Zaman edatları

A1 · BaşlangıçEdatlar (prepositions)

At 9 o'clock, on Monday, in March: Türkçede hepsi “-de” ile ya da eksiz söylenir, İngilizcede ise üç zaman edatının ardında basit bir mantık var.

Neler öğreneceksin

  • at: saatler ve bazı sabit ifadeler için: at 9 o'clock, at night, at the weekend
  • on: günler ve tarihler için: on Monday, on March 5th, on my birthday
  • in: daha uzun dönemler için: in March, in 2020, in the morning, in winter
  • Türkçenin seni yanılttığı yerler: “saat 9'da” → at 9, “pazartesi” → on Monday, “geceleri” → at night

Üç edat, zamanın üç “boyu”

İngilizcede zamandan söz ederken üç temel edat kullanılır: at, on ve in. En kolayı, onları zamanın “boyuna” göre düşünmek: kesin bir an için at, bir gün ya da belirli bir tarih için on, ay, yıl ya da mevsim gibi daha uzun bir dönem için in.

Türkçede bunların çoğu aynı ekle söylenir: “saat dokuzda”, “doğum günümde”, “martta”. Bazen de hiç ek yoktur: “pazartesi”, “sabah”, “hafta sonu”. Bu yüzden “-de” ekine bakarak edat seçemezsin. Kendine “Bu bir an mı, bir gün mü, daha uzun bir dönem mi?” diye sor: at 9 o'clock, on Monday, in March.

"at 9 o'clock (kesin bir an)"
"on Monday (bir gün)"
"in March (daha uzun bir dönem)"

Kesin anlar için at

Saatlerle ve tek bir an gibi düşünülen birkaç sabit ifadeyle at kullan: at 9 o'clock, at noon, at midnight, at night, at the weekend.

“Saat sekizde” cümlesindeki “-de” ekini in diye çevirme: saatlerle her zaman at kullanılır (at 8, at noon, at midnight). Geceye dikkat: “geceleri” ya da “gece” → at night, “in the night” değil. “Hafta sonu” ise İngiliz İngilizcesinde at the weekend, Amerikan İngilizcesinde on the weekend olur; ikisi de doğru, ama “in the weekend” asla.

"The train leaves at 6:45."
"I never go out at night."
"We're staying home at the weekend."

Günler ve tarihler için on

Haftanın günleri, tarihler ve özel günler için on kullan: on Monday, on March 5th, on my birthday, on New Year's Day.

Türkçe konuşanlar için asıl tuzak burada. Türkçede günler çoğu zaman eksiz söylenir (“Perşembe dişçiye gidiyorum”, “pazartesi günü”), özel günler ise “-de” alır (“doğum günümde”, “yılbaşında”). İkisi de İngilizcede on ile söylenir: on Thursday, on my birthday, on New Year's Day. Günlerle in ya da at kullanma: “in Monday” ve “at Monday” yanlıştır.

"I have a dentist appointment on Thursday."
"She was born on July 4th."
"We always cook a big meal on Christmas Day."

Daha uzun dönemler için in

Aylar, yıllar, mevsimler, yüzyıllar ve günün bölümleri (gece hariç) için in kullan: in March, in 2020, in summer, in the 21st century, in the morning.

Burada Türkçe sana yardım eder: “eylülde” → in September, “1998'de” → in 1998, “ilkbaharda” ya da “kışın” → in spring, in winter. Günün bölümlerinde ise Türkçede çoğunlukla ek yoktur (“sabah”, “öğleden sonra”, “akşam”), ama İngilizcede in the gerekir: in the morning, in the afternoon, in the evening. “At morning” denmez.

Dikkat: belirli bir günü eklersen yine on gelir: “pazartesi sabahı” → on Monday morning, “sınavdan önceki gece” → on the night before the exam. this, next, last ve every ile ise hiçbir edat kullanılmaz: “bu sabah” → this morning, “geçen yıl” → last year, “gelecek pazartesi” → next Monday.

"School starts again in September."
"It rarely snows in spring here."
"I do my best thinking in the morning."

Gerçek hayattan İngilizce örnekler

"Let's meet at 3 o'clock on Friday."
"The store is closed at night."
"My birthday is in June, on the 14th."
"I always feel sleepy in the afternoon."

Dikkat

✗The film starts in 8 o'clock.
✓The film starts at 8 o'clock.

“Saat sekizde” cümlesindeki “-de” eki in değildir. Saatlerle her zaman at kullanılır.

✗We had a party in my birthday.
✓We had a party on my birthday.

“Doğum günümde” bir gündür: on. Özel günler de günler gibi on alır: on New Year's Day, on Christmas Day.

✗I'll call you in Monday.
✓I'll call you on Monday.

Haftanın günleri on alır. Türkçede “pazartesi” eksiz söylense de İngilizcede edat gerekir.

✗I usually study at morning.
✓I usually study in the morning.

