Fiilin biçimleri

A1 · BaşlangıçFiiller

Türkçe bir fiil onlarca ek alır; İngilizce bir fiilin ise yalnızca birkaç biçimi vardır ve her birinin belli görevleri vardır. Bazıları iki ayrı görev üstlenir; asıl şaşırtıcı nokta da bu.

Neler öğreneceksin

  • Yalın hâl (base form): work, go, eat (do/does/did ve modal fiillerden sonra, present simple zamanda I/you/we/they ile)
  • -s biçimi: works, goes, eats (present simple zamanda he/she/it ile)
  • -ing biçimi: working, going, eating (continuous zamanlarda VE isim olarak, yani gerund)
  • Past (geçmiş zaman biçimi): worked, went, ate (past simple zamanda)
  • Past participle (geçmiş zaman ortacı): worked, gone, eaten (perfect zamanlarda ve edilgen yapıda)

Fiilin beş biçimi

İngilizcede her fiilin en fazla beş biçimi vardır: yalın hâl, -s biçimi, -ing biçimi, past ve past participle (tek istisna be fiilidir: be, am, is, are, was, were, being, been). Bir Türkçe fiilin alabileceği eklerle karşılaştırınca bu çok az.

Türkçede go – went – gone gibi bir üçlü yoktur: “gitmek – gitti – gitmiş” gibi düşünebilirsin, ama İngilizcedeki past ve past participle ayrımı Türkçedeki -di / -miş farkıyla aynı şey değildir. Düzenli fiillerde past ve past participle aynıdır (worked/worked), düzensiz fiillerde ise çoğu zaman farklıdır (went/gone, ate/eaten). Bu yüzden düzensiz fiilleri her zaman üçlü olarak ezberle: go – went – gone.

Türkçe okunduğu gibi yazılır, İngilizce yazılmaz; bu yüzden birkaç yazım kuralına dikkat et. -ing eklenirken sondaki okunmayan -e düşer (write → writing, make → making); kısa ve vurgulu bir ünlüden sonra son ünsüz ikizleşir (run → running). -s biçiminde ünsüz + y, -ies olur (study → studies); s, x, ch, sh harflerinden sonra -es eklenir (watch → watches).

"work → works → working → worked → worked"
"go → goes → going → went → gone"

-ing: tek biçim, iki görev

-ing biçiminin iki görevi vardır. Birincisi continuous zamanları kurmaktır (be + -ing): “I am working” = “Çalışıyorum”. Burada “-iyor” eki sana yardımcı olur, yeter ki şu an süren bir eylem olsun.

İkinci görev, -ing biçiminin isim gibi kullanılmasıdır (gerund). Türkçede bu iş için mastarı kullanırsın: “Yüzmek harika bir egzersiz”, “Okumak beni rahatlatır”. İngilizcede ise -ing biçimi kullanılır: “Swimming is great exercise”, “Swim is great exercise” değil. “To swim is great exercise” dil bilgisi açısından mümkün olsa da kulağa resmî ve kitabi gelir; günlük dilde özne olarak -ing biçimi kullanılır.

"She is swimming right now. (continuous zaman)"
"Swimming is great exercise. (gerund, isim olarak)"

Past participle: o da iki görevli

Past participle, perfect zamanlarda have/has/had kelimesinden sonra, edilgen yapıda ise be fiilinden sonra gelir: aynı fiil biçimi, birbirinden çok farklı iki yapı.

Edilgen yapı tanıdık gelecek: Türkçedeki “-il” eki gibi düşün (“Rapor dün bitirildi” → “The report was finished yesterday”). Present perfect ise Türkçede birebir yoktur; “Raporu bitirdim” bugünle bağlantılıysa İngilizcede “I have finished the report” olur (bu zamanı ayrı derslerde ayrıntılı göreceksin). Dikkat: have/has kelimesinden sonra past değil, past participle gelir: “She has gone home”, “She has went home” değil.

"I have finished the report. (present perfect)"
"The report was finished yesterday. (edilgen yapı)"

Gerçek hayattan İngilizce örnekler

"She's been working on this project for weeks."
"Reading before bed helps me relax."
"This bridge was built in the 1930s."
"He's already eaten dinner."

Dikkat

✗She has went home.
✓She has gone home.

has/have kelimesinden sonra past (went) değil, past participle (gone) gelir. Birçok düzensiz fiilde bu ikisi farklıdır.

✗Swim is great exercise.
✓Swimming is great exercise.

“Yüzmek harika bir egzersiz” cümlesindeki mastar İngilizcede -ing biçimiyle söylenir.

✗I am go to school.
✓I am going to school.

am, is, are kelimesinden sonra yalın fiil gelmez. Şu an süren bir eylemse -ing gerekir: I am going. Alışkanlıksa be kullanılmaz: I go to school every day.

✗She work every day.
✓She works every day.

Türkçede “o çalışır” kişi eki almaz, ama İngilizcede present simple zamanda he/she/it ile fiile -s eklenir.

✗He studys English every evening.
✓He studies English every evening.

