Interested in, depend on, afraid of: birçok kelimenin sabit bir edatı vardır. Türkçede bu işi ekler yapar (“havaya bağlı”, “örümceklerden korkmak”), ama Türkçedeki ek İngilizcedeki edatı tutmaz.
Neler öğreneceksin
“Dependent preposition”, belirli bir kelimenin (bir fiilin, bir sıfatın ya da bir ismin) her zaman yanında taşıdığı edattır. Bu adı almasının nedeni, seçimin tamamen o kelimeye bağlı olması; genel bir anlam ya da yer kuralına değil. Bazı kelimelerin anlama göre birden fazla eşi vardır: good at maths (matematikte iyi), ama good for you (senin için iyi).
Bu fikri Türkçeden tanıyorsun, sadece orada edat yerine ek kullanılır: bir şey “havaya” bağlıdır (-e), “örümceklerden” korkarsın (-den), “tarihle” ilgilenirsin (-le). Hangi eki alacağını fiil belirler. İngilizce de aynı şekilde çalışır, yalnız kendi çiftleriyle.
Zaman ve yer edatlarının aksine, sabit edatlar anlamdan çıkarılabilecek bir düzene nadiren uyar. “Interested in” ve “good at” ikisi de bir şeyle olumlu bir ilişkiyi anlatır, ama tamamen farklı edatlar kullanır: doğru edatı yalnızca mantıkla bulamazsın.
Türkçedeki ekler de sana yol göstermez, hatta çoğu zaman yanıltır. “Tarihle ilgileniyorum” → interested in (with değil), “örümceklerden korkuyor” → afraid of (from değil), “projeden sorumlu” → responsible for (from değil), “bir doktorla evli” → married to (with değil), “matematikte iyi” → good at (in değil). Tek güvenli yol, İngilizcedeki çifti olduğu gibi öğrenmek.
Sabit edatlar üç tür kelimeyle gelir. Fiiller: listen to, depend on, believe in, apologize for. Sıfatlar: interested in, afraid of, good at, married to. İsimler: interest in, reason for, solution to, relationship with. Bu bölümde her türün daha fazla alıştırma için kendi dersi var; bu ders hepsini birleştiren genel bakış.
Aynı kelime farklı biçimlerinde genellikle edatını korur: interested in / interest in, depend on / dependent on. Ama yalnızca genellikle: proud of, buna karşılık pride in. Ayrıca listen fiiline dikkat: Türkçede “müzik dinlemek” doğrudan nesne alır, İngilizcede ise listen to music denir. “Katılıyorum” da “I am agree” değil, “I agree with you” olur: agree bir fiildir, önüne am gelmez.
“Tarihle ilgileniyorum” cümlesindeki “-le” ekini with diye çevirme: interested her zaman in ile kullanılır. İsim için de öyle: an interest in art.
“Örümceklerden korkuyor” cümlesindeki “-den” from değildir: afraid her zaman of ile kullanılır.
“Projeden sorumlu” → responsible for: be responsible for something.
“Bir doktorla evli” → married to. Married with yalnızca başka bir anlamda kullanılır: married with two kids = evli ve iki çocuklu.
Türkçede “kız kardeşimle gurur duyuyorum” denir, ama İngilizcede proud her zaman of ile gelir.
“Havaya bağlı” cümlesindeki “-e” to değildir: depend her zaman on ile (resmî dilde upon ile) kullanılır, to ya da from ile değil.
Türkçede de birçok fiil ve sıfat sabit bir hâl eki ister: “-e bağlı”, “-den korkmak”, “-le ilgilenmek”, “-den sorumlu”
Kavram aynı: bir kelime kendi “eşini” seçer. Yardımcı olan da bu: İngilizce kelimeleri de tıpkı Türkçedeki gibi eşleriyle birlikte öğren (depend on, afraid of, interested in). Bazı çiftler anlam olarak örtüşür: “geç kaldığı için özür diledi” → apologized for being late, “seninle aynı fikirdeyim” → I agree with you.