“Sabahları” → in the morning, the ile. Günün bölümleri arasında at yalnızca gece ile kullanılır: at night.

✗I never go out in the night.
✓I never go out at night.

“Geceleri” → at night. Gece, günün bölümleri arasında bir istisnadır.

✗We're staying home in the weekend.
✓We're staying home at the weekend.

“Hafta sonunda” in ile çevrilmez: at the weekend (İngiliz İngilizcesi) ya da on the weekend (Amerikan İngilizcesi).

✗I moved to Ankara in last year.
✓I moved to Ankara last year.

this, next, last ve every ile edat kullanılmaz, tıpkı Türkçedeki “geçen yıl” gibi.

Türkçeyle karşılaştırma

Türkçede “-de” eki saat, gün ve ay için aynıdır: “saat dokuzda”, “doğum günümde”, “martta”

Bu yüzden “-de” ekini hep in diye çevirmek kolaydır: “in 9 o'clock”, “in my birthday”. İngilizcede zamanın boyuna göre seçersin: saat → at (at 9 o'clock), gün ve tarih → on (on my birthday), ay, yıl, mevsim → in (in March).

Türkçede günler çoğunlukla eksiz kullanılır: “Pazartesi seni ararım”, “Cuma toplantı var”

İngilizcede günlerle on kullanılır: “I'll call you on Monday”, “There's a meeting on Friday”. Gündelik Amerikan İngilizcesinde on bazen düşer (“See you Monday!”), ama günlerle in ya da at hiçbir zaman kullanılmaz.

“Sabahları”, “öğleden sonraları”, “akşamları”, “geceleri”: Türkçede günün bütün bölümleri aynı biçimde söylenir

İngilizcede gece bir istisnadır: in the morning, in the afternoon, in the evening ama at night. “Geceleri” için “in the night” demek kulağa tuhaf gelir; in the night de vardır ama “gece boyunca, gecenin bir saatinde” anlamına gelir, örneğin uyanmak için: I woke up in the night. Bunu sabit bir çift olarak öğren: in the morning… at night.

“Bu sabah”, “geçen yıl”, “gelecek hafta”, “her pazartesi”: Türkçede ek yok

Bu kez Türkçe haklı: İngilizcede de this, next, last ve every ile edat kullanılmaz: this morning, last year, next week, every Monday. “In last year” ya da “on next Monday” yanlıştır.

💡 “Saat 9'da” → at 9, “pazartesi” → on Monday, “martta” → in March.

💡 “Sabahları” → in the morning, ama “geceleri” → at night.

💡 Özel günler de on alır: on Christmas Day, on my birthday. this, next, last ile edat yok: last year.

Gerçek hayatta: bir buluşma planlamak

"When are you free this week?"

"I'm busy in the mornings, but I'm free at 3 on Wednesday."

"Perfect — let's meet at the café at 3, on Wednesday, then."

"Sounds good — see you then!"

Alıştırma

Alıştırma 1 · Doğru edatı seç

The meeting is ___ 9 o'clock.

Alıştırma 2 · Doğru edatı seç

Her birthday is ___ March.

Alıştırma 3 · Doğru edatı seç

We're having a party ___ Saturday.

Alıştırma 4 · Doğru edatı seç

I usually get up ___ 7 a.m.

Alıştırma 5 · Doğru edatı seç

It gets dark early ___ winter.

Alıştırma 6 · Doğru edatı seç

I'll see you ___ Christmas Day.

Alıştırma 7 · Doğru cümleyi seç

Choose the correct sentence.

Alıştırma 8 · Doğru edatı seç (İngiliz İngilizcesi)

(British English) We always visit my grandparents ___ the weekend.

Alıştırma 9 · Cümleyi doğru edatla tamamla

Fill in the correct preposition: The shop opens ___ 8:30.

Alıştırma 10 · Cümleyi doğru edatla tamamla

Fill in the correct preposition: My flight leaves ___ the morning.

Alıştırma 11 · Zaman ifadelerini gruplara ayır

9 o'clock
March
Monday
night
2010
New Year's Day
summer
midnight

0 / 8 yerleştirildi

Alıştırma 12 · Sık yapılan hata: “pazartesi” = in Monday?

Turkish: “Pazartesi seni ararım.” Which English sentence is correct?

Hızlı test

Öğrendiklerini kontrol etmek için beş kısa soru.

Soru 1 / 5

Puan: 0/0

The shop closes ___ 6 p.m.

Neler öğrendin

  • at: kesin anlar: at 9 o'clock, at night, at the weekend.
  • on: günler ve tarihler: on Monday, on March 5th, on my birthday.
  • in: daha uzun dönemler: in March, in 2020, in summer, in the morning.
  • Kısa rehber: “saat 9'da” → at, “pazartesi” → on, “martta” → in; “-de” eki tek başına bir ipucu değildir.
  • İstisnalar: “geceleri” → at night, “hafta sonu” → at/on the weekend, asla in.
Bu kategorideki tüm dersleri gör