Nezaket ve yumuşatma

“Bir çay alabilir miyim?” cümlesindeki “almak” burada take değildir. Kafede “Could I have…, please?” denir; Amerikan İngilizcesinde “Can I get…?” de çok yaygındır.

“İki kişilik bir masa istiyorum” Türkçede normaldir, ama İngilizcede I want kulağa talepkâr gelir. Bir şey isterken I'd like (= I would like) kullan.

“Kapıyı kapatır mısın?” Türkçede kibar bir ricadır, ama “Do you close the door?” İngilizcede bir alışkanlığı sorar. Rica için Could you…? ya da Would you…? kullan.

Türkçede “açmanın sakıncası var mı?” der gibi mastar kullanmak doğal gelir, ama mind kelimesinden sonra İngilizcede -ing biçimi gelir.

Standart İngilizcede dolaylı soru if ile kurulur ve olumlu cümlenin normal kelime sırasını korur: if you could.

Doğrudan bir emir, iş ilişkisinde ya da tanımadığın biriyle kulağa kaba gelir; dolaylı ve yumuşatılmış bir rica daha uygundur. İngilizcede tonu kurtaracak bir “siz” de yoktur.

Girişsiz bir eleştiri İngilizcede kulağa sert gelir. Yumuşatıcı ifade söylediğin şeyi değiştirmez, yalnızca tonunu değiştirir.

Türkçede kibar bir rica “-ir misin?”, “-ebilir misiniz?” ve siz hitabıyla yapılır: “Kapıyı kapatır mısın?”, “Yardım edebilir misiniz?”

İngilizcede bu işi could ve would görür: “Could you close the door?”, “Could you help me?” Bu soruları present simple ile çevirme: “Do you close the door?” bir rica değil, alışkanlık hakkında bir sorudur (“Kapıyı genelde kapatır mısın?”). Ayrıca İngilizcede yalnızca “you” olduğu için siz hitabının sağladığı saygı da cümlenin kuruluşundan gelmelidir. “Can you…?” arkadaşlar arasında normaldir, ama yabancılarla ve iş ortamında “Could you…?” daha güvenli seçimdir.

Kafede ya da dükkânda Türkçede “Bir çay istiyorum”, “Bir çay alabilir miyim?” ya da kısaca “Bir çay lütfen” denir

“Bir çay lütfen” İngilizcede de olur (“A tea, please.”), ama “istiyorum” ve “alabilir miyim” kelimesi kelimesine çevrilince sorun çıkar. “I want a tea.” kulağa talepkâr gelir; “Can I take a tea?” ise tuhaf kaçar, hatta “Bir çay alıp götürebilir miyim?” gibi anlaşılabilir, çünkü sipariş verirken “almak” take ile değil, have ile söylenir. Doğal olanı: “I'd like a tea, please.” ya da “Could I have a tea, please?” Amerikan İngilizcesinde “Can I get a tea?” de çok yaygındır.

Türkçede kötü haberleri “Maalesef…”, “Ne yazık ki…” ile yumuşatırsın: “Maalesef uçuş iptal edildi”

İngilizcede de aynısı yapılır: “I'm afraid the flight is cancelled.” (İngiliz İngilizcesinde “cancelled”) ya da “I'm afraid the flight is canceled.” (Amerikan İngilizcesinde “canceled”). Fark sıklıktadır: İngilizcede bu yumuşatıcılar küçük haberlerde bile çok sık kullanılır ve onlarsız bir ret (“We can't refund this.”) kulağa soğuk gelebilir.

“Rahatsız ediyorum ama…”, “Kusura bakmayın ama…” Türkçede de bir ricayı ya da itirazı önceden yumuşatır

Bunlar İngilizcedeki “Sorry to bother you, but…” ve “I don't want to be rude, but…” ile aynı işi görür; bu konuda Türkçe sana yardım eder. Kelimesi kelimesine çeviri yapma (“Don't look at the fault”), hazır İngilizce kalıbı kullan.