Olumsuz sorular (negative questions)

A2 · TemelOlumsuz cümleler

Don't you have a car? Why don't we order pizza? Türkçede soru edatı sona gelir; İngilizcede ise kısaltılmış olumsuz yardımcı fiil özneden önce gelir.

Neler öğreneceksin

  • Olumsuz soruda kısaltılmış yardımcı fiil + n't (don't, isn't, didn't, wouldn't…) özneden önce gelir
  • “Do not you…?” diye bir yapı yoktur: yardımcı fiil ile not önce birleşir, sonra birlikte yer değiştirir
  • Soru kelimesiyle başlayan olumsuz sorularda önce soru kelimesi, sonra aynı şekilde yer değiştirmiş yardımcı fiil gelir: Why don't you…, Why didn't she…
  • “Why don't we/you…?” bir öneri ya da davet için de kullanılır; Türkçedeki “Hadi … -elim” ya da “Bize katılsana” gibi

Olumsuz yardımcı fiil başa geçer

Türkçede olumsuz bir soru kurmak için fiili olumsuz yapar, sona soru edatını koyarsın; kelime sırası değişmez: “Yorgun değil misin?”, “Bu akşam gelmiyor mu?”. İngilizcede ise özneden önceye yardımcı fiil geçer ve n't ekini de yanında götürür.

Normal fiillerde bu yardımcı fiil do/does/did'dir: “Don't you have a car?”; “Not do you have a car?” ya da “You don't have a car?” değil. Be, can, will, would, should gibi fiillerde fiilin kendisi n't ile başa geçer: “Isn't she coming tonight?”, “Can't you swim?”, “Won't they be upset?” (won't = will not). Gündelik konuşmada soru tonlamasıyla “You don't have a car?” da duyulur, ama bu şaşkınlık bildirir (“Senin araban yok mu yani?”). Normal soru kelime sırasını değiştirir.

"Don't you have a car?"
"Isn't she coming tonight?"

Önce kısalt, sonra yer değiştir

Yer değiştirirken yardımcı fiil ile not birbirinden ayrılmaz: “Do not you have a car?” yanlıştır. Okulda önce uzun biçimleri (do not, is not) öğrendiğin için bu hata çok doğal gelir, ama başa geçen şey her zaman kısaltılmış biçimdir: don't, didn't, aren't tek bir parça gibi özneden önce gelir. Not da asla tek başına cümlenin başına gelmez: “Not did they call you?” yanlıştır.

Bilmekte fayda var: not'ı uzun biçimde kullanmak istersen öznenin arkasına koyarsın: “Do you not have a car?”. Bu doğrudur, ama kulağa resmî ya da çok vurgulu gelir. Normal bir sohbette kısaltılmış biçim kullanılır.

"Didn't they call you?"
"Aren't you tired?"

Soru kelimesiyle olumsuz sorular

Soru kelimesinden sonra da tam olarak aynı şey olur: önce soru kelimesi, sonra yer değiştirmiş olumsuz yardımcı fiil, en son özne. Türkçede “Neden bana söylemedin?” dersin; ayrı bir özne ya da yardımcı fiil yoktur, olumsuzluk da fiilin içindedir. Bu yüzden “Why you didn't tell me?” demek çok kolaydır. Doğrusu: “Why didn't you tell me?”.

"Why didn't you tell me?"
"Why doesn't he answer his phone?"

Öneri için “Why don't we/you…?”

“Why don't we order pizza?” gerçekten bir neden sormaz; bir öneridir, Türkçedeki “Pizza söyleyelim mi?” ya da “Hadi pizza söyleyelim” gibi. “Why don't you join us?” da kibar bir davettir (“Sen de bize katılsana”, “Sen de gelsene”). Bunu “Neden bize katılmıyorsun?” diye sitem gibi anlama.

Burada Türkçe sana yardım ediyor: Türkçede de bir şey ikram ederken olumsuz soru kullanırız: “Bir çay içmez misin?” → “Wouldn't you like some tea?”. Benzer şekilde “Shouldn't we check the map?” (“Haritaya baksak mı?”, “Haritaya bakmamız gerekmiyor mu?”) bir öneridir. Buna karşılık birçok olumsuz soru bir tahmini doğrular: “Isn't your flight tomorrow?” – uçuşun yarın olduğunu düşünüyorsun ve bunu teyit etmek istiyorsun (“Uçuşun yarın değil mi?”).

"Why don't we order pizza?"
"Why don't you join us?"

Gerçek hayattan İngilizce örnekler

"Can't you swim?"
"Why don't you call her?"
"Won't they be upset?"
"Shouldn't we check the map?"

Dikkat

✗Do not you have a car?
✓Don't you have a car?

Yardımcı fiil ile not önce tek kelimede birleşir (don't), sonra birlikte özneden önceye geçer. Uzun not ise öznenin arkasına gelir: “Do you not have a car?”, doğru ama resmî.

✗Why you didn't tell me?
✓Why didn't you tell me?

“Neden bana söylemedin?” cümlesinde Türkçe kelime sırası değişmez, ama İngilizcede soru kelimesinden sonra da yer değiştirme olur: Why + didn't + you.

✗Not did they call you?
✓Didn't they call you?

Not tek başına cümlenin başına gelmez: yardımcı fiile n't olarak eklenir ve bu parça özneden önce gelir.

✗You aren't tired?
✓Aren't you tired?

“Yorgun değil misin?” cümlesini kelime sırasını değiştirmeden çevirmek doğal gelir, ama normal bir soru için be fiili n't ile başa geçer: aren't you…? Tonlamayla sorulan “You aren't tired?” sadece şaşkınlık bildirir.

✗Didn't you call her? — Yes, I didn't.
✓Didn't you call her? — No, I didn't.

