Słowa czasu i miejsca w mowie zależnej

B1 · Średnio zaawansowanyMowa zależna

"I'll call you tomorrow," he said (on Monday). → He said he would call me the next day.

Czego się nauczysz

  • Słowa czasu i miejsca zmieniają się, gdy relacjonujesz czyjeś słowa w innym czasie albo w innym miejscu
  • today→that day, tomorrow→the next day, yesterday→the day before, now→then
  • here→there, this→that, these→those: polskie „ten” to po angielsku często „that”
  • Jeśli relacjonujesz czyjeś słowa tego samego dnia i w tym samym miejscu, te słowa często zostają bez zmian

Dlaczego te słowa się zmieniają

Słowa takie jak today, tomorrow, here i this zależą od tego, kiedy i gdzie ktoś je wypowiedział. Gdy relacjonujesz te słowa później albo gdzie indziej, przestają wskazywać właściwy dzień lub miejsce. Dlatego trzeba je dopasować.

W starannej polszczyźnie robisz to samo: jeśli ktoś w poniedziałek powiedział „Zadzwonię jutro”, a ty opowiadasz o tym w środę, mówisz „Powiedział, że zadzwoni następnego dnia”. Angielski działa tak samo. Nowe są tylko angielskie słowa i kilka pułapek tłumaczenia słowo w słowo.

"Monday: "I'll call you tomorrow," he said."
"Reported on Wednesday: He said he would call me the next day."

Słowa czasu

today → that day; tomorrow → the next day / the following day; yesterday → the day before / the previous day; now → then; next week → the following week; last week → the week before / the previous week; ago → before.

Polskie odpowiedniki są bardzo bliskie: „tego dnia” = that day, „następnego dnia” = the next day, „dzień wcześniej / poprzedniego dnia” = the day before, „wtedy” = then, „w następnym tygodniu” = the following week, „tydzień wcześniej” = the week before, „dwa dni wcześniej” = two days before.

Uwaga na przyimki: po polsku mówisz „w następnym tygodniu”, ale po angielsku the following week stoi bez in. Tak samo the next day i the week before – bez in i bez on.

Najczęstsza pułapka to ago. W mowie potocznej Polacy często zostawiają „temu” („Powiedział, że widział ją dwa dni temu”), nawet gdy opowiadają o tym tydzień później. Po angielsku ago zawsze liczy od teraz, więc w mowie zależnej mówisz two days before.

""I saw her two days ago." → He said he had seen her two days before."

Słowa miejsca i zaimki wskazujące

here → there; this → that; these → those, bo nie jesteś już w tym samym miejscu i nie wskazujesz tej samej rzeczy co osoba, która mówiła.

Pułapka dla Polaków: polskie „ten/ta/to” obejmuje zarówno this, jak i that. „Podobał jej się ten pokój” brzmi naturalnie bez względu na to, gdzie jesteś, a „tamten” mówi się tylko wtedy, gdy coś przeciwstawiamy. Angielski zawsze wybiera: this/these dla tego, co jest tu i teraz, that/those dla tego, co jest dalej albo już minęło. Gdy relacjonujesz czyjeś słowa, prawie zawsze jesteś po stronie that: „She said she liked that room”.

""I like this room," she said (in that room). → She said she liked that room."

Kiedy te słowa się nie zmieniają

Jeśli relacjonujesz czyjeś słowa tego samego dnia i w tym samym miejscu, mogą zostać bez zmian, bo nadal wskazują właściwą rzecz. Today, powiedziane i powtórzone tego samego dnia, zostaje today.

To nie jest więc automatyczna reguła. Zadaj sobie pytanie: czy to słowo nadal wskazuje właściwy dzień, miejsce lub rzecz z miejsca i chwili, w których teraz mówisz? Dokładnie tak jak po polsku.

"Spoken and reported the same day: "I'm busy today," she said. → She said she was busy today."

Prawdziwy angielski

"He said he would see me the following month."
"She said she had moved there the year before."
"He said those were his keys."
"She said she would call the next day."

Uwaga

✗He said he would call me tomorrow. (reported a week later)
✓He said he would call me the next day.

Relacjonowane innego dnia tomorrow wskazuje zły dzień. Użyj the next day („następnego dnia”).

✗She said she liked this room. (reported somewhere else)
✓She said she liked that room.

This i here wskazują pierwotne miejsce. Po polsku powiesz po prostu „ten pokój”, ale po angielsku z innego miejsca mówisz that i there.

✗He said these were his keys. (the keys are not there any more)
✓He said those were his keys.

Polskie „te klucze” pasuje do obu sytuacji. Po angielsku to, czego już nie ma przed tobą, to those.

✗He said he had seen her two days ago.
✓He said he had seen her two days before.

Ago, tak jak „temu”, liczy od teraz. W mowie zależnej użyj before („dwa dni wcześniej”), żeby liczyć od chwili, w której padły te słowa.

