That woman over there, she's my teacher. He's really nice, that guy. Konuyu önce söylemek ya da sonradan açıklamak.
Neler öğreneceksin
Gerçek bir sohbette cümlenin tamamını neredeyse hiç önceden planlamayız. Header ve tail bu duruma iki simetrik çözümdür: header önce konuyu söyler, sonra onu bir zamirle tekrar eder; tail ise zamirle başlar ve kimden ya da neden bahsedildiğini ancak sonda açıklar.
Bunu konuşma Türkçesinden biliyorsun: “Benim abim, Berlin'de yaşıyor şimdi” (header) ve “Çok iyi biri, şu adam” (tail). Tail aslında Türkçedeki devrik cümleye çok benzer: “Çok seviyorum bu şarkıyı.” İngilizce de aynısını yapar, ama önemli bir farkla: zamir her zaman söylenmelidir.
Header, konuyu (çoğu zaman uzun ya da karmaşık bir isim grubunu) asıl cümleden önce söyler; asıl cümle onu bir zamirle tekrar eder. Böylece dinleyici, cümlenin geri kalanı gelmeden neden bahsettiğini bilir.
Türkçeden farkı: header özne olduğunda Türkçede onu bir zamirle tekrarlamazsın (“Şuradaki kadın, benim öğretmenim”, “Abim, Berlin'de yaşıyor”). İngilizcede ise özne zamiri zorunludur: “My brother, he lives in Berlin.”, “My brother, lives in Berlin.” değil. Türkçedeki “o” kadın, erkek ve nesne için aynıdır; İngilizcede seçmen gerekir: kadın için she, erkek için he, nesne için it.
Header nesne olduğunda Türkçede çoğu zaman zamir kullanılmaz (“Bu şarkı var ya, çok seviyorum”) ya da “onu” denir; “onu” kişi ve nesne için aynıdır. İngilizcede header'ı tekrar eden nesne zamiri fiilden sonra gelir ve bir şey için it'tir: “This song, I really love it.”, “I really love him” değil. (Zamirsiz “This song, I really love.” de doğrudur, ama bu bir header değil, vurgu için öne alınmış bir nesnedir: “Kelime sırası” dersindeki fronting gibi.)
Tail tersini yapar: konuşan bir zamirle başlar ve kimden ya da neden bahsettiğini açıklamak veya doğrulamak için isim grubunu sona ekler; çoğu zaman da bu açıklamanın gerekli olduğunu cümlenin ortasında fark ettiği için.
Türkçedeki devrik cümle burada neredeyse kelimesi kelimesine bir köprüdür: “Çok zeki, kız kardeşin” → “She's brilliant, your sister.” Sadece Türkçede söylemediğin zamiri eklemen gerekir: “Is brilliant, your sister” değil, “She's brilliant, your sister.” Kız kardeş için she; “o” kelimesini otomatik olarak he diye çevirme. Nesneler için it: “It's a great movie, that one we watched.” Tail kısmında yalnızca isim grubu bulunur, fazladan bir zamir olmaz.
Header ve tail sohbette doğaldır, ama resmî bir metinde konuşma diline kaçar ve biraz özensiz görünür; tıpkı bir raporda devrik cümle kullanmak gibi. Özneyi doğrudan söyle.
“Şuradaki kadın, benim öğretmenim” cümlesinin birebir çevirisi. Header kısmını asıl cümlede tekrar eden bir zamir gerekir. Zamir istemiyorsan virgülü kaldır ve normal bir cümle kur: That woman over there is my teacher.
“Çok iyi biri, şu adam” cümlesinin birebir çevirisi. İngilizcede tail kısmından önceki cümlenin bir özne zamiri olmalıdır: he, she, it ya da they.
Türkçedeki “onu” kişi ve nesne için aynıdır, ama İngilizcede bir şarkıyı tekrar eden zamir it olur: This song, I really love it.
Türkçedeki “o” herkes için aynıdır, İngilizcede değil. Tail, zamirin kimi gösterdiğini açıkça söylediği için yanlış zamir hemen fark edilir: your sister → she.
“Benim abim, Berlin'de yaşıyor şimdi”, “Çok iyi biri, şu adam”: konuşma Türkçesinde bunlar tamamen doğaldır
Konuyu başa almak ve devrik cümle, günlük Türkçenin bir parçasıdır. Bu yapıların nerede kullanıldığına dair sezgin (rahat bir sohbette evet, ödevde ya da raporda hayır) İngilizcede de doğrudan işine yarar. Header İngilizcede de konuyu başa alır; tail ise devrik cümle gibi açıklamayı sona bırakır.
