Stałe przyimki (dependent prepositions)

B1 · Średnio zaawansowanyPrzyimki

Interested in, depend on, afraid of – wiele słów ma swój stały przyimek, którego trzeba się nauczyć. Polskie „zależeć od” czy „żonaty z” nie podpowiedzą angielskiego.

Czego się nauczysz

  • „Dependent preposition” to stały przyimek, którego wymaga konkretny czasownik, przymiotnik albo rzeczownik – „zależy” od tego słowa
  • Zwykle nie ma reguły, która przewiduje przyimek – każdą parę zapamiętujesz jak słówko
  • Stałe przyimki stoją po czasownikach (depend on), przymiotnikach (good at) i rzeczownikach (interest in)
  • Ta lekcja daje przegląd; lekcje „Czasownik + przyimek”, „Przymiotnik + przyimek” i „Rzeczownik + przyimek” omawiają każdą grupę dokładniej

Kiedy przyimek jest „stały”

„Dependent preposition” to przyimek, który konkretne słowo – czasownik, przymiotnik lub rzeczownik – zawsze ze sobą „przyprowadza”, niezależnie od kontekstu. Wybór przyimka zależy od tego jednego słowa, a nie od ogólnej reguły o znaczeniu czy miejscu.

Znasz to z polskiego: zależymy „od” czegoś, wierzymy „w” coś, zgadzamy się „z” kimś. Angielski działa tak samo, ale ma własne pary – i często inne niż polskie.

"depend on (verb + preposition)"
"good at (adjective + preposition)"
"interest in (noun + preposition)"

Zwykle bez logicznej reguły

W przeciwieństwie do przyimków czasu i miejsca stałe przyimki rzadko dają się wywnioskować ze znaczenia. „Interested in” i „good at” to taka sama konstrukcja (przymiotnik + przyimek), a przyimki są zupełnie różne. Sama logika nie podpowie, który jest właściwy.

Polski czasem pomaga, a czasem przeszkadza. Pasują: wierzyć w → believe in, odpowiedzialny za → responsible for, przepraszać za → apologize for, zgadzać się z → agree with. Nie pasują: zależeć od → depend on (nie from), żonaty z → married to (nie with), dumny z → proud of (nie from), dobry z matematyki → good at maths (nie in).

Druga pułapka: polski często w ogóle nie ma przyimka, bo jego pracę wykonuje przypadek – „interesuję się historią”, „słucham muzyki”, „boję się pająków”. Angielski nie ma przypadków, więc przyimek musi być: interested in history, listen to music, afraid of spiders.

"I'm interested in music. (not 'interested at' or 'interested on')"
"She's good at painting. (not 'good in' or 'good for')"

Trzy części mowy, jedna zasada

Stałe przyimki łączą się z trzema głównymi częściami mowy. Czasowniki: listen to, depend on, believe in, apologize for. Przymiotniki: interested in, afraid of, good at, married to. Rzeczowniki: interest in, reason for, solution to, relationship with. Każda grupa ma w tym dziale własną lekcję z ćwiczeniami – ta lekcja łączy je w całość.

Przy rzeczownikach polski dopełniacz kusi, żeby wstawić of: „rozwiązanie problemu” to a solution to the problem, a „powód spóźnienia” – the reason for being late. Z kolei niektóre angielskie czasowniki nie mają przyimka tam, gdzie polski go ma: „dyskutować o planie” to discuss the plan, bez about.

"We depend on this bridge. (verb)"
"He's afraid of the dark. (adjective)"
"There's no solution to this problem. (noun)"

Prawdziwy angielski

"I've always believed in second chances."
"She's extremely proud of her students."
"The company's success depends on good teamwork."
"There's a real interest in renewable energy right now."

Uwaga

✗It depends from the weather.
✓It depends on the weather.

„Zależy od pogody” podsuwa from, ale depend zawsze łączy się z on (formalnie także upon), nigdy z from ani of.

✗I'm interested this topic.
✓I'm interested in this topic.

„Interesuję się tym tematem” nie ma przyimka (narzędnik), ale po interested zawsze stoi in.

✗She's married with a doctor.
✓She's married to a doctor.

„Żonaty z”, „zamężna z” to married to. Married with two kids znaczy „po ślubie i z dwójką dzieci”.

✗He's good in maths.
✓He's good at maths.

Po polsku „dobry z matematyki” albo „dobry w matematyce”, ale przy przedmiotach i umiejętnościach good łączy się z at (amerykańskie: good at math).

✗I listen music every day.
✓I listen to music every day.

„Słucham muzyki” – bez przyimka, z dopełniaczem. Po listen zawsze stoi to przed tym, czego słuchasz.

