anywhere! (result now)
Present perfect mi, present perfect continuous mı?
Present perfect sonucu, present perfect continuous süreyi öne çıkarır. “Bir saattir bekliyorum” gibi cümleleri İngilizceye doğru aktarmayı öğren.
Used to, be used to ve get used to
Used to (eskiden öyleydi, artık değil), be used to (alışkın olmak) ve get used to (alışmak): birbirine çok benzeyen üç yapıyı ayırt etmeyi öğren.
Been mi, gone mu?
Present perfect ile been mi, gone mu? Kişi gidip döndü mü, yoksa hâlâ orada mı? Türkçedeki “gittim” neden her zaman gone olmaz, örneklerle öğren.
So mu, such mı?
Vurgu için so mu, such mı? So sıfat ya da zarftan önce, such isimden önce gelir. Bu yüzden “o kadar güzel bir gün” such a nice day olur.