Gdy osoba, która coś robi, jest też osobą, której to dotyczy, angielski używa zaimka zwrotnego: myself, yourself, himself i pięciu innych. Polskie „się” nie zawsze jest jego odpowiednikiem.
Czego się nauczysz
Zaimek zwrotny odsyła do osoby, która już jest podmiotem zdania. Gdy czynność wraca do tej samej osoby, a nie trafia na kogoś innego, angielski używa zaimka zwrotnego zamiast zwykłej formy dopełnienia.
Porównaj: „She washed the dishes” – czynność dotyczy naczyń. „She washed herself” – czynność wraca do niej samej. Po polsku do tego służy „się” albo „siebie”, ale – jak zobaczysz – polskie „się” i angielski zaimek zwrotny pokrywają się tylko częściowo.
Polski ma jedno „siebie/się” dla wszystkich osób („widzę siebie”, „widzisz siebie”, „widzą siebie”). Angielski ma osiem form i każda pasuje do konkretnego podmiotu: myself (I), yourself (you, jedna osoba), himself (he), herself (she), itself (it), ourselves (we), yourselves (you, kilka osób), themselves (they).
Formy w liczbie pojedynczej kończą się na -self, a w mnogiej na -selves: himself, ale themselves; yourself, ale yourselves. Słów „hisself” i „theirself” nie ma w standardowym angielskim.
Zaimka zwrotnego używasz, gdy podmiot i dopełnienie to ta sama osoba lub rzecz – ten, kto wykonuje czynność, jest też jej odbiorcą.
She cut herself while chopping vegetables. I taught myself to swim one summer. The printer turned itself off after ten minutes of sitting idle.
Uwaga na polskie „się”: wiele polskich czasowników z „się” po angielsku w ogóle nie ma zaimka. Czuć się = feel („I feel better”), spotykać się = meet, ubierać się = get dressed, koncentrować się = concentrate, martwić się = worry, relaksować się = relax. Myć się i golić się to zwykle po prostu wash i shave. Zaimek zwrotny dodajesz tylko wtedy, gdy wymaga go angielski czasownik.
Zaimek zwrotny może też podkreślać, że ktoś zrobił coś sam, bez niczyjej pomocy – jak polskie „sam/sama/sami”. To użycie nie zmienia podstawowego sensu zdania, tylko podkreśla, kto za to odpowiada.
„I reorganized the garage myself” znaczy w zasadzie to samo co „I reorganized the garage” – myself podkreśla, że nikt nie pomagał („Sama uporządkowałam garaż”). Polskie „sam” zmienia się według rodzaju, angielskie myself – według osoby.
„By myself” (i by yourself, by himself itd.) znaczy dokładnie „sam, w pojedynkę”: „I went to the movies by myself last night.” „She solved the puzzle by herself.” Nie mów „by me” – po by w tym znaczeniu zawsze stoi zaimek zwrotny.
W angielskich mailach firmowych często widać myself albo yourself dodane po to, żeby brzmiało bardziej oficjalnie. To błąd – zaimek zwrotny jest poprawny tylko wtedy, gdy odsyła do podmiotu tego samego zdania.
„Please contact myself if you have any questions” jest niepoprawne, bo w zdaniu nie ma podmiotu „I”, do którego myself mogłoby się odnosić. Poprawnie jest po prostu: „Please contact me if you have any questions.” Tak jak po polsku piszesz „Proszę o kontakt ze mną”, a nie „ze sobą”.
Szybki test: jeśli podmiot i dopełnienie to różne osoby, zaimek zwrotny jest zbędny i błędny. Użyj me, you, him, her albo them. Podobnie w wyrażeniach typu „wziąć coś ze sobą” i po przyimkach miejsca: „Wziął parasol ze sobą” to „He took an umbrella with him”, a nie „with himself”.
Zaimek zwrotny działa tylko wtedy, gdy odsyła do podmiotu zdania. Tu nie ma podmiotu „I”, więc poprawne jest zwykłe me – jak po polsku „ze mną”, a nie „ze sobą”.
Polskie „się” jest takie samo dla każdego, angielski zaimek zwrotny – nie. Musi pasować do podmiotu: he → himself.
„Theirselves” nie istnieje. Forma w liczbie mnogiej to themselves, mimo że their może podsuwać coś innego.
Podmiot we jest w liczbie mnogiej, więc zaimek też: ourselves, a nie yourself.
Kalka z „Nie mogę się skoncentrować”. Angielskie concentrate nie potrzebuje zaimka zwrotnego – podobnie feel, meet, relax, worry.
„Dobrze się bawiliśmy” – tu odwrotnie: enjoy potrzebuje dopełnienia, więc mówisz enjoyed ourselves (albo „We had a great time”).
Polskie „ze sobą” („wziąć coś ze sobą”) to po angielsku zwykła forma dopełnienia: with him. Tak samo po przyimkach miejsca: behind her, around them.
Polskie „siebie” ma jedną formę dla wszystkich osób: „Widzę siebie w lustrze.” „On widzi siebie.” „Widzimy siebie.”
Angielski zaimek zwrotny musi pasować do podmiotu: I see myself, he sees himself, we see ourselves. Za każdym razem sprawdź podmiot – he → himself, we → ourselves, they → themselves.
