Typowe błędy z zaimkami

B1 · Średnio zaawansowanyCzęste błędy gramatyczne

Between you and me (nie I), I relax (nie I relax myself) – drobne błędy z zaimkami, łatwe do uniknięcia, gdy je rozpoznasz. Największa pułapka to polskie „się”.

Czego się nauczysz

  • Po przyimku (between, for, to, with) i w dopełnieniu z and używasz formy dopełnienia (me, him, her), nie podmiotu (I, he, she) – tak jak po polsku „dla mnie”, „między tobą a mną”
  • Zaimek zwrotny (myself, herself) jest potrzebny tylko wtedy, gdy podmiot i dopełnienie to naprawdę ta sama osoba
  • Wiele angielskich czasowników – relax, wake up, get dressed, concentrate, hurry, focus – nie ma żadnego zaimka zwrotnego, choć po polsku mają „się”
  • Wymieniając siebie z kimś innym, stawiasz siebie na końcu („My brother and I”), a zaimek sprawdzasz, usuwając drugą osobę: „for you and me” → „for me”, nie „for I”
  • „Everyone… their” to standardowy, współczesny sposób odnoszenia się do każdego bez określania płci – jak polskie „swój”

Dwa schematy, dwa typowe błędy

Większość błędów z zaimkami należy do jednej z dwóch grup: zła forma zaimka po and albo po przyimku, albo zaimek zwrotny (myself, herself) dodany tam, gdzie angielski go nie potrzebuje.

Dla Polaków znacznie częstsza jest druga grupa. Polskie „się” stoi przy bardzo wielu czasownikach (budzić się, spieszyć się, koncentrować się), a ich angielskie odpowiedniki zwykle żadnego zaimka nie mają. Za to w pierwszej grupie polskie przypadki raczej pomagają, niż przeszkadzają.

Forma dopełnienia po and i po przyimku

Zaimek po przyimku albo w dopełnieniu z and ma formę dopełnienia – me, him, her, us, them – a nie formę podmiotu. Tu polski pomaga: po przyimku też zmieniasz formę („dla mnie”, „ze mną”, „między tobą a mną”), a nie mówisz „dla ja”. Me odpowiada polskiemu „mnie/mną/mi”, I – tylko „ja” jako podmiotowi.

„Between you and I” to błąd, który Polacy często przejmują od rodzimych użytkowników angielskiego: brzmi „elegancko”, ale w standardowym angielskim po between jest forma dopełnienia: „between you and me”. Podobnie „She gave the book to him and me”, a nie „to he and I”.

Jako podmiot zdania oba zaimki mają formę podmiotu, a siebie wymieniasz na końcu: „Ja i mój brat poszliśmy” → „My brother and I went”, a nie „I and my brother went”. „Me and my brother went…” słychać w swobodnej mowie, ale w starannym, pisanym angielskim to błąd.

"Just between you and me, I disagree. (not: between you and I)"
"She gave the book to him and me. (not: to he and I)"

Szybki test zaimka po and

Usuń drugą osobę i sprawdź, który zaimek brzmi dobrze sam – to właściwa odpowiedź. „This gift is for you and …?” → „This gift is for me” (nie „for I”), więc „for you and me”. „… and … are going shopping” → „She is going”, „I am going”, więc „She and I are going shopping.”

Możesz też pomyśleć po polsku: „dla ciebie i dla MNIE” – forma „mnie”, więc me. „Ona i JA idziemy” – forma „ja”, więc I.

"This gift is for you and me. (test: 'this gift is for me' — not 'for I')"

Nie dodawaj zaimka zwrotnego tam, gdzie angielski go nie chce

Zaimek zwrotny (myself, yourself, himself) jest poprawny tylko wtedy, gdy podmiot i dopełnienie to naprawdę ta sama osoba lub rzecz. Wiele codziennych czasowników opisuje czynność, która w naturalny sposób dotyczy podmiotu, więc zaimek nie jest potrzebny.

