"Sit down!" he said. → He told me to sit down.
Czego się nauczysz
Polecenia w trybie rozkazującym („Sit down!”) ani uprzejmej prośby („Could you help me?”) nie przekazujesz tak jak zwykłego zdania czy pytania. Nie ma tu zdania z that. Jest tell/ask + osoba, do której ktoś mówi + to + czasownik.
Dobra wiadomość: polskie „kazać” działa prawie tak samo. „Kazał nam usiąść” → „He told us to sit down.” Bezokolicznik „usiąść” to po angielsku to sit down, a osoba stoi zaraz po czasowniku: told us, asked me.
Kłopot sprawia polskie „żeby”: „Powiedział, żebyśmy usiedli”, „Poprosiła Tomka, żeby jej pomógł”. Po angielsku nie ma tu żadnego that ani zdania podrzędnego. Zamiast „żeby” + forma osobowa jest po prostu osoba + to + czasownik: „She asked Tom to help her.”
Uwaga też na „powiedzieć”. Przy poleceniu dla kogoś używasz tell, nie say. Po say nie może stać od razu osoba (nie ma „said me”), a po tell nie ma to przed osobą (nie ma „told to me”). W swobodnym angielskim usłyszysz „He said to sit down” (bez osoby), ale typowa forma polecenia to tell + osoba + to.
Zwróć uwagę na zaimki: „your” często zmienia się w „my” („Finish your homework!” → „He told me to finish my homework”), a „me” w „her” („Could you help me?” → „She asked me to help her”). Z miejscem jest tak samo: gdy opowiadasz później i gdzie indziej, „Wait here.” zmienia się w „He told me to wait there.”
Przy przeczeniu stawiasz not tuż przed to: not to touch, not to shout. Don't z oryginalnego zdania znika, a to zostaje.
Polski znowu pomaga: „Kazała mi tego nie dotykać” też ma „nie” tuż przed bezokolicznikiem. „Nie dotykać” = not to touch: „She told me not to touch that.” Nie zostawiaj don't („She told him don't be late”) i nie przenoś przeczenia na czasownik wprowadzający: „She didn't tell me to touch that” znaczy coś innego („Nie kazała mi tego dotykać”). Wariant „to not touch” słychać w mowie, ale standardowa forma to not to.
Tell przekazuje neutralne polecenie („kazać”, „powiedzieć, żeby”). Order albo command oznaczają coś mocniejszego („rozkazać”). Ask albo request to uprzejma prośba, a nie rozkaz („poprosić”). Dobry czasownik oddaje ton oryginału. I uwaga: „kazał mi wyjść” to „he told/ordered me to leave”, a nie „he made me leave” – make znaczy „zmusić”.
Polski ma dwa czasowniki: „prosić” i „pytać”. Angielski ma na oba jedno ask, a różnicę robi to, co stoi dalej. Prosić kogoś, żeby coś zrobił = ask + osoba + to („She asked me to close the window”). Pytać o coś = ask + if albo słowo pytające („She asked me if I was cold”). Bez osoby zmienia się sens: „He asked to close the door” znaczy, że to on chciał zamknąć drzwi i prosił o pozwolenie.
Want działa tak jak tell i ask, chociaż po polsku mówisz „chcieć, żeby”: „Chciała, żebym poczekał” → „She wanted me to wait” (a nie „wanted that I wait”).
Polskie „żeby” nie zmienia się w that. Przy poleceniu: tell/ask + osoba + to + czasownik.
„Powiedział mi, żebym…” = told me to. Po say nie może stać od razu osoba.
Polskie „mi” nie zmienia się w to me. Po tell i ask osoba stoi od razu, bez przyimka.
W mowie zależnej don't znika: not to + czasownik, jak „kazała mu się nie spóźnić”.
Not nie zastępuje to: zostają oba, not to + czasownik. „To not touch” słychać w mowie, ale standardowa forma to not to touch.
„Chciała, żebym poczekał”: po angielsku bez that. Want + osoba + to + czasownik.