Ekleri edata çevirmek çok doğal gelir: -le → with, -den → from, -e → to, -de → in
Sabit edatlarda bu çeviri çoğu zaman yanlış sonuç verir. “Tarihle ilgileniyorum” → “I'm interested in history” (with değil). “Örümceklerden korkuyor” → “She's afraid of spiders” (from değil). “Bütün projeden sorumlu” → “He's responsible for the whole project” (from değil). “Bir doktorla evli” → “She's married to a doctor” (with değil). “Kız kardeşimle gurur duyuyorum” → “I'm proud of my sister” (with değil). “Havaya bağlı” → “It depends on the weather” (to değil). Bir çift sana çok açık görünüyorsa, onun Türkçedeki ek mi yoksa İngilizcedeki edat mı olduğunu kontrol et.
Türkçede bazı fiiller doğrudan nesne alır: “müzik dinlemek”, “seni beklemek”
İngilizcede bu fiillerin karşılıkları bir edat ister: listen to music, wait for you. “Listen music” ve “wait you” Türk öğrencilerin çok sık yaptığı hatalardır. Buna yakın bir hata da “Sana katılıyorum” cümlesinde görülür: doğrusu “I agree with you”, “I am agree” değil.
💡 Türkçedeki eki çevirme: -le ilgilenmek → interested in, -den korkmak → afraid of, -den sorumlu → responsible for, biriyle evli → married to.
💡 Bazıları anlam olarak örtüşür: apologize for (“için özür dilemek”), agree with (“seninle aynı fikirdeyim”).
💡 Her kelimeyi edatıyla birlikte öğren: sadece “interested” değil, “interested in”.
"Are you still interested in that job?"
"Yes, but it depends on the salary, honestly."
"That's fair. Are you worried about the interview?"
"A bit, but I'm looking forward to it too."
Alıştırma 1 · Doğru edatı seç
I'm interested ___ history.
Alıştırma 2 · Doğru edatı seç
She apologized ___ being late.
Alıştırma 3 · Doğru edatı seç
This depends ___ the weather.
Alıştırma 4 · Doğru edatı seç
He's good ___ maths.
Alıştırma 5 · Doğru edatı seç
I'm not sure what caused her interest ___ art.
Alıştırma 6 · Kelime türünü bul
In 'good at chess', which word class takes the preposition?
Alıştırma 7 · Kelime türünü bul
In 'depend on', which word class takes the preposition?
Alıştırma 8 · Doğru cümleyi seç
Choose the correct sentence.
Alıştırma 9 · Cümleyi doğru edatla tamamla
Fill in the correct preposition: She's afraid ___ spiders.
Alıştırma 10 · Cümleyi doğru edatla tamamla
Fill in the correct preposition: I agree ___ you completely.
Alıştırma 11 · Kelimeleri sıraya koy
Alıştırma 12 · Sık yapılan hata: “-le” ekini with diye çevirmek
Turkish: “Tarihle ilgileniyorum.” Which English sentence is correct?
Öğrendiklerini kontrol etmek için beş kısa soru.
Soru 1 / 5
Puan: 0/0
He's responsible ___ the whole project.
Fiil + edat
listen to, wait for, depend on, apologize for gibi fiillerden sonra gelen sabit edatlar: her fiilin kendi edatı var ve Türkçedeki ek her zaman yol göstermez.
Edat + -ing
Edat + -ing: İngilizcede bir edattan hemen sonra gelen fiil -ing biçimini alır. Türkçedeki “-meyi, -mekten, -mekle” yapılarına çok benzer.
Sıfat + edat
İngilizcede hangi sıfatla hangi edat kullanılır (interested in, afraid of, good at, married to) ve neden Türkçedeki eki çevirmek çoğu zaman işe yaramaz.
Hareket edatları
Yön ve hareket bildiren edatları öğren: into, onto, through, across, along, over ve towards. Her birinin nasıl bir yol çizdiğini gör.