Polskie „się” kusi, żeby je przetłumaczyć: „Obudziłem się” → „I woke up” (nie „I woke me up”), „Zrelaksowała się” → „She relaxed”, „Skoncentrował się na egzaminie” → „He concentrated on the exam”, „Pospiesz się!” → „Hurry!”, „Ubrałem się” → „I got dressed”, „Spotkajmy się o dziesiątej” → „Let's meet at ten”, „Czuję się dobrze” → „I feel good”, „Uczę się angielskiego” → „I'm learning English”. Get up nie ma zaimka ani po polsku („wstaję”), ani po angielsku – „I get up myself” to po prostu błąd.

Gdy „się” znaczy „nawzajem”, angielski używa each other: „Kochają się” → „They love each other”, a nie „They love themselves” (to znaczyłoby, że każdy kocha samego siebie). A przy częściach ciała angielski wymaga zaimka dzierżawczego: „Umyła ręce” → „She washed her hands”, nie „washed hands” ani „herself hands”.

"I get up at seven every day. (not: I get up myself)"
"She relaxed after work. (not: she relaxed herself)"
"He concentrated on the exam. (not: he concentrated himself)"

Prawdziwy angielski

"My brother and I went to the concert."
"He hurt himself while playing football. (genuine reflexive — he hurt his own body)"
"Everyone should bring their own lunch."
"I woke up early this morning."

Uwaga

✗Just between you and I, I disagree.
✓Just between you and me, I disagree.

Po between oba zaimki mają formę dopełnienia – jak polskie „między tobą a mną”.

✗Me and her are going shopping.
✓She and I are going shopping.

Jako podmiot oba zaimki mają formę podmiotu („ona i ja”), a siebie stawiasz na końcu.

✗I and my brother went to the concert.
✓My brother and I went to the concert.

„Ja i mój brat” słychać po polsku, ale po angielsku siebie zawsze wymieniasz na końcu.

✗He concentrated himself on the exam.
✓He concentrated on the exam.

„Skoncentrował się” ma „się”, ale concentrate nie potrzebuje zaimka zwrotnego.

✗I get up myself at seven every day.
✓I get up at seven every day.

Get up nie ma zaimka – tak jak polskie „wstaję”. Myself jest tu zbędne i nienaturalne.

✗I feel myself good today.
✓I feel good today.

„Czuję się dobrze” – po angielsku feel bez zaimka zwrotnego: I feel good / I feel fine.

✗Let's meet us at ten.
✓Let's meet at ten.

„Spotkajmy się” – meet nie potrzebuje żadnego zaimka.

✗They love themselves.
✓They love each other.

„Kochają się” w sensie „nawzajem” to each other. Themselves znaczy „każdy siebie samego”.

✗I wash the hands before dinner.
✓I wash my hands before dinner.

„Myję ręce” nie ma zaimka po polsku, ale po angielsku przy częściach ciała stawiasz my, her, his itd.

Porównanie z polskim

Po polsku bardzo wiele czasowników ma „się”: „budzę się”, „ubieram się”, „spieszę się”, „koncentruję się”, „relaksuję się”, „czuję się”, „spotykamy się”

Angielskie odpowiedniki zwykle nie mają żadnego zaimka: „I wake up”, „I get dressed”, „I hurry”, „I concentrate”, „I relax”, „I feel good”, „We meet”. Myself, herself itd. stawiasz tylko wtedy, gdy ktoś naprawdę robi coś samemu sobie: „He hurt himself” (zrobił sobie krzywdę), „She looked at herself in the mirror”. Nie tłumacz „się” odruchowo – sprawdź, czy angielski czasownik w ogóle potrzebuje dopełnienia.

„Się” może też znaczyć „nawzajem”: „Kochają się”, „Znamy się od lat”, „Pomagamy sobie”

Dla czynności wzajemnej angielski ma each other (lub one another): „They love each other”, „We've known each other for years”, „We help each other”. „They love themselves” znaczy, że każdy kocha samego siebie – zupełnie inny sens.