Po polsku polecenie często przekazujesz przez „kazać / polecić” + bezokolicznik: „Kazał nam usiąść”, „Kazała mi nie dotykać”
To bardzo pomaga: angielski robi to samo, tylko z to przed czasownikiem: „He told us to sit down.”, „She told me not to touch that.” Nawet miejsce przeczenia się zgadza: „nie dotykać” = not to touch.
Bardzo często używasz jednak „żeby” + forma osobowa: „Powiedział, żebyśmy usiedli”, „Poprosiła Tomka, żeby jej pomógł”, „Chcę, żebyś poczekał”
Angielski nie ma takiej konstrukcji przy tell, ask i want. Zawsze jest osoba + to + czasownik: „He told us to sit down.”, „She asked Tom to help her.”, „I want you to wait.” Nigdy „He told me that I sit down” ani „I want that you wait”. („He told me that I should sit down” jest poprawne, ale brzmi bardziej jak rada niż polecenie).
Polski rozróżnia „prosić” (żeby ktoś coś zrobił) i „pytać” (o informację)
Angielski używa ask w obu przypadkach: ask + osoba + to (prośba) albo ask + if/what/where (pytanie). „Could you...?” to w rzeczywistości prośba, więc przekazujesz ją przez ask + to: „She asked me to close the window.”
💡 „Kazał nam usiąść” → He told us to sit down: bezokolicznik to to + czasownik.
💡 „Powiedział, żebym…” → told me to…, nie said me ani told to me.
💡 „Kazała mi nie czekać” → She told me not to wait: not to, nigdy don't.
"What did the teacher say?"
"She told us to finish the reading by Friday and asked us not to forget our notebooks."
"Anything else?"
"Yeah, she asked me to remind everyone about the test."
Ćwiczenie 1 · Wybierz poprawnie przekazane polecenie
Choose the correctly reported command for: 'Sit down!'
Ćwiczenie 2 · Wybierz poprawnie przekazane polecenie
Choose the correctly reported command for: 'Don't touch that!'
Ćwiczenie 3 · Wybierz poprawnie przekazaną prośbę
Choose the correctly reported request for: 'Could you help me?'
Ćwiczenie 4 · Wybierz poprawnie przekazane polecenie
Choose the correctly reported command for: 'Please close the door.'
Ćwiczenie 5 · Wybierz właściwy czasownik
Choose the correct reporting verb for a strong order: 'Get out!' (a boss to an employee)
Ćwiczenie 6 · Wybierz poprawnie przekazane polecenie
Choose the correctly reported command for: 'Don't be late.'
Ćwiczenie 7 · Wybierz poprawnie przekazane polecenie
Choose the correctly reported command for: 'Turn off the lights.'
Ćwiczenie 8 · Wybierz poprawnie przekazaną prośbę
Choose the correctly reported request for: 'Please don't shout.'
Ćwiczenie 9 · Przekaż polecenie
Report this command: 'Finish your homework!' → He told me ___.
Ćwiczenie 10 · Przekaż prośbę
Report this request, negative: 'Please don't wait for me.' → She asked me ___.
Ćwiczenie 11 · Przyporządkuj do grup
Posortowano: 0 / 4
Ćwiczenie 12 · Typowy błąd: „żeby” przetłumaczone jako that
Polish: "Poprosiła Tomka, żeby jej pomógł." Which English sentence is correct?
Pięć szybkich pytań: sprawdź, co już umiesz.
Pytanie 1 / 5
Wynik: 0/0
Choose the correctly reported command for: 'Wait here.' (reported later, from a different place)
Mowa zależna bez cofania czasu
Kiedy w mowie zależnej nie cofasz czasu: prawdy ogólne, fakty naukowe, sytuacje nadal aktualne i czasownik w czasie teraźniejszym (says).
Słowa czasu i miejsca w mowie zależnej
W mowie zależnej today, here i this zmieniają się w that day, there i that, gdy relacjonujesz czyjeś słowa później albo w innym miejscu.
Następstwo czasów (backshift)
W mowie zależnej po said angielski cofa czas o krok w przeszłość: „I work here” → „She said she worked there”. Polski tego nie robi.
Czasowniki wprowadzające mowę zależną
Nie tylko say i tell: suggest i deny + -ing, promise i agree + to, warn me not to oraz pułapki „zaproponować”, „wyjaśnić mi” i „przypomnieć”.