✗She said she would start in the following week.
✓She said she would start the following week.

„W następnym tygodniu” ma przyimek, ale the following week stoi bez in.

✗She said she had arrived the last week.
✓She said she had arrived the week before.

„The last week” znaczy „ostatnie siedem dni”. „Tydzień wcześniej” w mowie zależnej to the week before albo the previous week.

Porównanie z polskim

W starannej polszczyźnie też dopasowujesz czas i miejsce: „jutro” → „następnego dnia”, „wczoraj” → „dzień wcześniej”, „tutaj” → „tam”, „dwa dni temu” → „dwa dni wcześniej”

Logiki nie musisz się uczyć, tylko angielskich słów: the next day, the day before, there, two days before. Błędy biorą się z tłumaczenia słowo w słowo i z mowy potocznej, w której Polacy często zostawiają „jutro” czy „temu” bez zmian. W angielskim to brzmi jak błąd, bo tomorrow i ago zawsze liczą od chwili, w której mówisz.

Polskie „ten/ta/to/te” to zwykły, neutralny zaimek wskazujący: „ten pokój”, „te klucze”. „Tamten” pojawia się tylko przy przeciwstawieniu

Angielski zawsze wybiera między this (blisko, tu i teraz) a that (dalej albo w przeszłości). W mowie zależnej rzecz, o której mowa, zwykle nie jest już przed tobą: „He said those were his keys”, a nie „these”, jeśli kluczy już tam nie ma.

Po polsku mówisz „w zeszłym tygodniu”, „w następnym tygodniu” – z przyimkiem „w”

Po angielsku last week, the following week i the week before stoją bez przyimka. Do tego „the last week” znaczy „ostatnie siedem dni”, a nie „zeszły tydzień”. W mowie zależnej mów the week before albo the previous week.

💡 Zapytaj siebie: czy czas i miejsce zmieniły się od chwili, w której padły te słowa?

💡 „Dwa dni temu” w relacji = two days before, nie two days ago.

💡 „Ten pokój”, „te klucze”, o których opowiadasz później: that room, those keys.

💡 Ten sam dzień, to samo miejsce? Wtedy słowo często zostaje bez zmian.

Z życia wzięte: przekazujesz starą wiadomość

"Did Mia ever call back?"

"Yeah, last week. She said she'd be here the next day, but something came up."

"Did she say when she'd come instead?"

"She just said she'd let us know later that week."

Ćwiczenia

Ćwiczenie 1 · Wybierz właściwe słowo

'today' becomes ___ in reported speech (spoken later, on a different day).

Ćwiczenie 2 · Wybierz właściwe słowo

'tomorrow' becomes ___ in reported speech.

Ćwiczenie 3 · Wybierz właściwe słowo

'yesterday' becomes ___ in reported speech.

Ćwiczenie 4 · Wybierz właściwe słowo

'here' becomes ___ in reported speech (reported in a different place).

Ćwiczenie 5 · Wybierz właściwe słowo

'this' becomes ___ in reported speech.

Ćwiczenie 6 · Wybierz właściwe słowo

'now' becomes ___ in reported speech.

Ćwiczenie 7 · Wybierz właściwe słowo

'next week' becomes ___ in reported speech.

Ćwiczenie 8 · Wybierz poprawnie przekazane zdanie

Choose the correctly reported sentence for: 'I saw her two days ago.' (reported later)

Ćwiczenie 9 · Przekaż zdanie w mowie zależnej

Report this, said on Monday and reported on Wednesday: 'I'll call you tomorrow.' → He said he would call me ___.

Ćwiczenie 10 · Przekaż zdanie w mowie zależnej

Report this, said by someone visiting your office and reported later somewhere else: 'I like this room.' → She said she liked ___ room.

Ćwiczenie 11 · Przyporządkuj do grup

today → that day
here → there
tomorrow → the day before
yesterday → the day before

Posortowano: 0 / 4

Ćwiczenie 12 · Typowy błąd: ago zamiast before w mowie zależnej

Polish: "Powiedział mi, że widział ją dwa dni wcześniej." Which English translation is correct?

Szybki test

Pięć szybkich pytań: sprawdź, co już umiesz.

Pytanie 1 / 5

Wynik: 0/0

'last week' becomes ___ in reported speech.

Co już umiesz

  • Słowa czasu i miejsca zmieniają się, gdy relacjonujesz czyjeś słowa w innym czasie lub miejscu – tak jak w starannej polszczyźnie.
  • today→that day, tomorrow→the next day, yesterday→the day before, now→then, ago→before.
  • here→there, this→that, these→those: polskie „ten/te” to często that/those.
  • Next week i last week liczą od dziś; w mowie zależnej: the following week, the week before (bez in).
  • Ten sam dzień, to samo miejsce? Wtedy te słowa często zostają bez zmian.
Zobacz wszystkie lekcje z tej kategorii