Ünsüz + y ile biten fiillerde -s eklenirken y, i olur: study → studies. -ing için de yazım kuralları vardır: write → writing, run → running.

Türkçeyle karşılaştırma

Türkçede mastar isim gibi kullanılır: “Yüzmek sağlıklıdır”, “Okumak eğlencelidir”, “Yemek yapmak beni rahatlatır”

İngilizcede cümlenin öznesi olarak genellikle -ing biçimi kullanılır: “Swimming is healthy”, “Reading is fun for me”, “Cooking relaxes me”. Yalın hâl tek başına (“Swim is healthy”, “Read is fun”) yanlıştır. Okulda mastarı “to + fiil” diye öğrendiğin için “To swim is healthy” de aklına gelebilir; doğru ama resmî ve az kullanılır. love ve like gibi fiillerden sonra iki biçim de olur: “Yemek yapmayı seviyorum” → “I love cooking” ya da “I love to cook”.

Türkçede fiilin “past” ve “past participle” diye iki ayrı geçmiş biçimi yoktur; zaman ve anlam eklerle kurulur (gitti, gitmiş, gitmiştir)

İngilizcede past ve past participle ayrı biçimlerdir ve görevleri farklıdır. Düzenli fiillerde aynı görünürler (worked/worked), düzensizlerde çoğu zaman farklıdırlar (went/gone, ate/eaten, saw/seen). “She has went home” hatası buradan gelir; doğrusu “She has gone home”. Düzensiz fiilleri üçlü ezberle: see – saw – seen.

Türkçedeki kişi ekleri (“gidiyorum”, “öğrenciyim”) kolayca am, is, are ile eşleştirilir

İngilizcede be fiili yalnız gelmez; arkasından ya bir isim veya sıfat (I am a student, I am tired) ya da doğru fiil biçimi gelir: continuous için -ing (“I am going”), edilgen yapı için past participle (“It was built”). “I am go” ya da “I am study” yanlıştır: ya “I go” ya da “I am going” demelisin.

Türkçede edilgen yapı “-il/-in” ekiyle kurulur: “Bu köprü 1930'larda inşa edildi”

İngilizcenin karşılığı be + past participle: “This bridge was built in the 1930s.” Türkçede ek fiile eklenir, İngilizcede ise iki parça vardır: be fiili zamanı gösterir (was), past participle anlamı taşır (built).

💡 “Okumak eğlencelidir” → Reading is fun: özne olarak kullanılan Türkçe mastar İngilizcede -ing biçimiyle söylenir.

💡 have/has kelimesinden sonra past participle gelir: She has gone, She has went değil. go – went – gone diye ezberle.

💡 be + -ing şu an süren eylem içindir: I am going, I am go değil.

Gerçek hayatta: hobiler hakkında konuşmak

"What do you do in your free time?"

"Mostly reading, and I've recently started painting."

"That's great — painting always seemed relaxing to me."

"It really is. I've been doing it every weekend."

Alıştırma

Alıştırma 1 · Doğru biçimi seç

Which is the base form of the verb 'went'?

Alıştırma 2 · Doğru biçimi seç

Which is the -ing form of 'write'?

Alıştırma 3 · Doğru biçimi seç

Which is the past participle of 'eat'?

Alıştırma 4 · Görevini bul

'Swimming is great exercise.' What job is 'swimming' doing here?

Alıştırma 5 · Doğru biçimi seç

Which form goes after 'has' in the present perfect?

Alıştırma 6 · Hatayı düzelt

Fix the mistake:

Alıştırma 7 · Doğru biçimi seç

Which is the -s form of 'study'?

Alıştırma 8 · Cümleyi tamamla

Complete: the past simple form of 'begin' is ___.

Alıştırma 9 · Cümleyi tamamla

Complete: the -ing form of 'run' (double the consonant) is ___.

Alıştırma 10 · Kelimeleri sıraya koy

?????

Alıştırma 11 · Doğru cevabı seç

How many main forms does a regular English verb have (base, -s, -ing, past, past participle — with past and past participle often identical)?

Alıştırma 12 · Sık yapılan hata: mastarı isim olarak çevirmek

Turkish: “Yatmadan önce okumak beni rahatlatır.” Which English sentence is correct?

Hızlı test

Öğrendiklerini kontrol etmek için beş kısa soru.

Soru 1 / 5

Puan: 0/0

Which is the past participle of 'see'?

Neler öğrendin

  • Fiilin beş biçimi: yalın hâl, -s biçimi, -ing biçimi, past ve past participle.
  • -ing biçimi continuous zamanlarda ve isim olarak (gerund) kullanılır; Türkçede mastar kullandığın yerde İngilizce çoğu zaman -ing ister.
  • Past participle perfect zamanlarda (have + past participle) ve edilgen yapıda (be + past participle, Türkçedeki “-il” gibi) kullanılır.
  • Düzensiz fiillerde past ve past participle çoğu zaman farklıdır (went – gone).
  • Present simple zamandaki -s yalnızca he, she ve it ile kullanılır.
Bu kategorideki tüm dersleri gör