Fiiller: temel bilgiler

A1 · BaşlangıçFiiller

Fiil, bir eylemi ya da durumu anlatan kelimedir ve her cümlenin kalbidir. İngilizcede fiilin önünde her zaman bir özne bulunur.

Neler öğreneceksin

  • Fiil bir eylemi (run, eat, work) ya da bir durumu (be, know, seem) anlatır
  • İngilizcede tam bir cümle en az özne + fiil ister, hem de bu sırayla
  • İngilizcede kişi zamirini (I, you, he, she, it, we, they) Türkçedeki “Yorgunum” cümlesinde olduğu gibi atamazsın
  • Hava durumu, saat ve mesafe için anlamsız özne it şarttır: “Yağmur yağıyor” → It is raining

Fiil nedir?

Fiil, bir eylemi (run, eat, write) ya da bir durumu (be, seem, know) anlatan kelimedir. Cümlenin kalbidir: neredeyse her tam cümlede bir fiil bulunur.

İyi haber: İngilizce fiiller Türkçedekilerden çok daha az değişir. “Çalışıyorum, çalışıyorsun, çalışıyor, çalışıyoruz, çalışıyorlar” yerine yalnızca I work, you work, we work, they work dersin. Present simple zamanda sadece he, she ve it ile fiile bir -s eklenir: The dog runs fast. She teaches math. Türkçede üçüncü tekil kişide kişi eki olmadığı için (koşar, öğretir) bu -s kolayca unutulur; dikkat et.

Bir de şu fark var: Türkçede “yorgunum”, “öğretmenim” gibi kelimeler tek başına cümledir. İngilizcede tired, teacher fiil değildir; cümle kurmak için be fiili gerekir: I am tired. (“I tired” değil.)

"The dog runs fast."
"She teaches math."
"I know the answer."

Özne + fiil: en kısa cümle

İngilizcede tam bir cümle en az bir özne (kim ya da ne) ve bir fiil (ne yapıyor ya da nasıl) ister. Türkçede özne çoğu zaman söylenmez, çünkü kişi eki kimin yaptığını zaten gösterir: “Yorgunum”, “Bankada çalışıyor”. İngilizcede fiil neredeyse hiç değişmediği için özne her zaman söylenir: I am tired, She works in a bank. Tek istisna emir cümleleridir (emir kipi): Sit down!, Come here!

Sıra da önemlidir. Türkçede fiil sonda gelir (“Köpek hızlı koşar”), İngilizcede ise olumlu cümlede önce özne, hemen ardından fiil gelir, geri kalan her şey ondan sonra: The dog runs fast. I study English. (“I English study” değil.)

"I work."
"She sleeps."
"They arrived."

Anlamsız özne it

Öznenin gösterdiği somut bir şey olmasa bile (hava durumu, saat ya da mesafe söz konusu olduğunda) İngilizce dil bilgisi yine de bir özne ister. Bu boşluğu it doldurur ve burada “o” anlamına gelmez: sadece özne yerini tutar.

Türkçede bu cümlelerde böyle bir özne yoktur: “Geç oluyor” → It's getting late, “Saat altı” → It is 6 o'clock, “Uzak” → It is far, “Çok güzel bir gün” → It is a beautiful day, “Önemli” → It is important. “Saat altı” cümlesini kelimesi kelimesine çevirip “The clock is six” deme; saat it ile söylenir. “Yağmur yağıyor” da İngilizcede rain kelimesini fiil olarak kullanır: It is raining.

"It is raining."
"It is 6 o'clock."
"It is far from here."

Gerçek hayattan İngilizce örnekler

"It's getting late — we should go."
"It's about ten minutes to the station."
"She works from home most days."
"It looks like it might rain later."

Dikkat

✗Am tired today.
✓I am tired today.

Türkçede “Bugün yorgunum” yeterlidir, ama İngilizcede I öznesi eksik olamaz.

✗Is raining outside.
✓It is raining outside.

İngilizcede olumlu bir cümle özne olmadan fiille başlayamaz: hava durumu için it gerekir.

✗Is a beautiful day today.
✓It is a beautiful day today.

“Bugün çok güzel bir gün” cümlesi İngilizcede it ile başlar: olumlu bir cümle tek başına is ile başlayamaz.

✗The clock is six.
✓It is 6 o'clock.

“Saat altı” cümlesindeki “saat” kelimesini clock diye çevirme: saat it ile söylenir. “Saat kaç?” → What time is it?

✗I very tired.
✓I am very tired.

“Çok yorgunum” cümlesinde ayrı bir fiil yoktur, ama tired bir sıfattır: İngilizcede am fiili gerekir.

