İngilizcede subjunctive

Mandative subjunctive nedir?

İstek, öneri ya da gereklilik bildiren bazı fiil ve sıfatlardan sonra gelen that cümlesinde fiil, özneye ve zamana göre beklediğin biçimde değil, değişmeden yalın hâliyle kullanılır: “I suggest that he leave now.” (leaves değil), “It's essential that everyone be on time.” (is değil).

Türkçede bu durumda fiili isimleştirirsin: “Hemen gitmesini öneriyorum”, “Herkesin zamanında gelmesi şart”. Bu -mesi biçimi de tıpkı İngilizcedeki subjunctive gibi zamana göre değişmez: “gitmesini öneriyorum”, “gitmesini önerdim”. İngilizcede ise fiil isimleşmez; that cümlesinde normal bir özne ve fiilin yalın hâli gelir. Yalın hâl, I/you/we/they ile present simple biçimiyle aynı olduğu için subjunctive sadece he/she/it ile (leaves yerine leave) ve be ile (is/are/was yerine be) fark edilir.

Amerikan ve İngiliz İngilizcesi burada farklıdır: Amerikan İngilizcesinde subjunctive gündelik dilde de tamamen normaldir. İngiliz İngilizcesinde ise kulağa daha resmî gelir; orada çoğu zaman “I suggest that he should leave” ya da gündelik dilde “I suggest that he leaves” denir. Alıştırmalarda subjunctive biçimi, yani fiilin yalın hâli isteniyor.

Subjunctive gerektiren fiiller

Tipik fiiller suggest, insist, demand, recommend, propose, require ve request'tir; hepsi that + özne + fiilin yalın hâli ile kullanılır. That kelimesini atabilirsin (“I suggest he go”), ama yalın hâl yine kalır.

Zamana dikkat. Dolaylı anlatımda öğrendiğin zaman kaydırma kuralı burada geçerli değildir: ana fiil geçmiş zamanda olsa bile yalın hâl değişmez. Türkçedeki -mesi de değişmez (“Özür dilemesinde ısrar etti”), bu yüzden burada Türkçe sana yardım eder: “She insisted that he apologize.”, “The doctor recommended that she rest.”, “The committee demanded that the report be revised.” apologized ya da was revised değil.

Türkçedeki “Onun gitmesini öneriyorum”, “Yarın aramanı öneririm” yapılarında kişi, nesne gibi görünür. Bu yüzden “I suggest him to leave” ya da “I suggest you to call” demek çok doğal gelir, ama suggest ve propose nesne + to + fiil almaz (recommend ile bu yapı sadece İngiliz İngilizcesinde ve seyrek kullanılır). Doğrusu: “I suggest that you call” ya da “I suggest calling”.

insist ve bazen suggest ile normal geçmiş zaman anlamı değiştirir: “She insisted that he apologized” daha çok “Onun özür dilediğinde ısrar etti” demektir, yani bir şey istemez, bir gerçeği öne sürer. “He suggested that she was lying” ise “Yalan söylediğini ima etti” anlamına gelir. Türkçede de “ısrar etmek” bu iki anlamı taşır.

Subjunctive gerektiren sıfatlar

Aynı yapı, it's + bazı sıfatlar (essential, important, vital, necessary, crucial) + that kalıbından sonra da görülür: “It's essential that everyone be on time.” (“Herkesin zamanında gelmesi şart.”)

Olumsuz biçim için do/does kullanılmaz; yalın hâlin hemen önüne not gelir: “It's important that he not be late.” Türkçede de olumsuzluk doğrudan fiile eklenir (“Geç kalmaması önemli”), yardımcı bir fiil gerekmez. “that he doesn't be late” asla doğru değildir: doesn't ile be birlikte kullanılmaz.

Kalıplaşmış ifadeler

Bazı subjunctive biçimleri, yukarıdaki yapıdan bağımsız olarak sadece kalıplaşmış ifadelerde yaşar. Bunları bütün olarak öğren: “God save the Queen.” (2022'den beri İngilizler “God save the King” diye söylüyor), “So be it.”, “If I were you, I'd apologize.”

Türkçede de benzer kalıplar var ve burada da fiil özel bir biçim alır: “Tanrı Kraliçeyi korusun” ve “Öyle olsun” cümlelerindeki -sin eki gibi. “So be it” kelimesi kelimesine “Öyle olsun” demektir. “If I were you” ise “Yerinde olsam” ya da “Senin yerinde olsaydım” anlamına gelir: were her kişiyle kullanılır. Gündelik konuşmada “If I was you” da duyulur, ama özenli İngilizcede were kullanılır.

Gerçek hayattan İngilizce örnekler

Dikkat

Türkçeyle karşılaştırma

Alıştırma

Hızlı test

Öğrendiklerini kontrol etmek için beş kısa soru.

İlgili dil bilgisi dersleri