Türkçede özne zamiri çoğu zaman söylenmez: “Şuradaki kadın, benim öğretmenim”, “Çok zeki, kız kardeşin”
Türkçede özne bağlamdan ya da fiil ekinden anlaşıldığı için zamire gerek kalmaz. İngilizcede fiil neredeyse hiç değişmez ve cümlenin her zaman bir öznesi olmalıdır: “That woman over there, she's my teacher.”, “She's brilliant, your sister.” Zamir olmadan “That woman over there, is my teacher” ya da “Is brilliant, your sister” yanlıştır.
Türkçede “o” zamiri kadın, erkek ve nesne için aynıdır
Header ya da tail kullanınca İngilizce zamir bir isim grubuna geri dönmek zorundadır, bu yüzden uyumsuzluk hemen göze batar: “He's brilliant, your sister” kulağa çok garip gelir. Önce kimden bahsettiğine karar ver: kadın → she, erkek → he, nesne ya da hayvan → it, çoğul → they: “It's a great movie, that one we watched.”
💡 “Şuradaki kadın, benim öğretmenim” → That woman, she's my teacher. İngilizcede özne zamiri düşmez.
💡 “Çok iyi biri, şu adam” → He's really nice, that guy. Asla “Is really nice”.
💡 Nesne header olursa zamir fiilden sonra gelir; nesneler için it: This song, I love it.
💡 Header ve tail yalnızca sohbette kullanılır, resmî metinlerde kullanılmaz.
"So who was that at the door?"
"Oh, that guy from downstairs, he was just returning my package."
"He seems nice."
"Yeah, he's always really helpful, that guy."
Alıştırma 1 · Yapıyı bul
'That woman over there, she's my teacher.' The noun phrase at the start, repeated by 'she,' is called...
Alıştırma 2 · Yapıyı bul
'He's really nice, that guy.' The noun phrase at the END, repeating 'he,' is called...
Alıştırma 3 · İşlevini bul
Headers (left dislocation) typically function to...
Alıştırma 4 · İşlevini bul
Tails (right dislocation) typically function to...
Alıştırma 5 · Yapıyı bul
'My brother, he lives in Berlin.' Which pattern is this?
Alıştırma 6 · Yapıyı bul
'She's brilliant, your sister.' Which pattern is this?
Alıştırma 7 · Doğru açıklamayı seç
Headers and tails are typically...
Alıştırma 8 · Konuyu tekrar eden zamiri bul
'This song, I really love it.' The header 'This song' is repeated in the main clause by...
Alıştırma 9 · Cümleyi bir header ile yeniden yaz
Rewrite using a header (left dislocation): 'My neighbor is really loud.' (start with 'My neighbor,')
Alıştırma 10 · Cümleyi bir tail ile yeniden yaz
Rewrite using a tail (right dislocation): 'He's a great cook.' (end with the noun phrase 'my dad')
Alıştırma 11 · Gruplara ayır
0 / 8 yerleştirildi
Alıştırma 12 · Sık yapılan hata: özne zamirini atlamak
Turkish: “Çok iyi biri, şu adam.” Which English sentence with a tail is correct?
Öğrendiklerini kontrol etmek için beş kısa soru.
Soru 1 / 5
Puan: 0/0
'The guy who lives upstairs, he's really friendly.' This is an example of...
Söylem belirleyicileri (discourse markers)
Konuşma İngilizcesinde well, you know, I mean, anyway, actually: duraksamak, açıklamak, konu değiştirmek ve asıl konuya dönmek için kullanılan kelimeler.
Vague language (bilerek belirsiz konuşmak)
İngilizcede belirsiz ifadeler: stuff, or something, and so on, around, give or take. Gündelik sohbette normal, resmî metinlerde ise yeri yok.
Downtoners (bir kelimeyi yumuşatmak)
İngilizcede downtoner: slightly, a bit, rather, somewhat ve fairly bir sıfatın ya da fiilin şiddetini azaltır. Hedge ile farkı ve Türkçedeki karşılıkları.
Hedges (ifadeyi yumuşatmak)
İngilizcede hedge: I think, I guess, sort of ve probably ile fikrini, eleştirini, itirazını ya da önerini kaba durmadan, daha yumuşak biçimde söyle.