Türkçedeki “Evet, aramadım” cevabını aktarma. İngilizcede aramadıysan cevap no'dur, aradıysan yes: “Yes, I did.”

✗Don't you have no money?
✓Don't you have any money?

“Hiç paran yok mu?” cümlesinde iki olumsuz öğe vardır, ama İngilizcede biri yeterlidir: don't ile birlikte any kullanılır.

Türkçeyle karşılaştırma

Türkçede olumsuz soru, olumsuz fiil + sondaki soru edatıyla kurulur; kelime sırası değişmez: “Yorgun değil misin?”, “Bunu bilmiyor musun?”

İngilizcede soru edatı yoktur; soruyu kelime sırası yapar. Özneden önce n't'li yardımcı fiil gelir: “Aren't you tired?”, “Don't you know that?”. “You aren't tired?” ve “You don't know that?” sadece şaşkınlık bildiren konuşma dili sorularıdır; “Not are you tired?” ise hiç olmaz. “Hiç paran yok mu?” da “Don't you have no money?” değil, “Don't you have any money?” olur, çünkü İngilizcede tek olumsuzluk yeterlidir. Not'ın öznenin arkasında durduğu uzun biçim (“Do you not have a car?”) mümkündür, ama resmîdir.

Türkçede olumsuz bir soruya çoğu zaman sorunun kendisine katılarak cevap verilir: “Onu aramadın mı?” – “Evet, aramadım.”

İngilizcede cevap sorunun biçimine değil, gerçeğe göre verilir: aramadıysan “No, I didn't.”, aradıysan “Yes, I did.” “Didn't you call her?” sorusuna “Yes, I didn't” demek yanlıştır ve karşındakinin kafasını karıştırır. En güvenli yol, yes/no'dan sonra sorudaki yardımcı fiille kısa cevap vermektir: did, do, is, can… Olumsuz bir sorudan sonra sadece “Yes” ya da “No” demek belirsiz kalabilir.

Türkçede ikram ve önerilerde de olumsuz soru kullanılır: “Bir çay içmez misin?”, “Biraz oturmaz mısın?”

Bu, İngilizceyle örtüşür: “Wouldn't you like some tea?”, “Wouldn't you like to sit down?”. Öneriler için en yaygın kalıp ise “Why don't we/you…?” yapısıdır: “Why don't we go for a walk?” (“Hadi yürüyüşe çıkalım”). Kelime sırası yine aynı: why + don't + özne. “Why we don't go for a walk?” yanlıştır.

💡 Türkçedeki gibi kelime sırasını koruma: özneden önce don't/isn't/didn't/can't… gelir.

💡 Önce kısalt (do + not = don't), sonra özneden önceye koy. “Do not you…?” diye bir yapı yok.

💡 Why'dan sonra da yer değiştirme olur: Why didn't you…?, Why you didn't…? değil. Cevap gerçeğe göre: No, I didn't.

Gerçek hayatta: hafta sonu planları

"I have no idea what to do this weekend."

"Why don't we go hiking? Didn't we already pay for that trail pass?"

"Oh, right! Isn't the weather supposed to be nice too?"

"Exactly. Wouldn't it be nice to finally use it?"

Alıştırma

Alıştırma 1 · Doğru olumsuz soruyu seç

Choose the correct negative question.

Alıştırma 2 · Doğru olumsuz soruyu seç

Choose the correct negative question.

Alıştırma 3 · Doğru olumsuz soruyu seç

Choose the correct negative question.

Alıştırma 4 · Doğru öneri cümlesini seç

Choose the correct negative question — a suggestion.

Alıştırma 5 · Soru kelimesiyle başlayan doğru olumsuz soruyu seç

Choose the correct negative wh-question.

Alıştırma 6 · Doğru olumsuz soruyu seç

Choose the correct negative question.

Alıştırma 7 · Doğru ikram cümlesini seç

Choose the correct negative question — a polite offer.

Alıştırma 8 · Soru kelimesiyle başlayan doğru olumsuz soruyu seç

Choose the correct negative wh-question.

Alıştırma 9 · Olumsuz soruya çevir

Turn into a negative question: 'You like coffee.'

Alıştırma 10 · Why don't…? ile bir öneriye çevir

Turn into a suggestion with 'Why don't...?': 'Let's watch a movie.'

Alıştırma 11 · Tahmini doğrulama mı, öneri mi? Gruplara ayır

Doesn't the store open at nine?
Why don't we go for a walk?
Isn't your flight tomorrow?
Why don't you join us?
Didn't we already pay for this?
Wouldn't you like to sit down?

0 / 6 yerleştirildi

Alıştırma 12 · Sık yapılan hata: Türkçe kelime sırasıyla soru

Turkish: “Yorgun değil misin?” Which is the correct, neutral English negative question?

Hızlı test

Öğrendiklerini kontrol etmek için beş kısa soru.

Soru 1 / 5

Puan: 0/0

Choose the correct negative question.

Neler öğrendin

  • Olumsuz soruda kısaltılmış yardımcı fiil + n't özneden önce gelir; Türkçedeki gibi sona eklenen bir soru edatı yoktur.
  • Önce kısalt, sonra yer değiştir: “Do not you…?” yanlış; “Do you not…?” doğru ama resmî.
  • Soru kelimesiyle başlayan sorularda önce soru kelimesi, sonra yer değiştirmiş yardımcı fiil gelir: Why didn't you…?
  • “Why don't we/you…?” çoğu zaman bir öneri ya da davettir: “Hadi … -elim”, “Sen de gelsene”.
  • Cevap gerçeğe göre ve sorudaki yardımcı fiille verilir: No, I didn't. / Yes, I did. “Yes, I didn't” denmez.
Bu kategorideki tüm dersleri gör