Po polsku po przyimku zaimek zmienia formę: „dla mnie”, „ze mną”, „między tobą a mną”; a siebie grzecznie wymieniasz na końcu: „mój brat i ja”

Angielski działa podobnie, więc polskie wyczucie ci pomaga: po przyimku forma dopełnienia („for me”, „with me”, „between you and me”), jako podmiot forma podmiotu, a siebie wymieniasz na końcu („My brother and I”). Uważaj tylko na modne „between you and I” – to hiperpoprawność, a nie poprawny angielski.

„Umyła ręce”, „Myję zęby” – bez zaimka dzierżawczego; „Każdy powinien przynieść swój lunch” – „swój” nie mówi nic o płci

Przy częściach ciała angielski wymaga zaimka dzierżawczego: „She washed her hands”, „I brush my teeth”. A „swój” po każdym, nikt, ktoś tłumaczysz najczęściej przez their: „Everyone should bring their own lunch.” His jest dziś odbierane jako przestarzałe, gdy nie chodzi wyłącznie o mężczyzn.

💡 Nie tłumacz „się” odruchowo: wake up, get dressed, hurry, relax, concentrate, feel, meet – bez zaimka.

💡 „Się” w sensie „nawzajem” to each other: „They love each other.”

💡 Nie wiesz, me czy I? Usuń drugą osobę: „for me”, „I am going”.

Z życia wzięte: plany na weekend z siostrą

"My sister and I are going shopping on Saturday — do you want to come?"

"Sure! Just between you and me, I really need some new shoes."

"Ha, same here. Let's meet at ten, and please hurry — the shops get busy fast."

"Deal. This is going to be a good day for both of us."

Ćwiczenia

Ćwiczenie 1 · Wybierz poprawne zdanie

Which is correct?

Ćwiczenie 2 · Wybierz poprawne zdanie

Which is correct?

Ćwiczenie 3 · Wybierz poprawne zdanie

Which is correct?

Ćwiczenie 4 · Wybierz poprawne zdanie

Which is correct?

Ćwiczenie 5 · Wybierz poprawne zdanie

Which is correct?

Ćwiczenie 6 · Wybierz poprawne zdanie

Which is correct?

Ćwiczenie 7 · Wybierz poprawne zdanie

Which is correct?

Ćwiczenie 8 · Wybierz poprawne zdanie

Which is correct?

Ćwiczenie 9 · Popraw błąd

Correct the mistake: Me and her are going shopping.

Ćwiczenie 10 · Popraw błąd

Correct the mistake: He concentrated himself on the exam.

Ćwiczenie 11 · Typowa pułapka: „Czuję się…”

Polish: "Czuję się dziś dużo lepiej." Which English translation is correct?

Ćwiczenie 12 · Podziel: zaimek zwrotny potrzebny czy nie?

He hurt ___ playing football.
She relaxed ___ after work.
She looked at ___ in the mirror.
Hurry ___, we're late!
Help ___ to some cake.
We met ___ at ten.

Posortowano: 0 / 6

Szybki test

Pięć szybkich pytań: sprawdź, co już umiesz.

Pytanie 1 / 5

Wynik: 0/0

Which is correct?

Co już umiesz

  • Po przyimku i w dopełnieniu z and – forma dopełnienia (me, him, her), jak polskie „dla mnie”.
  • Zaimek po and sprawdzasz, usuwając drugą osobę; siebie wymieniasz na końcu: „My brother and I”.
  • Zaimek zwrotny tylko wtedy, gdy podmiot i dopełnienie to ta sama osoba; „się” w sensie „nawzajem” to each other.
  • Wiele czasowników z polskim „się” (wake up, relax, concentrate, hurry, feel, meet) nie ma w angielskim zaimka.
Zobacz wszystkie lekcje z tej kategorii