✗The dog fast runs.
✓The dog runs fast.

“Köpek hızlı koşar” sırası korunmuş. İngilizcede fiil öznenin hemen arkasından gelir, fast ondan sonra.

Türkçeyle karşılaştırma

Türkçede kişi, fiilin ya da kelimenin sonundaki ekle gösterilir, zamir çoğu zaman söylenmez: “Yorgunum”, “Ankara'da yaşıyor”

İngilizce fiillerde neredeyse hiç kişi eki yoktur; özne olmadan kimin yaptığı anlaşılmaz. Bu yüzden “Am tired” ya da “Lives in Ankara” yanlıştır: “I am tired”, “She lives in Ankara” demelisin. Fiilin önüne her zaman I, you, he, she, it, we, they ya da bir isim koy.

Türkçede bu tür cümlelerin özneye ihtiyacı yoktur: “Geç oldu”, “Saat altı”, “Uzak”, “Önemli”, “İstasyona on dakika”

İngilizcede bu cümlelerin hepsi it ile başlar: “It is late”, “It is 6 o'clock”, “It is far”, “It is important”, “It's about ten minutes to the station.” Sıfatla kurulan cümlelerde de aynı kural geçerli: “Önemli” → “It is important”, asla “Is important” değil.

Türkçede “olmak” fiili çoğu zaman görünmez: “Çok yorgunum”, “Hava soğuk”, “Kardeşim doktor”

İngilizcede tired, cold, doctor fiil değildir; cümlede mutlaka bir fiil, burada be gerekir: “I am very tired.”, “It is cold.”, “My brother is a doctor.” “I very tired” ya da “It cold” cümlelerinde fiil yoktur.

Türkçede fiil cümlenin sonunda gelir: “Köpek hızlı koşar”, “İngilizce çalışıyorum”

İngilizcede olumlu cümlede fiil öznenin hemen arkasından gelir: “The dog runs fast.”, “I study English.” “Özne → fiil → geri kalanlar” sırasını aklında tut.

💡 “Yorgunum” → I am tired: İngilizcede özne hiçbir zaman atılmaz.

💡 “Yağmur yağıyor”, “Geç oldu”, “Saat altı”: İngilizcede hepsi it ile başlar.

💡 Önce özne, hemen sonra fiil gelir: The dog runs fast, I study English.

Gerçek hayatta: çıkmadan önce havaya bakmak

"Should I bring an umbrella?"

"Yeah, it's supposed to rain this afternoon."

"Is it far to the bus stop?"

"No, it's only a five-minute walk."

Alıştırma

Alıştırma 1 · Fiili bul

Which word is the verb? 'The dog runs fast.'

Alıştırma 2 · Doğru cümleyi seç

Which is correct?

Alıştırma 3 · Öznesi eksik olan cümleyi seç

Which sentence is missing its subject?

Alıştırma 4 · Doğru kelimeyi seç

Every complete English sentence needs a subject and a ___.

Alıştırma 5 · Fiili bul

Which word is the verb? 'She teaches math.'

Alıştırma 6 · Hatayı düzelt

Fix the mistake:

Alıştırma 7 · Fiili bul

Which word is the verb? 'They live in Kyiv.'

Alıştırma 8 · Cümleyi doğru özneyle tamamla

Complete with the correct subject pronoun: ___ works in a bank. (about a woman)

Alıştırma 9 · Cümleyi tamamla

Complete: ___ is snowing outside. (dummy subject, one word)

Alıştırma 10 · Kelimeleri sıraya koy

????

Alıştırma 11 · Doğru cümleyi seç

Which is correct?

Alıştırma 12 · Sık yapılan hata: öznesiz ya da fiilsiz cümle

Turkish: “Bugün hava soğuk.” Which English sentence is correct?

Hızlı test

Öğrendiklerini kontrol etmek için beş kısa soru.

Soru 1 / 5

Puan: 0/0

Which word is the verb? 'The children play outside.'

Neler öğrendin

  • Fiil bir eylemi ya da bir durumu anlatır.
  • İngilizcede her tam cümle özne + fiil ister; olumlu cümlede özne fiilden önce gelir.
  • Türkçedeki gibi kişi zamirini atma: “Yorgunum” → I am tired.
  • İngilizce fiiller neredeyse hiç değişmez: present simple zamanda yalnızca he, she ve it ile -s eklenir.
  • Hava durumu, saat, mesafe ve “önemli”, “geç” gibi sıfatlarla anlamsız özne it şarttır, Türkçede özne olmasa bile.
Bu kategorideki tüm dersleri gör