Bardzo wiele polskich czasowników ma „się”: czuć się, spotykać się, ubierać się, koncentrować się, spieszyć się, martwić się.
Ich angielskie odpowiedniki zwykle nie mają zaimka zwrotnego: feel, meet, get dressed, concentrate, hurry, worry. „I feel myself tired” i „Let's meet ourselves” to kalki. Myself dodajesz tylko, gdy czynność naprawdę wraca do wykonawcy: cut yourself, hurt himself, introduce herself.
Niektóre polskie wyrażenia nie mają „siebie”, choć angielskie mają: „Dobrze się bawiliśmy.” „Częstujcie się!” „Czuj się jak u siebie.”
Po angielsku te zwroty wymagają zaimka zwrotnego: „We enjoyed ourselves.” „Help yourselves!” „Make yourself at home.” Samo „We enjoyed” jest niepełne, a „We played well” znaczy „dobrze graliśmy”.
„Sam/sama/sami” podkreśla, że ktoś zrobił coś bez pomocy, i zmienia się według rodzaju: „Zrobił to sam.” „Zrobiła to sama.”
Angielski używa tu zaimka zwrotnego, który zmienia się według osoby: „He did it himself.” „She did it herself.” „W pojedynkę” to by + zaimek zwrotny: „by myself”, nigdy „by me”.
💡 Najpierw sprawdź podmiot: I → myself, she → herself, we → ourselves, they → themselves.
💡 Polskie „się” to nie zawsze myself: feel, meet, relax, concentrate, get dressed – bez zaimka.
💡 Sam, bez pomocy = myself; w pojedynkę = by myself.
"Are you okay? I heard you hurt yourself in the kitchen."
"I'm fine — I just cut myself a little while slicing bread. Nothing serious."
"Did you bandage it yourself, or did someone help you?"
"I did it myself. I keep a first-aid kit under the sink."
Ćwiczenie 1 · Znajdź zaimek zwrotny
Which sentence uses a reflexive pronoun to show that the action lands back on the same person who did it?
Ćwiczenie 2 · Wybierz poprawny zaimek
Which reflexive pronoun correctly completes this sentence: "My grandmother taught ___ to play piano."
Ćwiczenie 3 · Wybierz poprawną formę
Which is correct?
Ćwiczenie 4 · Wybierz poprawne zdanie
Which is correct?
Ćwiczenie 5 · Wybierz poprawny zaimek
Which is correct?
Ćwiczenie 6 · Wybierz poprawną formę
Which is correct?
Ćwiczenie 7 · Przyporządkuj do grup
Posortowano: 0 / 6
Ćwiczenie 8 · Ułóż zdanie
Ćwiczenie 9 · Ułóż zdanie
Ćwiczenie 10 · Ułóż zdanie
Ćwiczenie 11 · Uzupełnij zdanie
Complete the sentence with the correct reflexive pronoun: The cat cleaned ___ after breakfast. (one word)
Ćwiczenie 12 · Uzupełnij zdanie
You're talking to one friend. Complete: You should be proud of ___ for finishing the marathon. (one word)
Ćwiczenie 13 · Uzupełnij zdanie
Complete: We surprised ___ with how quickly we finished the project. (one word)
Ćwiczenie 14 · Popraw błąd
Fix the mistake and type the corrected sentence: "Please contact myself if you have any questions about the invoice."
Ćwiczenie 15 · Popraw błąd
Fix the mistake and type the corrected sentence: "He hurt herself when he slipped on the wet floor."
Ćwiczenie 16 · Sytuacja z życia
You repaired a leaking faucet without calling a plumber, and you want to emphasize that you did it alone. Complete the sentence: "I fixed the faucet ___."
Ćwiczenie 17 · Typowa pułapka: „Dobrze się bawiliśmy”
Polish: "Dobrze się bawiliśmy na imprezie." Which English sentence is correct?
Ćwiczenie 18 · Typowa pułapka: „się” bez odpowiednika
Polish: "Spotkajmy się jutro i odpocznijmy." Which English sentence is correct?
Pięć szybkich pytań: sprawdź, co już umiesz o zaimkach zwrotnych.
Pytanie 1 / 5
Wynik: 0/0
Complete with the correct reflexive pronoun: The twins dressed ___ before the recital. (one word)
Zaimki wskazujące: this, that, these, those
This, that, these i those jako zaimki: blisko czy daleko, jedno czy wiele. I dlaczego polskie „to” nie podpowiada, które słowo wybrać.
Zaimki pytające: who, whose, what, which
Who, whose, what i which: pytania o osobę, właściciela, rzecz i wybór. Szyk pytania z do/does/did i dlaczego „Jak to się nazywa?” to „What is it called?”.
Each other i one another: zaimki wzajemne
Each other i one another, czyli polskie „się”, „siebie nawzajem”, „ze sobą”: forma dzierżawcza each other's i mit „dwie osoby kontra trzy”.
My czy mine? Zaimki dzierżawcze w praktyce
My, your, her, our, their czy mine, yours, hers, ours, theirs? Jedno pytanie: czy po zaimku stoi rzeczownik. Plus pułapka polskich „jej” i „ich”.