✗I'm proud from my sister.
✓I'm proud of my sister.

„Dumny z siostry” to proud of. Polskie „z” nie oznacza tu from.

✗We need to discuss about the plan.
✓We need to discuss the plan.

„Dyskutować o planie” ma przyimek, ale discuss łączy się z dopełnieniem bezpośrednio. Za to: talk about the plan.

Porównanie z polskim

Po polsku przyimka często nie ma, bo wystarczy przypadek: „interesuję się historią”, „słucham muzyki”, „boję się pająków”, „rozwiązanie problemu”.

Angielski nie ma przypadków, więc związek pokazuje przyimek i nie można go pominąć: „interested in history”, „listen to music”, „afraid of spiders”, „a solution to the problem”. Zdania typu „I'm interested history” albo „I listen music” są błędne.

Polskie pary wydają się logiczne, ale nie przenoszą się na angielski: „zależeć od”, „żonaty z”, „dumny z”, „dobry z matematyki”, „czekać na”.

Tłumaczone słowo w słowo dają błędy: „It depends on the weather” (nie from), „She's married to a doctor” (nie with), „I'm proud of you” (nie from), „He's good at maths” (nie in), „I'm waiting for the bus” (nie on). Ucz się całej angielskiej pary, zamiast tłumaczyć polski przyimek.

Część par pokrywa się z polskim: „wierzyć w”, „odpowiedzialny za”, „przepraszać za”, „zgadzać się z”, „myśleć o”.

Tu polski pomaga: believe in, responsible for, apologize for, agree with, think about. Pamiętaj tylko, że po przyimku czasownik ma formę -ing: „She apologized for being late”, a nie „for be late”.

💡 Nie przenoś polskiego przyimka: zależeć od → depend on, żonaty z → married to, dumny z → proud of, dobry z → good at.

💡 Jeśli po polsku wystarcza przypadek (interesować się czymś, słuchać czegoś), po angielsku i tak potrzebny jest przyimek.

💡 Ucz się słowa razem z przyimkiem: nie „interested”, tylko „interested in”.

Z życia wzięte: rozmowa o planach

"Are you still interested in that job?"

"Yes, but it depends on the salary, honestly."

"That's fair. Are you worried about the interview?"

"A bit, but I'm looking forward to it too."

Ćwiczenia

Ćwiczenie 1 · Wybierz właściwy przyimek

I'm interested ___ history.

Ćwiczenie 2 · Wybierz właściwy przyimek

She apologized ___ being late.

Ćwiczenie 3 · Wybierz właściwy przyimek

This depends ___ the weather.

Ćwiczenie 4 · Wybierz właściwy przyimek

He's good ___ maths.

Ćwiczenie 5 · Wybierz właściwy przyimek

I'm not sure what caused her interest ___ art.

Ćwiczenie 6 · Określ część mowy

In 'good at chess', which word class takes the preposition?

Ćwiczenie 7 · Określ część mowy

In 'depend on', which word class takes the preposition?

Ćwiczenie 8 · Wybierz poprawne zdanie

Choose the correct sentence.

Ćwiczenie 9 · Uzupełnij zdanie

Fill in the correct preposition: She's afraid ___ spiders.

Ćwiczenie 10 · Uzupełnij zdanie

Fill in the correct preposition: I agree ___ you completely.

Ćwiczenie 11 · Ułóż słowa we właściwej kolejności

??????

Ćwiczenie 12 · Typowy błąd: polski przyimek

Polish: "Wszystko zależy od pogody." Which English sentence is correct?

Ćwiczenie 13 · Typowy błąd: przypadek zamiast przyimka

Polish: "Słucham muzyki w drodze do pracy." Which English sentence is correct?

Szybki test

Pięć szybkich pytań: sprawdź, co już umiesz.

Pytanie 1 / 5

Wynik: 0/0

He's responsible ___ the whole project.

Co już umiesz

  • „Dependent preposition” to stały przyimek, którego wymaga konkretny czasownik, przymiotnik lub rzeczownik.
  • Zwykle nie ma logicznej reguły – każdej pary uczysz się jak słówka.
  • Stałe przyimki stoją po czasownikach (depend on), przymiotnikach (good at) i rzeczownikach (interest in).
  • Nie kopiuj polskiego przyimka i nie pomijaj go: depend on, married to, proud of, good at, listen to.
  • Więcej ćwiczeń znajdziesz w lekcjach „Czasownik + przyimek”, „Przymiotnik + przyimek” i „Rzeczownik + przyimek”.
Zobacz wszystkie lekcje z tej kategorii